Raport KPMG: Sztuczna inteligencja w Europie Środkowo-Wschodniej

Raport KPMG „AI in Central and Eastern Europe – Between potential and responsibility”.

Sztuczna inteligencja zmienia gospodarki i organizacje w Europie Środkowo-Wschodniej, niosąc ze sobą zarówno nowe możliwości, jak i istotne wyzwania. Raport KPMG w Polsce „AI in Central and Eastern Europe: Between potential and responsibility” analizuje w jaki sposób sześć krajów regionu – Czechy, Węgry, Polska, Rumunia, Słowacja i Słowenia – wyznacza własną drogę w tej nieuniknionej transformacji. Wyniki potwierdzają gotowość regionu do innowacji, ale także wskazują na konieczność zmniejszenia kluczowych luk w zakresie kompetencji, zarządzania i zaufania.

Zachęcamy do lektury raportu, który ukazuje, na jakim etapie rozwoju sztucznej inteligencji znajduje się region CEE i jakie działania organizacje powinny podjąć, aby przejść od eksperymentów do odpowiedzialnego, skalowalnego wdrożenia.

Najważniejsze informacje z raportu

  1. Niemal sześć na dziesięć osób w regionie CEE regularnie korzysta ze sztucznej inteligencji.
  2. Adopcja AI w CEE jest o około 10% niższa od średniej globalnej, a luka w poziomie przeszkolenia społeczeństwa jest ponad dwukrotnie większa i wynosi 25%.
  3. Tylko 23% pracowników deklaruje, że ich organizacja posiada formalną politykę dotyczącą sztucznej inteligencji, a 24% nie ma świadomości, czy w ich firmie obowiązują jakiekolwiek zasady w obszarze AI.
  4. Ryzykowne lub nieetyczne wykorzystanie AI jest powszechne – nawet jedna trzecia pracowników przyznaje się do niewłaściwych działań.
  5. Respondenci w CEE częściej ufają międzynarodowym regulacjom dotyczącym AI niż lokalnym lub krajowym ramom prawnym w tym zakresie.
  6. Polska jest liderem regionu pod względem regularnego użycia AI, podczas gdy Rumunia i Słowenia wykazują najwyższe poziomy adopcji tej technologii w miejscu pracy.

Kluczowe wnioski dla organizacji

Wyniki badania wyraźnie podkreślają, że zmniejszenie luki kompetencyjnej w obszarze AI staje się strategicznym priorytetem. Firmy powinny odejść od nieuporządkowanych form nauki na rzecz ustrukturyzowanych, dostosowanych do konkretnych ról programów, aby zapewnić kompetencje i poczucie odpowiedzialności pracownikom. Ramy zarządzania – nawet jeśli wciąż w fazie rozwoju – muszą być jasno określone i komunikowane; brak komunikacji prowadzi do niepewności i ryzyka.

Jednocześnie polityki powinny równoważyć kontrolę z możliwością swobodnego, odpowiedzialnego korzystania z narzędzi – całkowite zakazy korzystania z określonych narzędzi często prowadzą do przeniesienia ich użycia do sfery nieformalnej. Budowanie kultury transparentności, w której refleksja etyczna jest elementem codziennej pracy, a nie wyłącznie zadaniem związanym z compliance, jest kluczem do długoterminowego sukcesu.

Profesjonaliści w CEE są przede wszystkim zaniepokojeni dezinformacją, niepewnością co do rzetelności wyników generowanych przez AI oraz ograniczeniem kontaktów międzyludzkich w kontekście rozwoju tej technologii. To podkreśla znaczenie zaufania, projektowania zorientowanego na użytkownika i odpowiedzialnej komunikacji. Wraz z wejściem w życie unijnych regulacji dotyczących AI, dostosowanie się do międzynarodowych standardów może stać się źródłem przewagi konkurencyjnej – a nie ograniczeniem.

O badaniu

Raport „AI in Central and Eastern Europe: Between potential and responsibility” został stworzony przez KPMG w Polsce na podstawie danych zebranych w badaniu „Trust, attitudes and use of artificial intelligence: A global study 2025”, przeprowadzonym przez zespół badawczy Uniwersytetu w Melbourne we współpracy z KPMG. Jest to jedno z najbardziej kompleksowych badań dotyczących zaufania społecznego, postaw i wykorzystania AI na świecie, obejmujące ponad 48 000 respondentów z 47 krajów – w tym 6 233 osób z regionu CEE.

Projekt badawczy powstał w ramach współpracy KPMG z prof. Nicole Gillespie – kierującą Katedrą Zaufania oraz z profesorką zarządzania na University of Melbourne, a także członkinią Oxford University Centre for Corporate Reputation. Od 2020 roku KPMG i prof. Gillespie współtworzą globalne analizy dotyczące relacji społeczeństw z technologiami AI.

W każdym z krajów dane zbierano przy wykorzystaniu reprezentatywnych paneli badawczych. Respondenci zostali zaproszeni do udziału w ankiecie online, a zbieranie danych odbywało się od listopada 2024 do połowy stycznia 2025 roku.

Za projekt badania, jego realizację, analizę danych oraz opracowanie wyników odpowiadał zespół badawczy z University of Melbourne pod kierownictwem prof. Nicole Gillespie i dr. Steve’a Lockeya.

Badanie zostało zrealizowane w ramach partnerstwa badawczego Chair in Trust pomiędzy University of Melbourne i KPMG Australia, finansowanego przez KPMG International, KPMG Australia oraz University of Melbourne.

Pełne badanie i szczegóły metodologiczne są dostępne w publikacji źródłowej:

Gillespie, N., Lockey, S., Ward, T., Macdade, A. & Hassed, G. (2025). Trust, Attitudes and Use of Artificial Intelligence: A Global Study 2025. The University of Melbourne and KPMG. DOI: 10.26188/28822919

Szczegółowe informacje o Raporcie pod linkiem.

Źródło: KPMG (KPMG Sp. z o.o.)