Szanowni Państwo, Członkowie Związku Pracodawców Polska Miedź

Uprzejmie informuję, że do konsultacji publicznych skierowany został projekt ustawy – Prawo własności przemysłowej (UC81).

Przedmiotowy projekt aktu prawnego wraz z Uzasadnieniem, Oceną Skutków Regulacji, tabelami zgodności (szt. 9) oraz odwróconymi tabelami zgodności (szt. 9) dostępny jest na stronach Rządowego Centrum Legislacji pod adresem:

https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12411955/katalog/13212448#13212448

Uprzejmie proszę o przekazywanie ewentualnych uwag, opinii i stanowisk do projektu w terminie do 24 lipca 2026 roku na adres: kuydowicz@pracodawcy.pl  w formie tabeli uwag przesyłanej w załączeniu, w wersji elektronicznej umożliwiającej edytowanie tekstu.

Celem przedkładanego projektu jest uregulowanie w jednym akcie prawnym, w sposób przejrzysty, instytucji i procedur dotyczących ochrony własności przemysłowej, zaproponowanie nowych rozwiązań umożliwiających ochronę praw wyłącznych, uproszczenie i skrócenie postępowań, w tym skrócenie czasu udzielania ochrony. Niniejszy projekt jest odpowiedzią na liczne postulaty zgłaszane przez użytkowników systemu ochrony własności przemysłowej, tj. przedsiębiorców, przedstawicieli instytucji otoczenia biznesu i środowiska naukowego. Proponowana regulacja jest zgodna z założeniami polityki Rządu, zwłaszcza w odniesieniu do uproszczenia procedur i zwiększenia efektywności działania administracji publicznej. Projekt implementuje także dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2823 z dnia 23 października 2023 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów przemysłowych (Dz. Urz. UE L 2024/2823 z 18.11.2024 r., str. 1), zwana dalej „dyrektywą 2024/2823”.

Obecna ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1170), zwana dalej „PWP”, była nowelizowana ponad 20 razy. Na przestrzeni tych lat zaszły duże zmiany w gospodarce krajowej i światowej. Szczególne znaczenie mają zachodzące w gospodarce procesy cyfryzacji i elektronizacji, stąd też w projekcie zaproponowano rozwiązania wychodzące naprzeciw tym zjawiskom. Projekt w sposób kompleksowy reguluje zagadnienia związane z ochroną własności przemysłowej.

Większość nowoczesnych gospodarek opiera swój rozwój na wiedzy. Kapitał intelektualny stał się współcześnie czynnikiem decydującym w znacznej mierze o uzyskaniu przewagi konkurencyjnej zarówno przez państwa, jak i różnego rodzaju organizacje. Z punktu widzenia gospodarki kluczowe jest zapewnienie jak najszybszego rozpatrywania zgłoszeń dokonywanych w celu uzyskania ochrony na przedmioty własności przemysłowej. Szybkie i sprawne uzyskiwanie praw wyłącznych stanowi bowiem podstawę wielu procesów związanych z obrotem gospodarczym w zakresie własności intelektualnej i ma wpływ m.in. na skuteczną komercjalizację oraz wdrożenia rozwiązań innowacyjnych w przypadku wynalazków, wzorów użytkowych oraz wzorów przemysłowych. Natomiast sprawne udzielanie praw ochronnych na znaki towarowe pozwala przedsiębiorcom na efektywne działanie na rynkach konkurencyjnych, które wymagają często zaawansowanych i kosztownych technik pozycjonowania produktów. Znak towarowy stanowi w tym kontekście jeden z podstawowych elementów strategii firm i przedsiębiorstw, a uzyskanie ochrony prawnej w jak najkrótszym czasie jest niezbędnym warunkiem zapewnienia wysokiej konkurencyjności produktów.

W przedkładanym projekcie wprowadzono szereg rozwiązań mających na celu skrócenie czasu oczekiwania przez zgłaszających na uzyskanie praw wyłącznych, przyspieszanie i upraszczanie procedur. Sprawne i skuteczne funkcjonowanie systemu ochrony stanowi istotną zachętę do korzystania z niego. Szybkie rozpatrywanie zgłoszeń ma także bardzo duże znaczenie dla efektywnego korzystania z takich instrumentów jak umowy licencyjne oraz umowy przeniesienia praw, co przyczynia się do zwiększenia pewności obrotu gospodarczego. Równie istotnym jest wprowadzenie efektywnego systemu kontroli udzielonych już praw wyłącznych. Stąd też zakłada się wprowadzenie skutecznej procedury spornej, pozwalającej na rozpoznanie sprawy w możliwe najkrótszym terminie.

W projekcie ujęto zarówno te rozwiązania, które w mniej restrykcyjny niż dotychczas sposób regulują kwestie związane z uchybieniem terminu na wniesienie opłaty za kolejny okres ochrony, jak i te, które mogą okazać się przydane dla celów dowodowych.

Zakłada się wprowadzenie nowych instytucji takich jak: depozyt informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy, czy też tzw. IP COMBO, pozwalające zgłaszającym obniżyć opłaty w przypadku dokonywania zgłoszeń różnych przedmiotów własności przemysłowej. Celem proponowanego rozwiązania jest zachęcenie przedsiębiorców do myślenia o innowacji jako projekcie biznesowym z wykorzystaniem synergii praw.

Jedną z kluczowych zmian w systemie ochrony jest przejście, w przypadku wzorów użytkowych, z systemu badawczego na system rejestrowy. Ponadto wprowadzono również pierwszeństwo wewnętrzne.

Na uwagę zasługuje rezygnacja z warunkowego charakteru decyzji o udzieleniu prawa wyłącznego. Zgodnie z zaproponowanym rozwiązaniem jedna opłata za zgłoszenie obejmie obecnie funkcjonujące trzy opłaty, tj. opłatę za zgłoszenie, publikację i opłatę za pierwszy okres ochrony. Wydłużono także termin na wniesienie opłaty za zgłoszenie. Jeżeli opłata ta nie zostanie wniesiona w wyznaczonym przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, zwany dalej „Urzędem Patentowym”, terminie, wówczas zgłaszający będzie ją mógł wnieść w terminie miesiąca powiększoną o 50%.

Zmianie ulegnie również sposób procedowania w sprawach rozpatrywanych w trybie postępowania spornego. Aktualnie wszystkie sprawy są obligatoryjnie rozpatrywane na rozprawie, co nie zawsze jest rozwiązaniem sprzyjającym szybkiemu i efektywnemu procedowaniu. Projekt przewiduje, że działający w trybie postępowania spornego Urząd Patentowy, będzie orzekał na posiedzeniach niejawnych. Rozprawy będą wyznaczane wówczas, gdy przyczyni się to do przyspieszenia postępowania lub pozwoli na bardziej efektywne wyjaśnienie sprawy.

W projekcie przyjęto inną niż dotychczas systematykę ustawy. Wydzielono działy dotyczące poszczególnych przedmiotów własności przemysłowej, tj. wynalazki, dodatkowe prawa ochronne, wzory użytkowe, topografie układów scalonych, wzory przemysłowe, znaki towarowe i oznaczenia geograficzne, wyodrębniono także dział dotyczący postępowania spornego. Nowością jest uregulowanie w oddzielnych jednostkach redakcyjnych regulacji dotyczących pierwszeństwa, zarządzania prawami wyłącznymi, tj. przejścia praw wyłącznych i umów licencyjnych. Wydzielono także rozdział odnoszący się do dokumentów potwierdzających udzielenie prawa wyłącznego.

Odmiennie od obecnie obowiązującego stanu prawnego, projekt obejmuje także kwestie odnoszące się do patentów europejskich walidowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które aktualnie są uregulowane w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r. poz. 2). Projekt odstępuje od niewłaściwej praktyki przenoszenia do regulacji krajowych bezpośrednio obwiązujących regulacji unijnych oraz międzynarodowych. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w proponowanych regulacjach dotyczących dodatkowych praw ochronnych oraz międzynarodowych znaków towarowych i wzorów przemysłowych.

Przedkładany projekt zawiera wiele rozwiązań, które objęte były projektem ustawy – Prawo w własności przemysłowej (UD263), niemniej uwzględniono w nim szereg uwag zgłoszonych w toku przeprowadzonego wówczas procesu konsultacji. Zrezygnowano m.in. z wprowadzenia wstępnego zgłoszenia wynalazku, wprowadzono natomiast pierwszeństwo wewnętrzne, które było jednym z istotnych postulatów użytkowników systemu ochrony własności przemysłowej. Zmodyfikowano także proponowany system rozpatrywania zgłoszeń wzorów użytkowych. Nadal proponuje się odejście od obecnego systemu badawczego, niemniej utrzymano obowiązek Urzędu Patentowego do sporządzania, dla każdego zgłoszenia, sprawozdania o stanie techniki i wstępnej oceny zgłoszenia. Jednocześnie wprowadzono szereg rozwiązań minimalizujących ryzyko nadużywania tej procedury. Mając na uwadze, że zgodnie z art. 96a § 1a pkt 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.  – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), zwanej dalej „KPA”, sprawy z zakresu własności przemysłowej zostały wskazane jako sprawy, których charakter pozwala na przeprowadzenie mediacji, zrezygnowano z wprowadzania koncyliacji, jako dodatkowej formy poszukiwania porozumienia między stronami pozostającymi w sporze. Wydaje się, że wprowadzenie dodatkowej procedury w tym zakresie nie jest zasadne. Na skutek zgłoszonych uwag przywrócono w projekcie przepisy dotyczące przyjmowania projektów racjonalizatorskich przez przedsiębiorców. Rozszerzono również katalog uprawnień działających w postępowaniu przed Urzędem Patentowym adwokatom i radcom prawnym. Zgodnie z proponowaną regulacją adwokaci i radcowie prawni będą uprawnieni do działania w sprawach dotyczących utrzymywania ochrony i w postępowaniu w sprawie dokonywania wpisów w rejestrach w odniesieniu do wszystkich przedmiotów własności przemysłowej. Utrzymano natomiast dotychczasowe zasady w postępowaniu zgłoszeniowym. Utrzymano również proponowaną w projekcie UD263 systematykę ustawy. Natomiast zmieniono kolejność poszczególnych regulacji. Zgodnie z dotychczasową praktyką w pierwszej kolejności uregulowano zasady zgłaszania i rozpatrywania zgłoszeń przedmiotów własności przemysłowej, następnie uregulowano postępowanie ogólne przed Urzędem Patentowym, postępowanie sporne i postępowanie rejestrowe. W dalszej kolejności uregulowano zagadnienia związane z zarządzaniem prawem wyłącznym tj. rozporządzanie prawem, umowy licencyjne i egzekwowanie praw wyłącznych. W ostatniej części projektu uregulowano przepisy dotyczące Urzędu Patentowego oraz ekspertów, asesorów i aplikantów.

Z wyrazami szacunku