Szanowni Państwo, Członkowie Związku Pracodawców Polska Miedź

Uprzejmie informuję, że do konsultacji publicznych skierowany został projekt ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (UD224).

Przedmiotowy projekt aktu prawnego wraz Uzasadnieniem oraz Oceną Skutków Regulacji dostępny jest na stronach Rządowego Centrum Legislacji pod adresem: https://legislacja.gov.pl/projekt/12405602/katalog/13177794#13177794

Uprzejmie proszę o przekazywanie ewentualnych uwag, opinii i stanowisk do projektu w terminie do 26 stycznia 2026 roku na adres: kuydowicz@pracodawcy.pl w wersji elektronicznej umożliwiającej edytowanie tekstu.

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 1112, 1881 i 1940), dalej jako „ustawa ooś”, jest jednym z podstawowych aktów prawnych regulujących zagadnienia ochrony środowiska w procesie inwestycyjnym. Nowelizacja ustawy wynika z potrzeby podniesienia jakości procedur związanych z ocenami oddziaływania na środowisko, uszczelnienia i usprawnienia systemu, zidentyfikowanej podczas rewizji istniejących przepisów i zidentyfikowanych problemów związanych ze stosowaniem aktualnych przepisów prawa.

Przygotowane zmiany będą w większości dotyczyć decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która jest wymagana dla inwestycji kwalifikowanych do przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839, z 2022 r. poz. 1071 oraz z 2023 r. poz.1724), dalej r.o.o.ś. Co do zasady, wyniki stosownych analiz i obowiązki nałożone na inwestorów w treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach są pierwszymi ustaleniami procesu inwestycyjnego i wiążą one organy wydające decyzje na dalszym jego etapie.

1. W zakresie stron postępowania, uczestników na prawach strony i społeczeństwa:
   1. Nieprecyzyjne zdefiniowanie strony postępowania poprzez wskazanie, że przymiot strony postępowania ustala się na podstawie praw rzeczowych do nieruchomości, a także obszaru oddziaływania przedsięwzięcia.
   2. Nieefektywne zawiadamianie stron postępowania przez wprowadzenie wymogu stosowania art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej „k.p.a.”, przy zbyt niskiej liczbie stron (obecnie art. 49 k.p.a. stosuje się, gdy liczba stron przekracza 10).
   3. Nieuzasadniony obowiązek informowania organu prowadzącego postępowanie przez strony oraz nabywców nieruchomości w zakresie zmian własnościowych dotyczących posiadanych przez nich praw rzeczowych do nieruchomości.
   4. Brak możliwości wyznaczenia przez organ długości terminu na składanie uwag i wniosków w ramach udziału społeczeństwa dostosowanego do charakteru i skomplikowania sprawy.
   5. Usunięcie wątpliwości, jak należy liczyć termin, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 7 uooś, w przypadku wniesienia uwag i wniosków do niewłaściwego organu.
   
   II. W zakresie wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach:
   1. Konieczność ograniczenia dokumentacji papierowej składanej w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz potrzeba elektronizacji postępowań m.in. w celu usprawnienia i przyspieszenia tych postępowań, a także zaimplementowania do polskiego porządku prawnego aktów prawa europejskiego.
   2. Ograniczone możliwości wykorzystywania przedkładanych przez inwestora informacji w bazach danych prowadzonych przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska, dalej „GDOŚ”, oraz planowanych do utworzenia (np. w zakresie lokalizacji przedsięwzięcia).
   3. Brak regulacji w zakresie ujednolicenia sposobu przedkładania danych przyrodniczych pozyskanych z inwentaryzacji ogranicza możliwość ich wykorzystania w bazach danych.
   4. Nadmiarowy obowiązek podpisania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przez cały zespół autorów.
   5. Niewystarczający zakres katalogu informacji i analiz przedkładanych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dotyczący analiz emisji świetlnych.
   6. Przepisy dotyczące zakresu raportu ooś w części odnoszącej się do wariantów planowanego przedsięwzięcia nie odpowiadają wymogom Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz.U.UE.L.2012.26.1, ze zm.).
   7. W ramach ponownej oceny oddziaływania na środowisko przesądzona jest już kwestia realizowanego wariantu. Dlatego na tym etapie postępowania nie jest zasadne badanie wariantów alternatywnych. Przepisy ustawy nie precyzują także kwestii samej procedury.
   
   III. W zakresie organów właściwych do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i współuczestniczących w postępowaniu:
   1. Przepisy wskazujące na organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymagają rewizji. Zachodzi konieczność podniesienia jakości prowadzonych postępowań i roli organów je prowadzących.
   2. Wprowadzenie wyjątku od właściwości miejscowej przez umożliwienie delegowania spraw do innego regionalnego dyrektora ochrony środowiska, dalej „rdoś”, jest niewłaściwym instrumentem służącym przeciwdziałaniu obciążeniu organów.
   3. Aktualnie obowiązujące przepisy prawne mogą prowadzić do naruszeń spowodowanych konfliktem interesów, kiedy to inwestor będzie jednocześnie organem uzgadniającym w toku prowadzonego postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
   4. Aktualnie, brak jest możliwości zapewnienia organom uczestniczącym w opiniowaniu możliwości wypowiedzenia się na temat wprowadzonych zmian i nowych rozwiązań w trakcie prowadzonego postępowania ooś.
   5. W ustawie ooś brak jest właściwego powiązania kręgu organów współdziałających, które biorą udział w postępowaniu ooś z katalogiem organów, którym przekazywane są wyniki monitoringu i analizy porealizacyjnej.
   6. Istnieją rozbieżności przy stosowaniu przepisu art. 75 ust. 1 pkt 1 lit b oraz c ustawy ooś w zakresie ustalenia organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
   
   IV. W zakresie prowadzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i jej treści:
   1. Dokonanie rewizji przepisów dotyczących obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko lokalizowanego na obszarach chronionego krajobrazu lub w parkach krajobrazowych. Przeprowadzanie oceny oddziaływania na wniosek inwestora nasuwa wątpliwości m.in. co do spójności regulacji z procedurą transgranicznego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a rozwiązania przyjęte w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2024 r. poz. 1478 i 1940), dalej „u.o.p.”, literalnie nie uwzględniają uprawnienia do odstąpienia od zakazów występujących na wyżej wskazanych formach ochrony przyrody, w sytuacji, gdy spełnione są określone ustawowo przesłanki i jednocześnie, zdaniem właściwego organu, ocena oddziaływania na środowisko nie jest konieczna.
   2. Brak uprawnień organu do wskazania innego wariantu niż proponowany przez inwestora, poza sytuacją gdy jest on niemożliwy do realizacji.
   3. Aktualne przepisy ustawy ooś wskazują na niewystarczający zakres katalogu warunków, wymagań i obowiązków określanych w decyzji ooś.
   4. Przepisy w zakresie realizacji obowiązków informacyjnych, w szczególności wynikających z art. 33a ustawy ooś, oraz sankcji za niezrealizowanie tych obowiązków wymagają gruntownych zmian, w szczególności w zakresie terminów oraz sposobu ich realizacji, a także wysokości związanych z nimi administracyjnych kar pieniężnych; Ponadto przepisy te wymagają modyfikacji strukturalnej.
   5. Dokonanie zmian w przepisach dotyczących rozpatrywania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w zakresie jej wpływu na prace inwestycyjne.
   6. Obecnie obowiązujące przepisy ustawy oos nie precyzują sytuacji, w której strona uchyla się od przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, tym samym prowadzi to do niemożności umorzenia postępowania administracyjnego i w efekcie zakończenia postępowania.
   7. Obecne brzmienie art. 77 ust. 1 pkt ustawy ooś nakłada obowiązek na Państwową Agencję Atomistyki wydania w danym postępowaniu postanowienia o charakterze jedynie opiniującym i niewiążącym dla organu prowadzącego postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
   8. Przepisy ustawy ooś nie precyzują w sposób wystarczający zakresu dokumentów niezbędnych do przedłożenia organom opiniującym i uzgadniającym.
   9. Obecne przepisy ustawy ooś w przypadku wydania decyzji o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, nie wskazują na konieczność określenia miejsca realizacji przedsięwzięcia, co stwarza problemy na kolejnych etapach inwestycyjnych.
   
   V. W zakresie posługiwania się decyzją środowiskową i następstw z niej wynikających:
   1. Aktualnie obowiązujące przepisy nie wyznaczają kryteriów weryfikacji służących potwierdzeniu aktualności warunków realizacji przedsięwzięcia w ramach instrumentu przedłużenia używalności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
   2. Wprowadzony w 2018 r. w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1587, z późn. zm.), dalej „u.o.” wymóg przeprowadzenia przez komendanta Państwowej Straży Pożarnej kontroli instalacji przeznaczonych do przetwarzania odpadów przed wydaniem zezwolenia z zakresu gospodarki odpadami, w niektórych przypadkach wpływa na brak możliwości dochowania terminu na dołączenie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach do wniosku o wydanie decyzji na przetwarzania odpadów, w tym pozwolenia zintegrowanego, w sytuacji gdy zastępuje ono decyzję z zakresu gospodarki odpadami.
   3. Obowiązujący stan prawny nie zapewnia należytej skuteczności wypełniania obowiązków nakładanych w wydawanych decyzjach o środowiskowych uwarunkowaniach.
   4. Przepis ustawy nie mają doprecyzowanego brzmienia umożliwiającego prowadzenie skutecznej egzekucji administracyjnej.
   5. Aktualnie obowiązujące przepisy dotyczące przeniesienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na inne podmioty nie są wystarczająco sprecyzowane, co prowadzi do licznych wątpliwości interpretacyjnych.
   
   VI. W zakresie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko:
   1. Przepisy dotyczące odstąpienia od strategicznej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie precyzują terminu w jakim takowe uzgodnienie ma być wydane.
   2. W aktualnym stanie prawnym, wyniki monitoringu nie są przedstawiane organom opiniującym i uzgadniającym oraz społeczeństwu.
   
   VII. W zakresie transgranicznej oceny oddziaływania na środowisko:
   1. Występuje konieczność wprowadzenia zmian przepisów, poprzez wprowadzenie obowiązku jak najwcześniejszych konsultacji w ramach transgranicznego oddziaływania na środowisko.
   2. W obecnym stanie prawnym niewłaściwie określono bieg terminu na wydanie postanowienia w sprawie nałożenia obowiązku przeprowadzenia transgranicznego oddziaływania na środowisko.
   3. Przepisy nie precyzują kwestii przekazania do GDOŚ postanowienia w sprawie nałożenia obowiązku przeprowadzenia postępowania transgranicznego.
   4. Brak jest stosownego doprecyzowania przepisów w zakresie powiadamiania państwa, które może być narażone
   na negatywne skutki oddziaływania przedsięwzięcia, dopiero po zebraniu niezbędnej dokumentacji uzasadniającej takie powiadomienie.
   5. Aktualna procedura dotycząca udziału „państwa narażonego na negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia wymaga doprecyzowania odnośnie etapu tzw. „scopingu”.
   6. W aktualnych przepisach brak jest wystarczających możliwości do natychmiastowego poinformowania innych państw o decyzjach środowiskowych, jak i inwestycyjnych mogących mieć na nie wpływ. Dotyczy to także tłumaczeń koniecznych do przeprowadzenia postępowań w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko.
   7. Brak możliwości przeprowadzania transgranicznej oceny oddziaływania na środowisko na etapie ponownej oceny oddziaływania na środowisko.
   
   VIII. Pozostałe zmiany.
   1. Aktualne przepisy działu Va ustawy ooś nie odpowiadają celowi wskazanych tam regulacji i są przedmiotem zastrzeżeń Komisji Europejskiej.
   2. Nienależyte wypełnianie obowiązków w zakresie wprowadzania danych do bazy ooś przez organy prowadzące postępowanie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zwiększenie roli bazy ooś w postępowaniu w celach zapoznania się z dokumentacją zgromadzoną w trakcie postępowania prowadzonego z udziałem społeczeństwa, potrzeba zwiększenia dostępności dokumentów, a także poszerzenie ich katalogu.
   3. Przepisy ustawy ooś dotyczące zawieszenia oraz umorzenia postępowania zawierają sformułowania, które są sprzeczne z przepisami k.p.a.
   4. Doprecyzowanie przepisów i zmiany porządkujące (niejednolite przepisy dotyczące pojęć i definicji), uporządkowanie strukturalne ustawy w zakresie przywołanych w tym akcie specustaw, uzupełnienie katalogu specustaw o strzelnice realizowane przez uczelnie, usunięcie niespójności, powtórzeń, a także inne zmiany wynikowe w zw. z powyższymi.
   5. W aktualnym stanie prawnym brak jest systemu kar za brak wymaganych decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ustawa ooś nie przewiduje również możliwości uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć realizowanych.
   6. Obecne brzmienie przepisów dotyczących terminu udostępniania informacji publicznej w sytuacji, kiedy mamy do czynienia z obszerną dokumentacją sprawy jest niewystarczający i trudny do dotrzymania.
   7. Przepis art. 21 ust. 2 pkt 23 lit n zawiera błędne odesłanie, które należy zmodyfikować.
   8. Aktualne przepisy dotyczące określenia lub zmiany statutu rdoś, wymagają czasochłonnej i nieefektywnej procedury. W związku z powyższym, zasadne jest zmodyfikowanie powyższych przepisów.
   9. W aktualnym stanie prawnym zachodzi konieczność zmiany przepisów dotyczących obowiązujących limity wydatków dla GDOŚ. Obowiązujące zasady są niemożliwe do dochowania wskutek zmian kwot bazowych oraz rosnących kosztów obsługi urzędu.
   10. W obecnym stanie prawnym pojęcia „stwierdzenia obowiązku” lub „konieczności obowiązku” przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko są stosowane zamiennie oraz w sposób niekonsekwentny i niezorganizowany.

Z wyrazami szacunku