Szanowni Państwo, Członkowie Związku Pracodawców Polska Miedź

Uprzejmie informuję, że do konsultacji publicznych skierowany został projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu wprowadzania ograniczeń w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła (RD314).

Przedmiotowy projekt aktu prawnego wraz z Uzasadnieniem oraz Oceną Skutków Regulacji dostępny jest na stronach Rządowego Centrum Legislacji pod adresem:

https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12412602/katalog/13216310#13216310

Uprzejmie proszę o przekazywanie ewentualnych uwag, opinii i stanowisk do przedmiotowego projektu w terminie do 27 lipca 2026 roku na adres: kuydowicz@pracodawcy.pl  w formie tabeli uwag przesyłanej w załączeniu, w wersji elektronicznej umożliwiającej edytowanie tekstu.

Zmiana art. 11 ust. 6 i 6a ustawy – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2026 r. poz. 43, z późn. zm.) (dalej „ustawa – Prawo energetyczne”), zawierających upoważnienie do wydania projektowanego rozporządzenia, dokonana ustawą z dnia 20 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1093, z późn. zm.), oraz zmiana art. 11 ust. 6a ustawy, dokonana ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1681, z późn. zm.), powodują konieczność zastąpienia rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 listopada 2021 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wprowadzania ograniczeń w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła (Dz. U. poz. 2209) nowym aktem prawnym uwzględniającym upoważnienie w zmienionym kształcie, obejmującym m.in. kwestie dotyczące wypłaty wynagrodzenia dla odbiorców, którzy w swoich obiektach podlegających ograniczeniom w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej zastosowali się do tych ograniczeń. W pozostałym zakresie projektowane rozporządzenie powtarza rozwiązania zawarte w obowiązującym rozporządzeniu – są one trafne i ułatwią wdrożenie projektowanego aktu.

Potrzeba wdrożenia wynagrodzenia za zastosowanie ograniczeń wynika z oceny zastosowania środka zaradczego w postaci wprowadzenia ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej w sierpniu 2015 r., kiedy fala upałów obejmująca obszar całego kraju spowodowała zdecydowane pogorszenie warunków pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (zwanego dalej „KSE”). Pomimo wykorzystania przez operatora systemu przesyłowego elektroenergetycznego (zwanego dalej „OSP”) wszystkich operacyjnych środków zaradczych, deficyt mocy wytwórczych, dostępnych dla zbilansowania zapotrzebowania w KSE, osiągnął wartość wskazującą jednoznacznie na wystąpienie stanu zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej. W tych okolicznościach, po wyczerpaniu, we współpracy z użytkownikami systemu, wszelkich dostępnych środków służących zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania systemu elektroenergetycznego, OSP wprowadził ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej (w dniach 10–11 sierpnia w trybie na polecenie OSP, a w dniach 12–31 sierpnia w trybie rozporządzenia Rady Ministrów, wydanego na podstawie art. 11 ust. 7 ustawy – Prawo energetyczne). Jedynym bodźcem zachęcającym do zastosowania się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej był bodziec negatywny – zagrożenie ewentualną karą pieniężną nałożoną przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Bodziec negatywny powinien być wzmocniony i równoważony bodźcem pozytywnym – zachęcającym do stosowania się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej. Takim bodźcem powinno być wynagrodzenie za zmniejszenie poboru energii i zastosowanie się do ograniczeń w sytuacji, gdy nie będzie możliwe zbilansowanie systemu elektroenergetycznego i ograniczenia zostaną wprowadzone w drodze rozporządzenia Rady Ministrów, wydanego na podstawie art. 11 ust. 7 ustawy – Prawo energetyczne.

Dotychczasowe regulacje dotyczące wprowadzania ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej (stopni zasilania) obciążają przede wszystkim przedsiębiorców, których wielkość mocy umownej wynosi co najmniej 300 kW. W związku z powyższym, biorąc pod uwagę niezwykle istotne dla zachowania bezpiecznej pracy systemu (tj. uchronienie się przed wyłączeniami awaryjnymi odbiorców lub całego KSE), która spoczywa tylko na części odbiorców w systemie, proponuje się, żeby odbiorcy podlegający ograniczeniom otrzymali wynagrodzenie ryczałtowe za zrealizowanie redukcji, w ramach posiadanych obiektów, zgodnie z ogłoszonymi stopniami zasilania w okresie obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów, wydanego na podstawie art. 11 ust. 7 ustawy – Prawo energetyczne. Odbiorcy podlegający ograniczeniom przyczyniają się do zapewnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej w obszarze KSE lub jego części, co pozwala uniknąć wyłączeń awaryjnych (a więc niekontrolowalnych) w KSE. Jest to działanie korzystne dla wszystkich podmiotów z niego korzystających, również tych podlegających ograniczeniom.

Wynagrodzenie ma na celu łagodzenie skutków wprowadzenia ograniczeń dla tych podmiotów, jednakże jego wysokość powinna także motywować odbiorców do przystępowania do świadczenia usług systemowych i udziału odbiorców w bilansowaniu KSE zgodnie ze stosowanymi mechanizmami rynkowymi. Przewiduje się, iż koszty wynagrodzenia byłyby pokrywane przychodami z opłaty jakościowej uzyskiwanymi przez operatora systemu przesyłowego elektroenergetycznego. Dzięki czemu będzie zapewniony element socjalizacji kosztów ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej. Socjalizacja spowoduje, iż podmioty, które korzystają z ochrony przed ograniczeniami w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, również będą częściowo partycypowałyby w kosztach tych ograniczeń.

W pozostałym zakresie projekt dokonuje niewielkich korekt dotychczasowych przepisów w zakresie wynikającym z jego stosowania, w celu usunięcia wątpliwości interpretacyjnych i uwzględnienia rozwiązań poprawiających stosowanie przepisów.

Rekomenduje się wydanie rozporządzenia uwzględniającego aktualne brzmienie upoważnienia, zawierającego nowe zagadnienia i powtarzającego w pozostałym zakresie rozwiązania obowiązującego rozporządzenia.

Projekt, w porównaniu z obowiązującym rozporządzeniem, zostanie uzupełniony o kwestie dotyczące:

1) przypadków, w których za wprowadzenie ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej przysługuje odbiorcy wynagrodzenie;

2) sposobu ustalania danych niezbędnych do określenia wielkości dokonanego przez odbiorcę zmniejszenia zużycia ilości energii elektrycznej wynikającego z wprowadzonych ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, za które przysługuje wynagrodzenie;

3) sposobu ustalania wynagrodzenia w przypadkach określonych na podstawie pkt 1;

4) sposobu i trybu dokonywania rozliczeń pomiędzy operatorami systemu elektroenergetycznego oraz tymi operatorami i odbiorcami energii elektrycznej z tytułu wypłaty wynagrodzenia;

5) uwzględnienia przepisów integrujących Krajowy System e-Faktur (KSeF) w procesie rozliczeń związanych z wypłatą wynagrodzeń;

6) sposobu i trybu wymiany informacji oraz zakresu i rodzaju przekazywanych danych pomiędzy operatorami systemu elektroenergetycznego oraz tymi operatorami i odbiorcami energii elektrycznej niezbędnych do wypłaty wynagrodzenia;

7) zakresu i rodzaju danych, publikowanych przez operatorów systemów elektroenergetycznych, o odbiorcach energii elektrycznej podlegających ograniczeniom lub uwzględnianych w planach wprowadzania ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej.

W celu promowania usług o dobrowolnym charakterze, minimalizujących konieczność wprowadzenia ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, proponuje się, aby w projektowanym rozporządzeniu był zawarty katalog danych podlegających publikacji o podmiotach posiadających obiekty podlegające ograniczeniom – potencjalnie zdolnych do świadczenia takich usług. Pozwoli to na łatwiejsze dotarcie do zainteresowanych podmiotów tzw. agregatorom, reprezentującym odbiorców w relacjach z operatorami systemów elektroenergetycznych. Publikacja danych, które są jawne w innych rejestrach, pozwoli na zwiększenie potencjału dostępnych redukcji mocy, a tym samym zwiększenie udziału strony popytowej w rynku energii elektrycznej i usług systemowych.

Zasady ustalania wysokości wynagrodzenia uwzględniają charakterystykę (cechy, uwarunkowania) modelu zawartego w ustawie – Prawo energetyczne. Wybrany model wynagradzania (z uwzględnieniem uciążliwości poszczególnych stopni zasilania dla działalności prowadzonej przez poszczególnych odbiorców powinien realizować również funkcję zachęty i spełniać rolę bodźca, aby odbiorcy wybierali aktywne uczestnictwo w rynku energii elektrycznej, tj. wykorzystywali istniejące instrumenty rynkowe np. oferowane przez rynek mocy albo przez rynek bilansujący. Innymi słowy, mechanizm powinien zachęcać odbiorców do bycia aktywnym na rynku energii elektrycznej. Tylko w takim przypadku powyżej wymieniony mechanizm będzie jednym z narzędzi uniknięcia stosowania instrumentu o charakterze administracyjnym.

Konstruując przepisy w zakresie rozliczeń, określono niezbędne zasady współpracy operatorów systemów dystrybucyjnych elektroenergetycznych (OSD) z OSP, dotyczące sposobu weryfikacji dostosowania się odbiorców przyłączonych do sieci OSD do ograniczeń oraz dokumentów rozliczeniowych wystawianych przez odbiorców przyłączonych do sieci OSD, a także opracowywania i przekazywania niezbędnych raportów rozliczeniowych tak, aby zapewnić sprawny proces rozliczeń z odbiorcami przyłączonymi do sieci tych operatorów.

Zaproponowana regulacja uwzględnia przepisy zamieszczone w aktach normatywnych dotyczących prawa podatkowego.

W zakresie regulacji dotyczącej ograniczeń w dostarczaniu ciepła i sprzedaży paliw stałych wprowadzono zmiany redakcyjne, polegające na ujednoliceniu przepisów z regulacjami dotyczącymi ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej.

Z wyrazami szacunku