Ulga na ekspansję, nazywana również ulgą prowzrostową, to mechanizm stanowiący podatkową formę wsparcia działalności, który obowiązuje począwszy od 2022 r. Pozwala on przedsiębiorcom na dodatkowe odliczenie od podstawy opodatkowania wydatków ponoszonych m.in. na działania marketingowo-informacyjne, dostosowanie produktów do wymagań kontrahentów czy uczestnictwo w targach. W założeniu ustawodawcy, celem tej preferencji podatkowej jest wsparcie firm w poszerzaniu rynków zbytu i zwiększaniu sprzedaży.

Podstawa prawna ulgi na ekspansję

Ulga na ekspansję jest rozwiązaniem, które uregulowane zostało w art. 18eb ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz art. 26gb ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Opisywana regulacja wprowadzona została do ustaw podatkowych mocą ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2021 poz. 2105) w ramach pakietu tzw. Polskiego Ładu.

Przepisy regulujące ulgę na ekspansję w swoim kształcie stanowią preferencję podatkową dedykowaną przedsiębiorcom, której konstrukcja daje możliwość efektywnego dwukrotnego odliczenia od przychodu przez podatników pewnych kategorii wydatków, które w zamyśle ustawodawcy wskazują na ekspansywny charakter działalności podatnika, co stwarza szansę do rozwoju przedsiębiorstw poprzez poszerzenie lub zdobywanie nowych rynków zbytu, a w szerszej skali – ożywienie koniunktury gospodarczej. W rezultacie podatnik uzyskuje korzyść ekonomiczną w postaci większego obniżenia podstawy opodatkowania.

W uzasadnieniu ustawy nowelizującej wskazano, że poza walorem zachęty do rozszerzania skali działalności związanej ze sprzedażą produktów, proponowane rozwiązanie ma na celu wprowadzić mechanizm wsparcia w trudnej w okresie wprowadzanych zmian sytuacji ekonomicznej związanej z pandemią COVID-19. Wprowadzone przepisy, jak wskazał w uzasadnieniu ustawodawca, dają bowiem w szczególności szansę do zapełnienia luki powstałej wskutek likwidacji zagranicznych przedsiębiorstw, jak również zdobycia nowych kontraktów w związku z potencjalną możliwością przenoszenia łańcuchów dostaw z państw azjatyckich do Europy.

Pomimo celu jaki przyświecał ustawodawcy, z ulgi nie mogą skorzystać podatnicy opodatkowujący osiągane przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Powyższe wynika wprost z treści art. 26gb ust. 1 ustawy PIT, który wskazuje, iż przedmiotową ulgę odlicza się od podstawy obliczenia podatku, ustalonej zgodnie z art. 26 ust. 1 (skala podatkowa) lub art. 30c ust. 2 (podatek liniowy) ustawy PIT. Do takiego wniosku prowadzi także brak odpowiedniej zmiany przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym w ramach nowelizacji, która statuowałaby własne rozwiązania w tym zakresie lub w odpowiedni sposób odsyłała do regulacji wprowadzonych do ustawy o PIT.

Kto i na jakich zasadach może skorzystać z ulgi

Ulga na ekspansję jest mechanizmem dedykowanym wyłącznie przedsiębiorcom zajmujących się działalnością produkcyjną. Wynika to z faktu, że przesłanką konieczną do skorzystania z ulgi na ekspansję jest poniesienie przez podatnika kosztów uzyskania przychodów w celu zwiększenia przychodów ze sprzedaży produktów, którymi w rozumieniu regulacji są rzeczy wytworzone przez podatnika.

Ulga na ekspansję nie przysługuje z tego też względu przedsiębiorcom, którzy zajmują się wyłącznie odsprzedażą pod własną marką uprzednio zakupionych artykułów handlowych (np. od producentów kontraktowych). Ulgą objęty może zostać natomiast przedsiębiorca odsprzedający dotychczas pod własną marką towary wytworzone uprzednio przez swoich partnerów handlowych, który rozpocznie samodzielną produkcję i sprzedaż produktów uprzednio wyłącznie odsprzedawanych.

W świetle wyjaśnień Ministerstwa Finansów, prawa do ulgi na ekspansję pozbawieni są także podatnicy, którzy w ramach prowadzonego przedsiębiorstwa wytwarzają określone towary, jednak dokonują tego działając na zlecenie innego podmiotu a produkcja odbywa się według określonego przez zamawiającego wzoru. W takich okolicznościach przedsiębiorca stojący za wyprodukowaniem danego artykułu nie wprowadza go bowiem na rynek, nie ponosi odpowiedzialności wobec osób trzecich, nie ciąży na nim ryzyko ekonomiczne związane z wynikami sprzedaży tego dobra. W tym kontekście jego działalność ma charakter wyłącznie techniczny i w żaden sposób nie służy zdobywaniu bądź rozszerzaniu rynków zbytu. Tym samym nie koresponduje z założeniami, którymi kierował się ustawodawca wprowadzając do systemu preferencję podatkową w postaci ulgi na ekspansję.

Pomimo, że ulga dedykowana jest przedsiębiorcom zajmującym się działalnością produkcyjną, prawo do ulgi nie jest jednak wyłączone w stosunku do przedsiębiorców prowadzących oprócz działalności produkcyjnej także działalność innego rodzaju (np. usługową). W takim przypadku ulga znajdzie jednak zastosowanie wyłącznie do produkcyjnego segmentu działalności.

Wydatki kwalifikowane objęte ulgą na ekspansję

Przepisy regulujące ulgę na ekspansję zawierają katalog kosztów uzyskania przychodu poniesionych w celu zwiększenia przychodów ze sprzedaży produktów, które można odliczyć w ramach ulgi na ekspansję. Katalog kosztów określony został w art. 18eb ust. 7 ustawy CIT oraz art. 26gb ust. 7 ustawy PIT i stanowi katalog zamknięty, co oznacza, że wyłącznie koszty enumeratywnie wymienione w przepisach mogą stanowić koszty rozpoznawane w ramach ulgi. W świetle przepisów wydatkami podlegającymi odliczeniu w ramach ulgi są koszty poniesione w celu zwiększenia przychodów ze sprzedaży produktów, za które uznaje się koszty:

1) uczestnictwa w targach poniesione na:

a) organizację miejsca wystawowego,

b) zakup biletów lotniczych dla pracowników i podatnika,

c) zakwaterowanie i wyżywienie dla pracowników i podatnika

2) działań promocyjno-informacyjnych, w tym zakupu przestrzeni reklamowych, przygotowania strony internetowej, publikacji prasowych, broszur, katalogów informacyjnych i ulotek, dotyczących produktów;

3) dostosowania opakowań produktów do wymagań kontrahentów;

4) przygotowania dokumentacji umożliwiającej sprzedaż produktów, w szczególności dotyczącej certyfikacji towarów oraz rejestracji znaków towarowych;

5) przygotowania dokumentacji niezbędnej do przystąpienia do przetargu, a także w celu składania ofert innym podmiotom.

Prawidłowe zidentyfikowanie w ramach wydatków przedsiębiorstwa kosztów kwalifikowanych do ulgi jest kluczowym aspektem związanym z jej rozliczeniem. Jak podkreśla się w interpretacjach Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej oraz orzeczeniach sądów administracyjnych, regulacje o charakterze ulg podatkowych, powinny być interpretowane wąsko, w myśl reguły interpretacyjnej zabraniającej rozszerzającej wykładni przepisów o charakterze wyjątkowym (a za takie należy uznać przepisy dotyczące ulg i zwolnień będące wyjątkami od zasady powszechności opodatkowania). Oznacza to, że kosztami uprawniającymi do skorzystania z ulgi na ekspansję są jedynie wydatki wyraźnie wskazane przez ustawodawcę w ramach przywołanych regulacji, a ich treść powinna być interpretowana ściśle.

Więcej szczegółów pod linkiem PARP

Artykuł powstał w ramach realizacji projektu Centrum Rozwoju Małych i Średnich Przedsiębiorstw sfinansowanego ze środków Ministerstwa Rozwoju i Technologii.



Źródło: Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości