Szanowni Państwo, Członkowie Związku Pracodawców Polska Miedź

Uprzejmie informuję, że do konsultacji publicznych skierowany został projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (UD409).

Przedmiotowy projekt aktu prawnego wraz z Uzasadnieniem oraz Oceną Skutków Regulacji dostępny jest na stronach Rządowego Centrum Legislacji pod adresem:

https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12410906/katalog/13207351#13207351

Uprzejmie proszę o przekazywanie ewentualnych uwag, opinii i stanowisk do projektu w terminie do 17 czerwca 2026 roku na adres: kuydowicz@pracodawcy.pl w formie tabeli uwag przesyłanej w załączeniu, w wersji elektronicznej umożliwiającej edytowanie tekstu.

Celem projektu jest poprawa efektywności udzielania zamówień publicznych przez usprawnienie procesu zakupowego zmierzającego do zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego głównie poprzez usprawnienie procesu rozpatrywania odwołań. Planowane są przede wszystkim zmiany przepisów  ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320, z późn. zm.), zwanej „ustawą Pzp”, ukierunkowane na ograniczenie stale rosnącej liczby odwołań wnoszonych do Krajowej Izby Odwoławczej (dalej: „KIO” lub „Izba”) oraz przepisów mających wpływ na ograniczenia w szybkości procesu rozpatrywania odwołań.

Z analiz Urzędu Zamówień Publicznych (dalej „UZP”) wynika, że każdego roku znacząco wzrasta liczba odwołań wnoszonych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej (dalej „Prezes KIO” lub „Prezes Izby”). W 2019 r. do Prezesa KIO wniesiono 2695 odwołań. W kolejnych latach wpływ ten utrzymywał się na coraz wyższym poziomie: w 2022 r. wniesiono 3537 odwołań, w 2023 r. 3963, w 2024 r. 5060, a w 2025 r. 5986. Oznacza to, że w latach 2021–2025 nastąpił wzrost liczby odwołań o ok. 60%. W związku z wnoszonymi odwołaniami w UZP w 2020 r. zostały obsłużone 27 424 pisma przychodzące i 32 396 pism wychodzących. W 2025 r. liczba ta wzrosła do ok. 47,8 tys. pism przychodzących i 57,7 tys. pism wychodzących. Znaczący i postępujący wzrost liczby odwołań powoduje przeciążenie organizacyjne po stronie UZP w toku obsługi spraw odwoławczych, czego konsekwencją jest ograniczenie szybkości rozpatrywania odwołań m.in. poprzez wydłużanie się etapu przygotowawczego poprzedzającego merytoryczne rozpoznanie sprawy. Średni czas przekazywania odwołań do Prezesa KIO wzrósł z około 4,4 dnia do około 15 dni w 2025 r., jednocześnie gwałtownie spadł odsetek spraw rozpoznawanych w wynikającym z art. 544 ustawy Pzp terminie 15 dni: z około 78% w 2023 r. do około 32% w 2024 r. i około 11% w 2025 r.

Prawo wykonawców do wnoszenia odwołań jest istotnym elementem systemu zamówień publicznych. Jednak stałe zwiększanie się liczby wnoszonych odwołań stanowi na tym tle zjawisko systemowo niepożądane, oddziałujące negatywnie na coraz większą liczbę postępowań poprzez ich spowalnianie i w konsekwencji – oddalanie w czasie udzielania zamówień publicznych. Przeprowadzona analiza czynników prowadzących do opisanego stanu prowadzi do wniosku, że rokroczny wzrost liczby odwołań wiąże się nie tyle z merytoryczną zasadnością tych odwołań co z innymi czynnikami, w szczególności ze stosunkowo niskim poziomem wpisów od odwołania, realnie obniżającym się rokrocznie ze względu na rosnący poziom inflacji. Od 2010 r. do dnia dzisiejszego, mimo inflacji wysokość wpisów od odwołania pozostaje na niezmienionym poziomie (tj. dla dostaw i usług: poniżej progów UE – 7500 zł, powyżej progów UE – 15000 zł; – dla robót budowlanych: poniżej progów UE 10000 zł; powyżej progów UE – 20000 zł). W związku z powyższym, uzasadnione jest zwaloryzowanie wysokości wpisów od odwołania – adekwatnie do poziomu wynikającego z inflacji, jak również podniesienie wysokości wpisu dla zamówień lub konkursów o bardzo wysokich wartościach tj. od wartości równej lub przekraczającej wyrażoną w złotych równowartość kwoty odpowiednio 15 000 000 euro albo 30 000 000 euro.

Ponadto, analiza orzecznictwa KIO z ostatnich lat prowadzi do wniosku, że utrzymuje się tendencja rosnąca dotycząca zarzutów odwołań odnoszących się bardziej do kwestii formalnych, niż do istoty prawidłowości czynności zamawiającego dotyczącej wyboru najkorzystniejszej oferty. Zagadnienie to dotyczy przede wszystkim zarzutów odwołań z obszaru tzw. rażąco niskiej ceny oferty, przez którą rozumie się taką cenę, za którą wykonawca nie może wykonać zamówienia w sposób zgodny z przedmiotem zamówienia, rzetelny i prawidłowy, oraz ciężaru dowodu w zakresie tych zarzutów.

W 2024 r. zostało rozstrzygniętych przez KIO merytorycznie (wyroki) 2151 odwołań, w tym uwzględnionych zostało 777, a oddalonych:1374. Zarzuty dotyczące rażąco niskiej ceny wystąpiły w 603  przypadkach odwołań (pozostałe najczęściej podnoszone zarzuty to zarzuty dotyczące: oferty niezgodnej z warunkami zamówienia – 635, warunków udziału w postępowaniu – 509, dokumentów zamówienia – 189, czynu nieuczciwej konkurencji – 160,  tajemnicy przedsiębiorstwa – 154, informacji wprowadzających zamawiającego w błąd – 119, unieważnienia postępowania – 149, fakultatywnych przesłanek wykluczenia – 111).

W 2025 r. zostały rozstrzygnięte przez KIO merytorycznie (wyroki) 2433 odwołania, w tym uwzględnionych zostało 814, a oddalonych 1619.  W odwołaniach zarzuty dotyczące rażąco niskiej ceny wystąpiły aż w 657 przypadkach (pozostałe najczęściej podnoszone zarzuty to zarzuty dotyczące: oferty niezgodnej z warunkami zamówienia – 587, warunków udziału w postępowaniu – 505, dokumentów zamówienia – 221, czynu nieuczciwej konkurencji – 160,  tajemnicy przedsiębiorstwa – 175, informacji wprowadzających zamawiającego w błąd – 131, unieważnienia postępowania – 114, fakultatywnych przesłanek wykluczenia – 110). W zakresie zarzutów odnoszących się do rażąco niskiej ceny zauważalny jest wzrost liczby odwołań, w których zarzuty odnoszą się do  sposobu wyjaśniania i odpowiedzi na pytania dotyczące rażąco niskiej ceny nie zaś do realnego braku możliwości realizacji przez wykonawcę zamówienia.

Problemem, który wymaga podjęcia działań jest również kwestia rozbieżności w orzecznictwie KIO, które prowadzą do wzrostu liczby odwołań.

W związku z rosnącą liczbą odwołań i powstającymi na tym tle obciążeniami organizacyjnymi związanymi z obsługą wnoszonych odwołań, obszarem wymagającym zmian stał się obowiązujący sposób pozyskiwania przez Izbę informacji  niezbędnych zwłaszcza do weryfikacji formalnej odwołań w celu ustalenia możliwości dopuszczenia odwołań do rozpatrywania przez Izbę i obiegu pism w postępowaniu odwoławczym, podczas gdy ze względu na istniejący obowiązek wzajemnego przekazywania sobie pism przez strony i uczestników postępowania zamawiający mogliby przekazywać takie informacje do Prezesa KIO oraz dodatkowe informacje o przystępujących do stron i uczestników postępowania bez potrzeby kierowania do zamawiających wezwań przez Prezesa KIO w tym zakresie. Ponadto niezbędne jest wprowadzenie dalszych zmian w kierunku elektronizacji postępowań odwoławczych umożliwiających przekazywanie dokumentów przez Izbę stronom i uczestnikom postępowania odwoławczego przy pomocy środków komunikacji elektronicznej.

Dodatkowo, w celu usprawnienia procesu udzielania zamówień niezbędne jest przyjęcie rozwiązań legislacyjnych zmierzających do ujednolicenia stosowania przepisów ustawy Pzp, zwłaszcza w związku z sygnalizowaną przez wykonawców nadmierną ilością informacji, które są zmuszeni zamieszczać w ramach jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia w odniesieniu do niektórych podstaw wykluczenia z udziału w postępowaniu, co wynika z niejednolitości interpretacji w tym zakresie w orzecznictwie, a w konsekwencji – prowadzi do problemów na tym tle oraz braku pewności prawa w postępowaniach odwoławczych.

Problemem wymagającym rozwiązania w projekcie ustawy jest również niejednolitość interpretacji przepisów ustawy Pzp, zwłaszcza wśród różnych instytucji kontroli udzielania zamówień publicznych. Wpływa to negatywnie na kwestie związane z przebiegiem postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, m.in. w obszarze wydatkowania  środków publicznych, zwłaszcza w przypadku odmiennych, własnych interpretacji przepisów ustawy Pzp przez poszczególne  organy lub instytucje uprawnione do dokonywania kontroli prawidłowości udzielania zamówień publicznych.

Ponadto, problemem rozwiązywanym w projektowanej ustawie powinna być kwestia rosnącej liczby postępowań o udzielenie zamówienia publicznego objętych obligatoryjną kontrolą uprzednią dotyczącą zamówień współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej prowadzoną przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych (dalej „Prezesa UZP”). Celem projektu w tym zakresie będzie zwaloryzowanie wartości aktualnych progów kwotowych właściwych dla kontroli uprzedniej, od których powstaje obowiązek kontroli uprzedniej do potrzeb obrotu gospodarczego, tak aby kontrolą uprzednią objęte zostały jedynie zamówienia o największej wartości, w których może istnieć potencjalne ryzyko znacznych korekt finansowych.

Liczba wniosków o kontrolę uprzednią, które wpłynęły do Prezesa UZP w ostatnich latach kształtowała się następująco:

• 2023 r. – 73 wnioski o kontrolę uprzednią, które procedowano (w 2023 roku nie było odstąpień od przeprowadzenia kontroli);
• 2024 r. – 116 wniosków o kontrolę uprzednią, które procedowano (w 2024 roku również nie było odstąpień od przeprowadzenia kontroli);
• 2025 r. – 184 wnioski o kontrolę uprzednią, z czego 128 procedowano (w zakresie pozostałych 56 Prezes UZP podjął decyzję o odstąpieniu od przeprowadzania kontroli na podstawie art. 615 ust. 3 ustawy Pzp).

Rekomendowane rozwiązania:

Pierwszym przewidywanym obszarem interwencji legislacyjnej są zmiany w przepisach ustawy Pzp służące ograniczeniu stałego wzrostu liczby odwołań. Projektowane zmiany odnoszą się przede wszystkim do tych przepisów, które stanowią najczęściej podstawę zarzutów podnoszonych w odwołaniach tj. kwestii podjęcia przez zamawiającego obowiązku wyjaśniania tzw. rażąco niskiej ceny oferty. W tym zakresie projektowane zmiany dotyczą uchylenia obowiązku wzywania wykonawcy przez zamawiającego do wyjaśnień, jeżeli oferta jest tańsza o 30 % od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert lub wartości zamówienia powiększonej o VAT (uchylenie obecnego ust. 2 w art. 224 ustawy Pzp). Ponadto w projektowanej ustawie przewiduje się doprecyzowanie, w jakich okolicznościach oferta podlega odrzuceniu jako oferta z rażąco niską ceną (art. 224 ust. 6 ustawy Pzp). W projekcie proponuje się również zmiany regulacji dotyczących ciężaru dowodu w zakresie rażąco niskiej ceny w postępowaniu odwoławczym i skargowym w kierunku wyraźnego wskazania na kim spoczywa ciężar dowodu w przypadku odwołania zawierającego zarzut zaniechania odrzucenia oferty zawierającej rażąco niską cenę lub koszt. Proponuje się aby w takiej sytuacji ciężar dowodu, spoczywał na odwołującym oraz uczestniku postępowania odwoławczego, który przystąpił do postępowania po stronie odwołującego. Natomiast dopiero wtedy, kiedy wyjaśnienia składane przez wykonawcę w ramach badania czy oferta zawiera rażąco niską cenę lub inne informacje mające wpływ na cenę lub koszt, zostaną zastrzeżone jako informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa lub będą stanowić inne informacje podlegające ochronie na podstawie odrębnych przepisów, ciężar dowodu, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu, będzie spoczywać na: 1) wykonawcy, który ją złożył, jeżeli jest uczestnikiem postępowania odwoławczego; 2) zamawiającym, jeżeli wykonawca, który złożył ofertę, nie jest uczestnikiem postępowania odwoławczego. Analogiczna konstrukcja prawna została zaproponowana w projekcie w przypadku  skargi, której przedmiotem jest zaniechanie odrzucenia oferty zawierającej rażąco niską cenę lub koszt. W takiej sytuacji ciężar dowodu, że oferta zawiera rażąco niską cenę lub koszt, spoczywał na stronie, która wniosła skargę, a jeżeli wyjaśnienia składane przez wykonawcę w ramach badania czy oferta zawiera rażąco niską cenę lub inne informacje mające wpływ na cenę lub koszt, zostały zastrzeżone jako informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa lub stanowią inne informacje podlegające ochronie na podstawie odrębnych przepisów, ciężar dowodu, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu, spoczywa na: 1) wykonawcy, który ją złożył, jeżeli jest stroną postępowania albo interwenientem; 2) zamawiającym, jeżeli wykonawca, który złożył ofertę, nie jest stroną postępowania albo interwenientem. Proponowane zmiany odzwierciedlają ogólną regułę dowodzenia obowiązującą w polskim prawie cywilnym, zgodnie z którą ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, a więc na podmiocie, który powołuje się na twierdzenia nie tym, który im zaprzecza (zmiany art. 537 i art. 586 ust. 1 ustawy Pzp). Zmiany te służyć mają ograniczeniu liczby sporów powstających na tle wyjaśniania przez zamawiających okoliczności prowadzących do ustalenia przez wykonawcę ceny na niskim poziomie, interpretowanych obecnie nadmiernie formalistycznie, a tym samym zmniejszyć liczbę odwołań bez ograniczania prawa do skutecznego korzystania ze środków ochrony prawnej.

W związku z planowaną waloryzacją wysokości wpisów od odwołań, jak również w związku z planowanym istotnym podniesieniem wysokości wpisu dla zamówień lub konkursów od wartości równej lub przekraczającej wyrażoną w złotych równowartość kwoty odpowiednio 15 000 000 euro albo 30 000 000 euro (tj. obecnie odpowiednio od kwot: 64 650 000  zł oraz 129 300 000 zł), niezbędna będzie zmiana przepisu art. 576 ustawy Pzp, zawierającego delegację do wydania przepisów wykonawczych. W delegacji tej proponuje się wskazanie na maksymalne wysokości wpisu od odwołania. W szczególności proponowany jest zapis, że wpis nie może być wyższy niż: a) 12 000 złotych – w przypadku zamówienia na dostawy lub usługi lub w konkursie, o wartości mniejszej niż progi unijne, b) 15 000 złotych – w przypadku zamówienia na roboty budowalne o wartości mniejszej niż progi unijne, c) 24 000 złotych – w przypadku zamówienia na dostawy lub usługi lub w konkursie, o wartości równej lub przekraczającej progi unijne, d) 30 000 złotych – w przypadku zamówienia na roboty budowalne o wartości równej lub przekraczającej progi unijne, e) 60 000 złotych – w przypadku zamówienia na dostawy lub usługi lub konkursu o wartości równej lub przekraczającej wyrażoną w złotych równowartość kwoty 15 000 000 euro oraz w przypadku zamówienia na roboty budowlane o wartości równej lub przekraczającej wyrażoną w złotych równowartość kwoty 15 000 000 euro i mniejszej niż wyrażona w złotych równowartość kwoty 30 000 000 euro, f) 150 000 złotych – w przypadku zamówienia na roboty budowalne o wartości równej lub przekraczającej wyrażoną w złotych równowartość kwoty 30 000 000 euro.

Zmiany w zakresie delegacji do wydania rozporządzenia będą skutkowały potrzebą wydania nowego rozporządzenia regulującego inne niż obecnie wysokości wpisu od odwołania, jak również rodzaje kosztów postępowania odwoławczego oraz limity kosztów, w tym niezbędna będzie zmiana w zakresie ponoszenia kosztów w przypadku wycofania odwołania. W związku z planowanymi zmianami wysokości wpisu od odwołania niezbędne jest także dokonanie w ustawie Pzp zmian wynikowych, związanych z nałożeniem na zamawiających obowiązku przekazywania wykonawcom w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego informacji niezbędnej do ustalenia przez wykonawców odpowiedniej wysokości wpisu od odwołania tj. czy wartość zamówienia lub konkursu jest równa lub przekracza wyrażoną w złotych równowartość kwoty 15 000 000 euro, a w przypadku zamówienia na roboty budowlane, informacji czy wartość zamówienia jest równa lub przekracza wyrażoną w złotych równowartość kwoty 30 000 000 euro (zmiany w art. 134 ust. 1, art. 156 ust. 1, art. 210 ust. 2, art. 217, art. 333 ust. 2 i art. 371 ust. 2 ustawy Pzp). W zakresie pozostałych wartości kwotowych istotnych dla wyliczenia wpisu od odwołania informacje będą dostępne na podstawie obowiązujących przepisów ustawy Pzp tj. są one przekazywane w ramach ogłoszeń lub w dokumentach zamówienia. Ponadto, w związku z planowanymi zmianami w zakresie wysokości wpisu od odwołania w projekcie proponowana jest zmiana wynikowa w art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, który określa wysokość opłaty pobieranej od skargi na orzeczenie KIO. W związku z planowanym znacznym podniesieniem wysokości wpisu od odwołań dotyczących zamówień publicznych o najwyższych wartościach w projekcie proponuje się zastąpienie dotychczasowej opłaty w wysokości trzykrotności wpisu od odwołania- dwukrotnością wpisu od odwołania oraz wprowadzenie maksymalnej wysokości opłaty od skargi (na poziomie nie wyższym niż 150 000 zł). Planowana w akcie wykonawczym zmiana wysokości wpisów ma mieć charakter jednorazowy i polegać będzie przede wszystkim na dostosowaniu obecnych stawek wpisów do realiów gospodarczych, a więc będzie to korekta o czynnik inflacyjny, i do wartości postępowań; nie przewiduje się natomiast wprowadzenia automatycznego, cyklicznego mechanizmu waloryzacji wpisów od odwołania opartego na wskaźnikach CPI, PPI albo innym wskaźniku statystycznym.

W zakresie zmian w przepisach ustawy Pzp służących ograniczeniu stałego wzrostu liczby odwołań poza rozwiązaniami przedstawionymi wyżej nie przewiduje się rozwiązań alternatywnych.

Ponadto proponuje się dodanie w ustawie Pzp regulacji mających na celu usprawnienie procesu rozpoznawania odwołań, co w szczególności dotyczy wprowadzenia obowiązku przekazywania przez zamawiającego do KIO, bez wezwania, istotnych informacji służących weryfikacji przesłanek formalnych wniesienia odwołania (zmiana w art. 524 ustawy Pzp). Zamawiający niezwłocznie, nie później niż w terminie 2 dni roboczych od dnia otrzymania odwołania albo jego kopii, przekazywałby Prezesowi KIO: 1) informację potwierdzającą, czy wartość zamówienia jest równa lub przekracza progi unijne, w tym informację czy wartość zamówienia jest równa lub przekracza wyrażoną w złotych równowartość kwoty 15 000 000 euro, a w przypadku zamówienia na roboty budowlane, informację czy wartość zamówienia jest równa lub przekracza wyrażoną w złotych równowartość kwoty 30 000 000 euro; 2) informację o terminie wykonania czynności lub zaniechaniu, o których mowa w art. 513, oraz sposobie przekazania informacji stanowiących podstawę wniesienia odwołania; 3) informację o terminie i sposobie przekazania odwołania albo jego kopii innym wykonawcom; 4) adres strony internetowej, na której udostępniono dokumenty zamówienia bezpośrednio związane z postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego, jeżeli ustawa przewiduje obowiązek udostępniania dokumentów zamówienia na stronie internetowej prowadzonego postępowania; 5) numer ogłoszenia o zamówieniu, jeżeli postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego zostało wszczęte ogłoszeniem o zamówieniu; oraz 6) adres do doręczeń elektronicznych oraz adres poczty elektronicznej, wskazane jako adresy korespondencyjne. Zamawiający ma przekazywać wskazane informacje wyłącznie Prezesowi KIO, a więc wyłączone w tym zakresie będzie stosowanie art. 507 ustawy Pzp. Przekazanie tych informacji do KIO w ww. terminie odpowiada obecnej praktyce przekazywania informacji przez zamawiających w związku z wniesionym odwołaniem, przy czym obecnie przekazanie to następuje na skutek wezwania skierowanego przez Prezesa KIO. Planowane rozwiązanie wpłynie na znaczne zmniejszenie ilości korespondencji ze strony KIO kierowanej do stron oraz uczestników postępowania odwoławczego oraz przyspieszy proces rozpatrzenia wniesionego odwołania, co leży w interesie zamawiającego. Planowane rozwiązanie umożliwia wcześniejszą weryfikację formalną odwołania, w tym ew. usunięcie braków formalnych, dzięki czemu rozprawa będzie mogła być wyznaczona wcześniej.

Wśród regulacji mających na celu usprawnienie procesu rozpoznawania odwołań w projekcie przewiduje się także odstąpienie od możliwości osobistego stawiennictwa stron i uczestników postępowania, a także ich pełnomocników na posiedzeniach i rozprawach, które będą wyznaczone jako zdalne (zmiana art. 508a ust. 2 ustawy Pzp). Proponowane rozwiązanie ma na celu usprawnienie wyznaczania terminów posiedzeń i rozpraw zdalnych dzięki temu, że nie będzie konieczności zapewnienia w odniesieniu do rozpraw zdalnych warunków lokalowych takich samych jak przy rozprawach stacjonarnych, a jedynie konieczność zapewnienia połączeń zdalnych i elektronicznego obiegu korespondencji.

W celu usprawnienia obiegu korespondencji w postępowaniu odwoławczym, w szczególności w zakresie ograniczenia do minimum przypadków ponownego wysyłania korespondencji przez KIO pod inny niż pierwotnie wskazywany w toku wymiany korespondencji ze stroną lub uczestnikiem postępowania adres korespondencyjny, projekt przewiduje również zmianę polegającą na doprecyzowaniu, że strona lub uczestnik postępowania odwoławczego wskazuje odpowiednio: w odwołaniu, w pierwszym piśmie przekazanym do Izby przez zamawiającego lub w zgłoszeniu przystąpienia do postępowania odwoławczego, tylko jeden adres do doręczeń elektronicznych oraz tylko jeden adres poczty elektronicznej, jako adresy korespondencyjne do doręczenia pism w toku postępowania odwoławczego (zmiana w art. 508 ustawy Pzp). W konsekwencji projektowana jest również zmiana polegająca na doprecyzowaniu przepisu odnoszącego się do informacji podawanych w odwołaniu w ten sposób, że obok imion i nazwisk lub nazwy odwołującego oraz przedstawiciela (przedstawicieli), miejsce zamieszkania albo siedziby odwołującego, podany powinien być tylko jeden adres do doręczeń elektronicznych oraz tylko jeden adres poczty elektronicznej odwołującego albo jego przedstawiciela, a więc jeden adres do doręczeń elektronicznych oraz tylko jeden adres poczty elektronicznej niezależnie od tego czy odwołujący będzie działał samodzielnie czy przez pełnomocnika, jeżeli taki pełnomocnik będzie wyznaczony (zmiana art. 516 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp). Obecnie przepis art. 516 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp nakazuje podanie jedynie adresu poczty elektronicznej i tylko przez odwołującego, stąd w praktyce w odwołaniach nie jest wskazywany adres korespondencyjny do doręczeń elektronicznych. Dodatkowo w odwołaniach nie ma obowiązku podawania danych korespondencyjnych pełnomocnika, przez co powstaje problem prawidłowości i skuteczności doręczania korespondencji przez KIO do stron i uczestników postępowania odwoławczego skutkujący koniecznością zwracania się przez Prezesa KIO do odwołującego o uzupełnienie danych. Proponowane w projekcie rozwiązanie w zakresie podawania ww. danych korespondencyjnych, w szczególności przy odwołaniu, powinno wpłynąć znacząco na zmniejszenie ilości korespondencji przetwarzanej w KIO i wpłynąć przez to pozytywnie na usprawnienie procedury rozpatrywania odwołania.

Inną regulacją mającą na celu usprawnienie obiegu pism w postępowaniu odwoławczym, którą proponuje się w projekcie jest wprowadzenie obowiązku przekazywania przez zamawiającego wykonawcom, którzy zgłosili przystąpienie do postępowania odwoławczego, informacji o innych wykonawcach, którzy również zgłosili takie przystąpienie bądź odpowiednio zamieszczanie takiej informacji na stronie internetowej, na której jest zamieszczone ogłoszenie o zamówieniu lub są udostępniane dokumenty zamówienia (dodawany ust. 2a w art. 525 ustawy Pzp).

Celem wszystkich powyższych zmian w zakresie usprawnienia procesu rozpoznawania odwołań jest ograniczenie liczby czynności następczych – wezwań i uzupełnień oraz skrócenie etapu przygotowawczego rozprawy.

W celu usprawnienia czynności dotyczących wysyłania korespondencji z KIO związanej z rozpatrywaniem odwołań, w związku z możliwością wydawania orzeczeń KIO w formie elektronicznej, przewiduje się również w projekcie zmiany uwzględniające możliwość przekazywania pism (sprostowanego orzeczenia wraz z postanowieniem o sprostowaniu oraz prawomocnego orzeczenia o nałożeniu kary finansowej) przez KIO stronom i uczestnikom postępowania drogą elektroniczną (zmiany art. 519 ust. 3 oraz art. 561 ust. 1 ustawy Pzp).

W związku z pojawiającymi się rozbieżnościami w orzecznictwie KIO, które prowadzą do wzrostu liczby odwołań, w projekcie proponowane jest dodanie w ustawie Pzp nowej regulacji przewidującej zwoływanie przez Prezesa KIO, jeżeli w orzecznictwie Izby ujawnią się rozbieżności wymagające rozstrzygnięcia, zgromadzenia ogólnego KIO w celu rozstrzygnięcia tych rozbieżności. Proponuje się by Prezes KIO zwoływał zgromadzenie ogólne KIO również na wniosek Prezesa UZP wskazujący na rozbieżności w orzecznictwie Izby. Uchwała zgromadzenia ogólnego Izby zawierająca rozstrzygnięcie rozbieżności podlegać ma publikacji na stronie internetowej UZP (dodawany art. 481a ustawy Pzp). Zmianie tej towarzyszyć ma rozszerzenie kompetencji Prezesa KIO o obowiązek czuwania nad jednolitością orzecznictwa (zmiana art. 479 ust. 2 ustawy Pzp). W związku z powyższą regulacją w projekcie przewidywane jest również uzupełnienie przepisu dotyczącego członków KIO przewidującego, że członek Izby przy orzekaniu jest niezawisły i związany wyłącznie przepisami obowiązującego prawa o treść, iż jest on związany także  uchwałami, o których mowa w dodawanym art. 481a ust. 1 (zmiana art. 475 ust. 2 ustawy Pzp). Ponadto w zakresie uprawnień członków KIO planowana jest zmiana przepisów regulujących zakaz podejmowania przez nich dodatkowych zajęć zarobkowych. Przewiduje się rozszerzenie obowiązującego wyjątku w tym zakresie dotyczącego zatrudnienia na stanowisku dydaktycznym, badawczym lub badawczo-dydaktycznym, w łącznym wymiarze nieprzekraczającym pełnego wymiaru czasu pracy pracowników zatrudnionych na tych stanowiskach, o możliwość wykonywania tego rodzaju zajęć na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub innej umowy o podobnym charakterze, prowadzenia szkoleń na rzecz prawniczych samorządów zawodowych, a także opracowania i publikacji utworu w książkach, dziennikach lub czasopismach oraz opracowania utworu na rzecz Urzędu. Wraz z powyższą zmianą projekt przewiduje wprowadzenie obowiązku informowania Prezesa KIO, albo odpowiednio ministra właściwego do spraw gospodarki, o zamiarze podjęcia takiego zajęcia dodatkowego z prawem wyrażenia sprzeciwu przez te podmioty w okolicznościach określonych ustawą (zmiana art. 476 poprzez dodanie ust. 3a i 3b ustawy Pzp). Ponadto przewidywana jest zmiana mająca na celu usprawnienie procesu rozpatrywania odwołań dzięki możliwości upoważnienia przez Prezesa KIO członka KIO do podejmowania w jego imieniu poszczególnych czynności objętych zadaniami Prezesa KIO, jak również zmiana doprecyzowująca stanowiąca o stałym wykonywaniu zadań przez Prezesa KIO przy pomocy wiceprezesa KIO, nie tylko w czasie nieobecności Prezesa KIO (zmiany w art. 479 ustawy Pzp).

Dodatkowo, w związku z pojawiającymi się rozbieżnościami w orzecznictwie sądu zamówień publicznych, zwłaszcza w odniesieniu do skarg na postanowienia wydane przez Izbę i Prezesa Izby, w szczególności wobec zarysowanej w ostatnim czasie linii orzeczniczej polegającej jedynie na uchyleniu (w przypadku uwzględnienia skargi) takich postanowień formalnych bez merytorycznego rozpoznania przez sąd odwołania, podczas gdy obowiązujący system zamówień publicznych nie uwzględnia takiej możliwości, konieczna będzie zmiana doprecyzowująca w art. 588 ustawy Pzp, że w przypadku uwzględnienia skargi na postanowienie Izby albo postanowienie Prezesa Izby, o którym mowa w art. 519 ust. 1, sąd uchyla zaskarżone postanowienie i rozpoznaje odwołanie co do istoty sprawy, orzekając wyrokiem.

W projekcie przewiduje się również doprecyzowanie kompetencji Prezesa UZP w zakresie zapewniania jednolitego stosowania przepisów ustawy Pzp poprzez dodanie, że Prezes UZP w szczególności wydaje w tym zakresie opinie lub objaśnienia prawne oraz może wydawać wytyczne określające kierunki i sposób działania przy udzielaniu zamówień publicznych (zmiana art. 469 pkt 6 ustawy Pzp). Jednocześnie w art. 471 ust. 1 ustawy Pzp przewiduje się doprecyzowanie, że wydawanie przez Prezesa UZP na wniosek lub z urzędu opinie, w których przedstawia interpretację przepisów ustawy budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, mają dotyczyć danego zagadnienia prawnego. Ponadto planowane jest dodanie nowej regulacji przewidującej możliwość wydawania przez Prezesa UZP objaśnień prawnych obejmujących ogólne wyjaśnienie przepisów ustawy dotyczące ich stosowania, jak również wydawanie takich objaśnień na wniosek organu kontroli, o którym mowa w art. 596 ust. 2 pkt 2-4 ustawy Pzp (dodawany art. 471a ustawy Pzp).

Projekt przewiduje również dodanie nowego uprawnienia Prezesa UZP w postaci możliwości wydawania wytycznych dotyczących stosowania jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia, określających sposób jego wypełniania (zmiana art. 125 ustawy Pzp).

Projektowane nowe rozwiązania w zakresie kompetencji Prezesa UZP powinny wpłynąć korzystnie na proces udzielania zamówień publicznych, w tym w szczególności zmniejszyć obciążenia administracyjne tak po stronie wykonawców jak i zamawiających związane z nadinterpretacją przepisów ustawy Pzp.

W kontekście zmian dotyczących kontroli uprzedniej prowadzonej przez Prezesa UZP w projekcie przewidziane jest zwaloryzowanie kwot określonych w art. 613 ustawy Pzp, od których zależy obowiązek przekazywania przez zamawiających po zakończonym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, ale jeszcze przed zawarciem umowy, dokumentacji tego postępowania do Prezesa UZP w celu przeprowadzenia przez niego kontroli postępowania o udzielenie zamówienia publicznego (kontrola uprzednia). Zmiana pozwoli na usprawnienie procesu udzielania zamówień publicznych, w szczególności współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej, a tym samym na sprawniejsze wydatkowanie środków unijnych.

Projektowane zmiany w zakresie postępowań odwoławczych oraz kontroli uprzedniej Prezesa UZP powinny przyczynić się do zwiększenia sprawności udzielania zamówień, co pośrednio może poprawić terminowość realizacji inwestycji i usług publicznych, a ponadto ograniczyć koszty pośrednie po stronie wykonawców związane z udziałem w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego oraz po stronie zamawiających związane z zarządzaniem harmonogramem projektów i ryzykiem opóźnień. Zmiany dotyczące obowiązków informacyjnych zamawiających powinny dodatkowo pozytywnie wpłynąć na przygotowanie spraw odwoławczych do rozpoznania, zmniejszyć liczbę braków i uzupełnień oraz skrócić czas obiegu informacji pomiędzy uczestnikami postępowania odwoławczego.

Z wyrazami szacunku