W marcu 2024 r. Rada Europejska przyjęła europejski akt o surowcach krytycznych, gdyż popyt na metale ziem rzadkich ma w najbliższych latach wykładniczo rosnąć.

Surowce krytyczne to surowce o dużym znaczeniu gospodarczym dla UE, których podaż może z dużym prawdopodobieństwem ulec zakłóceniom z powodu koncentracji źródeł oraz braku dobrych, przystępnych cenowo substytutów.

Nowe przepisy wzmocnią również strategiczną autonomię Europy.

1. Po co akt o surowcach krytycznych?

Popyt UE na metale nieszlachetne, komponenty baterii, metale ziem rzadkich itd. ma rosnąć wykładniczo, ponieważ UE odchodzi od paliw kopalnych i skłania się ku systemom czystoenergetycznym, wymagającym większej ilości minerałów.

Unijna transformacja ekologiczna będzie wymagać rozbudowania lokalnej produkcji baterii, paneli słonecznych, magnesów trwałych oraz innych czystych technologii. Aby zaspokoić popyt, potrzebny będzie szeroki dostęp do wielu surowców.

Surowce krytyczne są ważne dla UE także w takich obszarach jak:

• przemysłowe łańcuchy wartości: surowce nieenergetyczne są związane ze wszystkimi sektorami na wszystkich etapach łańcucha dostaw
• technologie strategiczne, np. w przemyśle kosmicznym i obronnym: postęp technologiczny i wzrost jakości życia zależą od coraz większej liczby różnorodnych surowców
• klimat, energia i środowisko: czysta technologia wymaga surowców – są nieodzowne w panelach słonecznych, turbinach wiatrowych, samochodach elektrycznych i oświetleniu energooszczędnym

Produkcja lokalna jest kluczowa, by można było przekształcić unijne systemy energii i mobilności zgodnie z planem REPowerEU i w związku z przewidzianym na 2035 r. zakazem sprzedaży silników spalinowych.

Akt o surowcach krytycznych jest więc zasadniczym elementem tej pokoleniowej transformacji społecznej.

Akt ma też wzmocnić wszystkie etapy europejskiego łańcucha wartości surowców krytycznych: zdywersyfikować unijny import i zmniejszyć zależności strategiczne; zwiększyć zdolność UE do monitorowania i łagodzenia ryzyka zakłóceń w podaży surowców krytycznych; ulepszyć obieg zamknięty i zrównoważoność.

2. Czym są surowce?

Metale, minerały i materiały naturalne stanowią część naszego codziennego życia. Surowce, które są najważniejsze pod względem gospodarczym i których podaż jest zagrożona, to surowce krytyczne.

Surowce krytyczne są nieodzowne dla funkcjonowania i integralności szeregu ekosystemów przemysłowych.

34 surowce krytyczne

Niektóre sektory są szczególnie strategiczne z uwagi na cele UE w dziedzinie energii odnawialnej, cyfryzacji, kosmosu i obronności.

Spośród 34 zidentyfikowanych surowców krytycznych 17 trafiło na listę surowców strategicznych. Popyt na nie ma rosnąć wykładniczo, a ich produkcja jest złożona, dlatego istnieje wyższe ryzyko wystąpienia problemów z podażą.

Lista ta będzie regularnie weryfikowana.

3. Do czego służą surowce krytyczne?

Surowce krytyczne są stosowane wszędzie.

Bez nich niemożliwa byłaby większa część życia społecznego, ponieważ znajdują się one w wielu sprzętach codziennego użytku i w produktach niezbędnych dla gospodarki każdego z państw członkowskich.

4. Geopolityka a źródła surowców krytycznych

Źródła surowców krytycznych znajdują się głównie poza UE. UE nigdy nie będzie samowystarczalna, ale chce zdywersyfikować dostawy.

Obecnie w przypadku niektórych surowców krytycznych UE jest zależna tylko od jednego kraju.

Większa samodzielność

Aby zmniejszyć zależność od państw trzecich w zakresie dostępu do surowców krytycznych, UE wyznaczyła następujące cele na 2030 r.:

• WYDOBYCIE W UE: co najmniej 10% rocznego zużycia w UE ma pochodzić z wydobycia w UE;
• PRZETWARZANIE W UE: co najmniej 40% rocznego zużycia w UE ma pochodzić z przetwarzania w UE
• RECYKLING W UE: co najmniej 25% rocznego zużycia w UE ma pochodzić z wewnętrznego recyklingu
• ŹRÓDŁA ZEWNĘTRZNE: z jednego państwa trzeciego ma pochodzić nie więcej niż 65% rocznego zużycia w Unii każdego z surowców strategicznych na odpowiednim etapie przetwarzania

5. Przyszły popyt

Unijny cel, którym jest zmniejszenie do 2030 r. emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 55%, kieruje Europę na odpowiedzialną ścieżkę ku neutralności klimatycznej, zaplanowanej na 2050 r.

Wymaga to przeprowadzenia podwójnej transformacji, dekarbonizacji systemu energetycznego i zapewnienia autonomii dzięki dostępowi do surowców krytycznych i ich przekształceniu.

In March 2024, the Council adopted the European critical raw materials act, as demand for rare earths is expected to increase exponentially in the coming years. 

Critical raw materials (CRMs) are raw materials of high economic importance for the EU, with a high risk of supply disruption due to their concentration of sources and lack of good, affordable substitutes.

The new rules will also strengthen Europe’s strategic autonomy.

1. Why the need for an EU critical raw materials act?

The EU’s demand for base metals, battery materials, rare earths and more are set to increase exponentially as the EU divests from fossil fuels and turns to clean energy systems which necessitate more minerals.

The EU green transition will require the build-up of local production of batteries, solar panels, permanent magnets, and other clean tech. Abundant access to a range of raw materials will be needed to address the corresponding demand.

In addition, critical raw materials are important to the EU for:

• industrial value chains: non-energy raw materials are linked to all industries across all stages of the supply chain
• strategic technologies, such as space and defence: technological progress and increasing quality of life depends on a varying and growing number of raw materials
• climate, energy and environment: clean technology requires raw materials – they are irreplaceable in solar panels, wind turbines, electric vehicles and energy-efficient lighting

Local production is key for the EU’s energy and mobility systems overhaul, which is in part driven by the REPowerEU plan and the 2035 internal combustion engine ban.

The critical raw materials act is therefore an essential piece of the puzzle in this generational societal transition.

The act aims to strengthen all stages of the European critical raw materials value chain by: diversifying the EU’s imports to reduce strategic dependencies; improving the EU’s capacity to monitor and mitigate risks of disruptions to the supply of critical raw materials; improving circularity and sustainability.

2. What is considered a raw material?

Metals, minerals and natural materials are part of our daily lives. Those raw materials that are most important economically and have a high supply risk are called critical raw materials.

Critical raw materials are essential to the functioning and integrity of a wide range of industrial ecosystems.

34 critical raw materials

Some sectors are especially strategic for the EU’s renewable energy, digital, space and defence objectives.

Out of the 34 critical raw materials identified, a specific strategic raw materials (SRMs*) list has been created for the materials expected to grow exponentially in terms of supply, which have complex production requirements and thus face a higher risk of supply issues.

This list will be reviewed regularly.

3. What are CRMs used for?

Critical raw materials are used everywhere.

Without CRMs most sections of society would not be able to function, as they are found in many everyday appliances and in products essential to the economy of every member state.

4. The geopolitics of sourcing CRMs

CRMs are mostly sourced outside the EU. The EU will never be self-sufficient but aims to diversify its supply.

Currently, for certain critical raw materials, the EU is solely dependent on one country.

Strengthening self-reliance

To reduce dependence on third countries to access critical raw materials, the EU set the following objectives for 2030:

• EU EXTRACTION: at least 10% of the EU’s annual consumption from EU extraction
• EU PROCESSING: at least 40% of the EU’s annual consumption from EU processing
• EU RECYCLING: at least 25% of the EU’s annual consumption from domestic recycling
• EXTERNAL SOURCES: not more than 65% of the Union’s annual consumption of each strategic raw material at any relevant stage of processing from a single third country

5. The future of demand

The EU’s objective to cut greenhouse gas emissions by at least 55% by 2030 sets Europe on a responsible path to becoming climate neutral by 2050.

This requires delivering the twin transition, decarbonising the energy system and ensuring autonomy through access and transformation of critical raw materials.

Więcej informacji / More information

Źródło / Source: Rada Europejska / European Council