Szanowni Państwo, Członkowie Związku Pracodawców Polska Miedź

Uprzejmie informuję, że do konsultacji publicznych skierowany został projekt ustawy o zmianie ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych oraz niektórych innych ustaw (UC106).

Przedmiotowy projekt aktu prawnego wraz Uzasadnieniem, Oceną Skutków Regulacji, Tabelą zgodności oraz Odwróconą tabelą zgodności dostępny jest na stronach Rządowego Centrum Legislacji pod adresem:

https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12406050/katalog/13179814#13179814

Uprzejmie proszę o przekazywanie ewentualnych uwag, opinii i stanowisk do projektu w terminie do 30 stycznia 2026 roku na adres: kuydowicz@pracodawcy.pl w formie tabeli uwag przesyłanej w załączeniu w wersji elektronicznej umożliwiającej edytowanie tekstu.

Podjęte przez Unię Europejską (dalej „UE”) zobowiązania międzynarodowe wynikające z Porozumienia paryskiego oraz z przepisów prawa unijnego, w szczególności z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 ustanawiającego cel osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r., a także z pakietu legislacyjnego „Fit for 55”, obligują państwa członkowskie do podjęcia zdecydowanych działań na rzecz ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Celem UE jest redukcja emisji netto o co najmniej 55% do 2030 r. względem poziomu z 1990 r., a następnie osiągnięcie zerowej emisji netto do 2050 r.

Sektor transportu, który odpowiada za około 25% emisji gazów cieplarnianych w UE, pozostaje jedynym sektorem, w którym emisje wzrosły względem 1990 r. W związku z tym, dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2413 z dnia 18 października 2023 r. zmieniająca dyrektywę (UE) 2018/2001, rozporządzenie (UE) 2018/1999 i dyrektywę 98/70/WE w odniesieniu do promowania energii ze źródeł odnawialnych oraz uchylająca dyrektywę Rady (UE) 2015/652 (Dz. Urz. UE L 2023/2413 z 31.10.2023), (dalej: „REDIII”) wprowadza nowe, ambitniejsze cele w zakresie udziału energii ze źródeł odnawialnych w transporcie.

Zgodnie ze zmienionym art. 25 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (Dz. Urz. UE L 328 z 21.12.2018, str. 82, z późn. zm.), (dalej: „REDII”) państwa członkowskie zobowiązane są do zapewnienia, aby udział energii odnawialnej w końcowym zużyciu energii w transporcie wynosił co najmniej 29% do 2030 r., lub alternatywnie — aby emisje gazów cieplarnianych z energii wykorzystywanej w transporcie zostały zredukowane o co najmniej 14,5% względem emisji wynikających z zastosowania paliw kopalnych. W ramach realizacji tego celu, dyrektywa ustanawia również obowiązkowy udział paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego (RFNBO) na poziomie co najmniej 1% energii wykorzystywanej w transporcie do 2030 r.

Projekt ustawy o zmianie ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych oraz niektórych innych ustaw (dalej „projektowana ustawa”) ma na celu transpozycję dyrektywy REDIII w zakresie dotyczącym sektora transportu, w szczególności wdrożenie nowych obowiązków dla podmiotów wprowadzających paliwa na rynek, określenie zasad rozliczania energii odnawialnej oraz zapewnienie zgodności z unijnymi metodami obliczeniowymi, kryteriami zrównoważonego rozwoju oraz systemami sprawozdawczości.

Projektowana ustawa wprowadza szereg zmian w ustawie z dnia 25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i biopaliwach ciekłych (Dz. U. z 2025 r. poz. 901), (dalej: „ustawa”) oraz w ustawach powiązanych, mających na celu pełne wdrożenie przepisów dyrektywy REDIII w zakresie transportu. Zmiany te obejmują m.in.:

1. Doprecyzowanie zakresu regulacji ustawy oraz zmianę odnośnika nr 1 do ustawy, w kontekście wdrożenia dyrektywy REDIII.
2. Wprowadzenie nowych lub zmodyfikowanych definicji, w tym m.in. definicji następujących pojęć: biomasy, estrów, innych paliw odnawialnych, Narodowego Celu Wskaźnikowego (dalej: „NCW”), świadectwa czy poświadczenia – mających na celu dostosowanie terminologii do przepisów REDIII oraz nowelizowanych, krajowych ram prawnych.
3. Korekty w zakresie obowiązku realizacji NCW obejmujące przede wszystkim aktualizacja wysokości NCW dla podmiotów zobowiązanych, rozszerzenie zakresu podstawy NCW oraz wprowadzenie ograniczenia dla udziału paliw żeglugowych.
4. Wprowadzenie mnożników dla paliw stosowanych w transporcie lotniczym i morskim mających na celu zapewnienie zgodności z przepisami dyrektywy REDIII oraz zwiększenie atrakcyjności stosowania paliw odnawialnych w realizacji NCW.
5. Doprecyzowanie definicji i zasad dokumentowania spełniania kryteriów zrównoważonego rozwoju i ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, w tym m.in. przez świadectwa i poświadczenia.
6. Rozszerzenie zakresu nadzoru nad jednostkami certyfikującymi i administratorami systemów certyfikacji, zgodnie z art. 30 dyrektywy REDIII oraz uwzględnienie możliwości wydawania wytycznych przez organ rejestrowy.
7. Uproszczenie obowiązków sprawozdawczych, w tym umożliwienie składania sprawozdań i informacji w formie elektronicznej (art. 31e ustawy), jako element realizacji rządowych działań w zakresie deregulacji.
8. Zakaz stosowania surowców o wysokim ryzyku spowodowania pośredniej zmiany użytkowania gruntów (dalej: „ILUC”), z ang. indirect land-use change, w celu zapewnienia zgodności z dyrektywą REDIII oraz w celu ograniczenia negatywnych skutków środowiskowych.
9. Wprowadzenie obowiązkowego udziału w sektorze transportu odnawialnych paliw pochodzenia niebiologicznego (dalej: „RFNBO”) na poziomie co najmniej 1% od 2030 r. oraz zwiększenie udziału biokomponentów zaawansowanych w ramach NCW, zgodnie z art. 23c i 23d ustawy.
10. Wprowadzenie sankcji za brak wykonania obowiązków wynikających z NCW, obejmuje katalog zmian wprowadzonych do ustawy wynikających zarówno ze zmian w zakresie obowiązków dotyczących NCW jak również wprowadzenia nowych kar pieniężnych będących efektem uszczelnienia regulacji w zakresie sprawowania nadzoru nad administratorami systemów certyfikacji oraz jednostkami certyfikującymi (kwestia omówiona szczegółowo w pkt 6 uzasadnienia).
11. Uchylenie obowiązku sporządzania kwartalnych sprawozdań przez wytwórców biokomponentów, podmioty sprowadzające oraz podmioty zobowiązane do realizacji NCW.
12. Zmiany w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2024 r. poz. 1361, z późn. zm.), obejmujące dodanie definicji paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego (RFNBO). Celem zmiany jest zapewnienie spójności krajowych regulacji z dyrektywą REDIII w zakresie definicji paliw odnawialnych oraz umożliwienie prawidłowego rozliczania udziału RFNBO w realizacji NCW.
13. Dopisanie Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa do przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa.
14. Wejście w życie przepisów projektowanej ustawy.

Wprowadzenie powyższych rozwiązań ma na celu zapewnienie zgodności krajowego porządku prawnego z przepisami prawa UE, a także stworzenie stabilnych i przewidywalnych warunków dla rozwoju rynku paliw odnawialnych w Polsce, przy jednoczesnym ograniczeniu obciążeń administracyjnych dla przedsiębiorców.

Celem projektowanej ustawy jest wdrożenie dyrektywy REDIII w zakresie przepisów dotyczących paliw transportowych – zapewnienie rozwoju rynku paliw transportowych w kierunku zwiększenia wykorzystania energii odnawialnej oraz zmniejszenia emisyjności sektora transportu. Równie istotne jest stworzenie warunków dla rozwoju technologii biokomponentów zaawansowanych, w tym biometanu, jak również efektywne zaliczanie w poczet celu energii elektrycznej pochodzącej ze źródeł odnawialnych, wykorzystywanej w pojazdach drogowych i kolejowych. Wymienione działania są niezbędne dla realizacji ambitnych celów udziału OZE w transporcie, określonych w dyrektywie REDIII.

Projektowana ustawa uwzględnia również konieczność zapewnienia stabilnych warunków dla inwestycji w infrastrukturę logistyczną, rozwój technologii produkcji paliw odnawialnych oraz dywersyfikację źródeł i sposobów dostaw niskoemisyjnych nośników energii. Działania te będą miały pozytywny wpływ na utrzymanie właściwego poziomu bezpieczeństwa paliwowego państwa, przy jednoczesnym ograniczeniu zależności od paliw kopalnych i zwiększeniu odporności sektora transportu na zawirowania na światowych rynkach surowcowych.

Wdrożenie REDIII w proponowanym zakresie przyczyni się do stabilizacji działania łańcuchów dostaw, ograniczenia ryzyka cenowego dla surowców energetycznych oraz zwiększenia przewidywalności dla podmiotów inwestujących w niskoemisyjne technologie transportowe. W perspektywie do roku 2030, projektowane rozwiązania mają na celu stworzenie warunków dla transformacji sektora transportu w kierunku neutralności klimatycznej, zgodnie z celami polityki klimatyczno-energetycznej UE.

Ponadto, w związku z identyfikacją w przeszłości przypadków nadużyć i nieprawidłowości w zakresie deklarowania pochodzenia surowców wykorzystywanych do produkcji biokomponentów, w tym potwierdzania spełnienia kryteriów zrównoważonego rozwoju i redukcji emisji gazów cieplarnianych, projektowana ustawa przewiduje rozszerzenie zakresu nadzoru nad systemami certyfikacji oraz wzmocnienie kompetencji organów kontrolnych, w szczególności Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (dalej: „KOWR”).

Wprowadzone zmiany obejmują m.in.:

• doprecyzowanie zasad nadzoru nad administratorami systemów certyfikacji oraz jednostkami certyfikującymi,
• wprowadzenie obowiązku przechowywania dokumentacji wykorzystywanej w procesie certyfikacji przez okres uzyskiwania certyfikatu oraz przez okres co najmniej 5 lat od dnia uzyskania certyfikatu,
• możliwość zlecania kontroli jednostkom certyfikującym oraz administratorom systemów certyfikacji przez organ rejestrowy,
• obowiązek cofnięcia certyfikatu przez jednostkę certyfikującą w przypadku odmowy poddania się kontroli,
• wprowadzenie możliwości wydawania przez KOWR wytycznych dla administratorów systemów certyfikacji oraz jednostek certyfikujących w celu zapewnienia skutecznego nadzoru i ograniczenia ryzyka nadużyć – poprzez stworzenie jednolitego katalogu środków i procedur dotyczących kontroli i audytów, a także określenia wymaganych kompetencji audytorów oraz zasad weryfikacji systemu KZR,
• wprowadzenie sankcji administracyjnych za naruszenie (w tym rażące naruszenie) obowiązków certyfikacyjnych.

Rozszerzenie mechanizmów nadzoru i odpowiedzialności administratorów systemów certyfikacji oraz jednostek certyfikujących ma na celu zwiększenie wiarygodności dobrowolnych systemów certyfikacji, ograniczenie ryzyka nadużyć oraz zapewnienie zgodności z wymaganiami dyrektywy REDIII w zakresie weryfikacji spełniania kryteriów zrównoważonego rozwoju i ograniczenia emisji gazów cieplarnianych.

Wraz z wdrażaniem przepisów dyrektywy REDIII, Polska staje przed nowym, wymagającym wyzwaniem rozszerzenia obowiązku stosowania paliw odnawialnych również na sektory dotychczas wyłączone z krajowego systemu realizacji Narodowego Celu Wskaźnikowego, tj. transport lotniczy i morski. Konieczność objęcia tych sektorów obowiązkiem „zazielenienia” paliw wynika bezpośrednio z przepisów unijnych, które traktują wszystkie rodzaje transportu jako integralną część systemu redukcji emisji gazów cieplarnianych.

Dodatkowo, projektowana ustawa przewiduje zaliczanie do realizacji NCW także paliw gazowych, w tym LPG, które – mimo że nie są paliwami odnawialnymi – mogą zawierać biokomponenty i być stosowane w sposób zgodny z celami klimatycznymi. Włączenie ww. kategorii paliw do katalogu obowiązków realizacji NCW wymaga precyzyjnego określenia zasad ich rozliczania, dokumentowania oraz uwzględniania w sprawozdawczości, co stanowi istotne rozszerzenie dotychczasowego modelu regulacyjnego.

Z wyrazami szacunku