Szanowni Państwo, Członkowie Związku Pracodawców Polska Miedź

Uprzejmie informuję, że do konsultacji publicznych skierowany został projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług  (UD327).

Przedmiotowy projekt aktu prawnego wraz z Uzasadnieniem oraz Oceną Skutków Regulacji dostępny jest na stronach Rządowego Centrum Legislacji pod adresem:

https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12404906/katalog/13173661#13173661

Uprzejmie proszę o przekazywanie ewentualnych uwag, opinii i stanowisk do projektu w terminie do 22 grudnia 2025 roku na adres: kuydowicz@pracodawcy.pl w wersji elektronicznej umożliwiającej edytowanie tekstu.

Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami ustawy o VAT napoje co do zasady opodatkowane są podstawową stawką VAT. Obniżona stawka VAT w wysokości 5% ma zastosowanie m.in. do napojów bezalkoholowych, w których udział masowy soku owocowego, warzywnego lub owocowo-warzywnego wynosi nie mniej niż 20% składu surowcowego (tego rodzaju napoje sprzedawane natomiast w ramach usługi gastronomicznej (PKWiU 56 Usługi związane z wyżywieniem) podlegają opodatkowaniu stawką VAT 8%.

Takie opodatkowanie VAT wskazanych napojów obowiązuje od wielu lat, podobne zasady obowiązywały również przed wprowadzeniem tzw. nowej matrycy stawek VAT, a zatem stawką VAT w wysokości 5% objęte były już wcześniej określone napoje bezalkoholowe, w których udział masowy soku owocowego, warzywnego lub  owocowo-warzywnego wynosił nie mniej niż 20% składu surowcowego. Celem takiego rozwiązania było preferencyjne opodatkowanie napojów zawierających komponent owocowo-warzywny w porównaniu do napojów zawierających głównie cukier czy sztuczne barwniki.

Z przeprowadzonych analiz wynika jednak, że ww. grupa napojów obejmuje również napoje co do których nie ma uzasadnienia, aby były one objęte stawką obniżoną. Dotyczy to bezalkoholowych odpowiedników napojów alkoholowych, a także napojów z dodatkiem kofeiny lub tauryny. Oferta handlowa takich napojów uległa ostatnio znacznemu rozszerzeniu.

Rzecznik Praw Dziecka sygnalizuje, że w Polsce nie jest prowadzona skuteczna polityka na rzecz wychowania w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zwłaszcza w zakresie ochrony małoletnich przed negatywnymi skutkami szkodliwego spożywania alkoholu. Jak wskazuje Rzecznik, systemowe ujęcie unormowań mających na celu minimalizację, ograniczenie czy eliminację określonych negatywnych skutków szkodliwego spożywania alkoholu powinno mieć charakter kompleksowy i wymaga działań międzyresortowych. Aktywność w obszarze tej polityki nie może być sprowadzana wyłączenie do działań i realizacji zadań przez ministra właściwego do spraw zdrowia. Wpływ na ten obszar mają również bezpośrednio inne naczelne organy państwa.

W tym kontekście nie sposób nie zauważyć, że w Polsce coraz większą popularnością cieszy się segment napojów bezalkoholowych takich, jak w szczególności piwo bezalkoholowe, ale też wino bezalkoholowe itp. Według NielsenIQ za 2024 r., segment piw bezalkoholowych odnotował znaczący wzrost sprzedaży (o ponad 17%), podczas gdy cały rynek piwa skurczył się o niemal 2%. Segment piw bezalkoholowych jest jedynym, który w 2024 r. odnotował dynamiczny rozwój. Wolumen sprzedaży wzrósł o 17,4%, a wartościowo – o 16,8%. Obecnie piwa bezalkoholowe stanowią 7,5% rynku i przynoszą ponad 1,7 mld złotych przychodu rocznie. Drugą kategorią, gdzie popularnością cieszy się wariant bezalkoholowy, są wina musujące. Jak podaje NielsenIQ, w 2024 r. ich sprzedaż zarówno wartościowa, jak i ilościowa wzrosła o ponad 50%, stanowiąc już 5% sprzedaży wszystkich win musujących.

Produkty typu piwo bezalkoholowe czy wino bezalkoholowe (do 0,5% zawartości alkoholu) mogą być bez przeszkód prawnych nabywane i spożywane przez dzieci, co jest wątpliwe pod kątem etycznym, nie ma także żadnego logicznego uzasadnienia dla swoistego oswajania małoletnich z piciem tego typu napojów – wydaje się to być bardzo niebezpieczne w kontekście skuteczności działań profilaktycznych na rzecz ograniczania spożywania alkoholu.

Dostęp osób poniżej 18 roku życia do napojów bezalkoholowych, które nazwą wprost nawiązują do alkoholu – takich jak piwo, wino, cydr – powinien zostać poddany gruntowanej analizie, w szczególności pod kątem możliwości objęcia tych produktów jednoznacznym uregulowaniem prawnym tak, jeśli chodzi o dostęp fizyczny, jak i w kontekście znakowania opakowań (np. wskazanie, iż nie są to produkty przeznaczone dla osób małoletnich).

W tym kontekście podkreślić należy, że nie ma uzasadnienia, aby bezalkoholowe odpowiedniki napojów alkoholowych korzystały z preferencji podatkowych.

Odnośnie napojów energetyzujących należy zauważyć, że zgodnie z ustawą z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym zabrania się sprzedaży napojów z dodatkiem kofeiny lub tauryny: osobom poniżej 18. roku życia, a także na terenie jednostek systemu oświaty i w automatach.

Przepis ten został wprowadzony poselskim projektem ustawy nowelizującej, który Rząd zaopiniował pozytywnie, wskazując na niekorzystny wpływ spożywania takich napojów na samopoczucie i zdrowie młodych ludzi.

W kontekście odpowiedzialnej polityki społecznej i zdrowotnej nie ma uzasadnienia dla preferencji w podatku VAT dla tego rodzaju napojów.

Projekt przewiduje podwyższenie stawki VAT na :

1. moszcz gronowy,
2. zawierające w swoim składzie min. 20% soku owocowego, warzywnego lub owocowo-warzywnego
3. bezalkoholowe odpowiedniki napojów alkoholowych objęte pozycjami od CN 2203 do CN 2208, w tym piwa, wina (w tym musujące), cydr , a także mieszaniny z udziałem przynajmniej jednego z nich,
4. napoje z dodatkiem kofeiny lub tauryny,

z 5% do 23% (sprzedawane w obrocie handlowym) oraz z 8% do 23% (sprzedawane w ramach usługi gastronomicznej).

Z wyrazami szacunku