Szanowni Państwo, Członkowie Związku Pracodawców Polska Miedź

Uprzejmie informuję, że do konsultacji publicznych skierowany został projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie państw, których obywatele posiadający zezwolenie na pracę nie są uprawnieni do pracy w czasie pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach ruchu bezwizowego (98).

Przedmiotowy projekt aktu prawnego wraz z Uzasadnieniem oraz Oceną Skutków Regulacji dostępny jest na stronach Rządowego Centrum Legislacji pod adresem:

https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12408659/katalog/13195077#13195077

Uprzejmie proszę o przekazywanie ewentualnych uwag, opinii i stanowisk do projektu w terminie do 17 kwietnia 2026 roku na adres: kuydowicz@pracodawcy.pl w wersji elektronicznej umożliwiającej edytowanie tekstu.

Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewiduje, że minister właściwy do spraw pracy na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub ministra właściwego do spraw zagranicznych może określić, w drodze rozporządzenia, wykaz państw, których obywatele posiadający zezwolenie na pracę nie są uprawnieni do wykonywania pracy w czasie pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach ruchu bezwizowego. Rozporządzenie może być wydane m. in. w przypadku, gdy istnieje wysokie ryzyko wjazdu obywateli określonych państw na terytorium państw obszaru Schengen pod pozorem wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Ruch bezwizowy to system umożliwiający obywatelom wybranych państw trzecich wjazd na terytorium państw członkowskich UE, w tym na terytorium Polski bez konieczności posiadania wizy, na krótki pobyt (zwykle 90 dni w 180 dniowym okresie) w celach turystycznych, biznesowych lub odwiedzin rodziny, pod warunkiem posiadania paszportu biometrycznego oraz spełnienia dodatkowych wymogów dotyczących m. in. uwiarygodnienia celu wjazdu, warunków pobytu, przedstawienia wystarczających środków finansowych na utrzymanie oraz brak wpisu do systemu SIS (Systemu Informacyjnego Schengen służącemu wymianie informacji w zakresie bezpieczeństwa i zarządzania granicami w Europie) do celów odmowy wjazdu na terytorium państw strefy Schengen. Listę państw trzecich, które mogą przekraczać granice zewnętrzne UE bez konieczności posiadania wizy określa Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1806 z 14 listopada 2018 r. wymieniającego państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu (Dz. Urz. UE L 303 z 28.11.2018, str. 39, z późn. zm.).

Ruch bezwizowy, co do zasady, ma ułatwiać krótkoterminowe podróże, głównie w celach turystycznych jednak nie ma przeszkód, aby państwo członkowskie zdecydowało, że cudzoziemiec przebywający w ramach ruchu bezwizowego może wykonywać pracę na terytorium danego kraju.

W polskim systemie prawnym przewidziano rozwiązanie, zgodnie z którym cudzoziemcy, którzy posiadają zezwolenie na pracę lub oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi i przebywają na terytorium Polski na podstawie ruchu bezwizowego mogą legalnie wykonywać pracę z wyjątkiem obywateli krajów znajdujących się w wykazie państw, których obywatele nie mają prawa do pracy w Polsce w trakcie swojego pobytu w ramach ruchu bezwizowego. Dotychczas nie wydano rozporządzenia określającego ww. wykaz państw, w związku z tym obywatele wszystkich państw trzecich, przebywający na podstawie ruchu bezwizowego obecnie mogą wykonywać pracę, jeżeli posiadają ważne zezwolenie na pracę lub oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi.

Prace nad projektem rozporządzenia zostały zainicjowane wnioskiem ministra właściwego do spraw zagranicznych, który zwrócił uwagę na potrzebę objęcia rozporządzeniem takich państw jak: Kolumbia, Wenezuela i Gruzja, ze względu na wysokie ryzyko migracyjne, dotyczące wjazdu obywateli z tych państw do strefy Schengen oraz potrzebę ograniczenia zagrożeń masowej migracji z tych obszarów. Wniosek o wydanie przedmiotowego rozporządzenia poparł także resort spraw wewnętrznych.

Według doniesień służb kontrolnych cudzoziemcy z wymienionych państw przekraczają granicę zewnętrzną UE w innym państwie członkowskim, często podając się za turystów, a następnie bez przeszkód przemieszczają się do Polski, gdzie podejmują pracę w zgodzie z polskim prawem krajowym (na podstawie odpowiedniego zezwolenia) i legalizują swój pobyt przed organami krajowymi.

Z informacji przekazanych przez Straż Graniczną wynika, że skala nadużyć związanych z wykorzystywaniem zezwoleń na pracę oraz pobytu w ruchu bezwizowym przez obywateli wymienionych państw wskazuje, że dalsze utrzymywanie możliwości powierzania im pracy w ramach ruchu bezwizowego wiązałoby się z narastaniem ryzyka nielegalnego pobytu i pracy, rozwojem szarej strefy oraz pogłębianiem patologii na rynku pracy. Wykorzystywanie dokumentów legalizujących pracę takich jak zezwolenie na pracę do maskowania rzeczywistego celu pobytu cudzoziemców niesie ryzyko destabilizacji systemu migracyjnego, osłabienia ochrony praw cudzoziemców oraz wzrostu obciążeń instytucji publicznych, które są obowiązane reagować na zjawiska patologiczne.

Włączenie konsula do weryfikacji rzeczywistego celu wjazdu cudzoziemców z ww. państw umożliwi skuteczną identyfikację przypadków, w których ryzyko nielegalnej migracji jest wysokie, pomoże eliminować nadużycia związane z nieprawdziwymi deklaracjami celu pobytu w Polsce oraz zwiększy przejrzystość całego procesu migracyjnego. Konsul rozpatrujący wniosek wizowy ma możliwość ustalenia w bezpośrednim kontakcie z cudzoziemcem jaki jest rzeczywisty cel jego podróży do Polski, co ma istotny wpływ na zwiększenie kontroli wjazdów cudzoziemców na terytorium RP. Weryfikacja sytuacji cudzoziemca na etapie postępowania wizowego podniesie poziom bezpieczeństwa migracyjnego i przyczyni się do ograniczenia przypadków, w których obywatele Kolumbii, Gruzji i Wenezueli stają się ofiarami praktyk niezgodnych z prawem, w tym wyzysku pracowniczego i handlu ludźmi.

W związku z zagrożeniami wskazanymi powyżej konieczne jest objęcie obywateli Gruzji, Kolumbii i Wenezueli regulacją, która dopuszczać będzie możliwość wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wyłącznie na podstawie wizy oraz właściwego zezwolenia na pracę. Rozwiązanie to nie zamyka dostępu do polskiego rynku pracy, lecz porządkuje go poprzez jednoznaczne powiązanie zatrudnienia z kontrolowanym i weryfikowalnym tytułem pobytowym, ograniczając jednocześnie ryzyka migracyjne i zagrożenie dla porządku publicznego.

Projekt niniejszego rozporządzenia określi państwa, których obywatele nie będą mogli wykonywać pracy w Polsce, jeżeli ich podstawą pobytową będzie ruch bezwizowy. W wykazie państw – zgodnie z propozycją MSZ i MSWiA – zostaną uwzględnione: Kolumbia, Wenezuela i Gruzja. Dla obywateli państw określonych w wydanym rozporządzeniu będzie to oznaczało obowiązek uzyskania wizy w celu wjazdu na terytorium RP, z której wydaniem wiąże się m.in. wymóg zbadania przesłanki ryzyka migracyjnego dotyczącego konkretnego cudzoziemca.

Włączenie konsula do weryfikacji rzeczywistego celu wjazdu cudzoziemców z ww. państw umożliwi skuteczną identyfikację przypadków, w których ryzyko nielegalnej migracji jest wysokie, pomoże eliminować nadużycia związane z nieprawdziwymi deklaracjami celu pobytu w Polsce oraz zwiększy przejrzystość całego procesu migracyjnego. Konsul rozpatrujący wniosek wizowy ma możliwość ustalenia w bezpośrednim kontakcie z cudzoziemcem jaki jest rzeczywisty cel jego podróży do Polski, co ma istotny wpływ na zwiększenie kontroli wjazdów cudzoziemców na terytorium RP. Ponadto procedura wizowa zwiększa kontrolę nad procesami migracyjnymi i pozwala na ograniczenie występowania patologicznych zjawisk, takich jak wyzysk cudzoziemskich pracowników i inne współczesne formy niewolnictwa.

Z wyrazami szacunku