Za pomocą ocen skutków sprawdza się, czy istnieje potrzeba podjęcia działań przez UE, a także analizuje się potencjalny wpływ dostępnych rozwiązań. Oceny skutków są przeprowadzane na etapie przygotowywania propozycji nowych przepisów, zanim Komisja zakończy nad nimi prace.

Dlaczego potrzebne są oceny skutków?

Oceny skutków sporządza się w odniesieniu do inicjatyw, w przypadku których spodziewane są znaczące skutki gospodarcze, społeczne i środowiskowe. Do tych inicjatyw należą:

• wnioski ustawodawcze
• inicjatywy nieustawodawcze (np. programy finansowe, zalecenia dotyczące negocjowania umów międzynarodowych)
• akty wykonawcze i akty delegowane.

Wyniki oceny skutków są podsumowywane w sprawozdaniu z oceny skutków. Jakość każdego sprawozdania sprawdza niezależny organ – Rada ds. Kontroli Regulacyjnej – który wydaje opinie.

Sprawozdanie z oceny skutków musi zawierać:

• opis wpływu środowiskowego, społecznego i gospodarczego, również skutków dla małych i średnich przedsiębiorstw i konkurencyjności oraz wyraźne oświadczenie, jeżeli któryś z elementów tych skutków nie jest uznawany za znaczący
• informacje o tym, kogo dotyczy dana inicjatywa i jaki będzie miała na niego wpływ
• informacje o strategii konsultacji i ich wynikach.

Sprawozdania z ocen skutków są publikowane wraz z wnioskami ustawodawczymi lub aktami prawnymi przyjętymi przez Komisję. Są również przesyłane do unijnych prawodawców – Parlamentu Europejskiego i Rady – aby zdecydowali o przyjęciu lub odrzuceniu zaproponowanych przepisów.

Lepsze stanowienie prawa

Oceny skutków stanowią zasadniczy element programu lepszego stanowienia prawa Komisji, który ma na celu kształtowanie i ocenę unijnych polityk i przepisów tak, aby spełniały swoje cele w najbardziej skuteczny i efektywny sposób.

Wytyczne dotyczące lepszego stanowienia prawa zawierają wskazówki dla Komisji na temat sposobu przeprowadzania ocen skutków. Uzupełnia je zestaw narzędzi obejmujący dodatkowe wskazówki.

Jak zgłosić uwagi?

Zainteresowane strony mogą przedstawiać swoje uwagi w odniesieniu do wstępnej oceny skutków, w której Komisja Europejska przedstawia wstępną analizę problemu, cele polityczne i różne rozwiązania, a także ich potencjalne skutki.

Po tym etapie następuje ocena skutków, podczas której w sprawie wszystkich kluczowych aspektów prowadzone są konsultacje z zainteresowanymi stronami w ramach otwartych konsultacji społecznych.

Po tym, jak wniosek ustawodawczy, który jest uzupełniony sprawozdaniem z oceny skutków, zostanie sfinalizowany i opublikowany przez Komisję, obywatele i zainteresowane podmioty mają kolejną okazję do przedstawienia uwag w sprawie wniosku, kiedy trafi on do prawodawców UE.

Współpraca między instytucjami UE

Nowe porozumienie międzyinstytucjonalne w sprawie lepszego stanowienia prawa uzgodnione w kwietniu 2016 r. podkreśla pozytywny wkład ocen skutków w poprawę jakości prawodawstwa UE.

Zgodnie z tym porozumieniem Parlament Europejski i Rada przy podejmowaniu decyzji w sprawie wniosków ustawodawczych w pełni biorą pod uwagę oceny skutków Komisji. Współprawodawcy mogą również sporządzać oceny skutków w związku z istotnymi zmianami wniosku wprowadzonymi podczas procesu ustawodawczego.

Zasada pomocniczości i zasada proporcjonalności

W ramach ocen skutków ocenie poddaje się prawidłowe stosowanie zasady pomocniczości (UE nie interweniuje w sprawach, które mogą zostać skutecznie uregulowane na szczeblu państw członkowskich) i zasady proporcjonalności (działanie UE nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów) przy opracowywaniu kierunków polityki.

Impact assessments examine whether there is a need for EU action and analyse the possible impacts of available solutions. These are carried out during the preparation phase, before the Commission finalises a proposal for a new law.

The need for impact assessments

Impact assessments are carried out on initiatives expected to have significant economic, social or environmental impacts. These can be:

• legislative proposals
• non-legislative initiatives (e.g. financial programmes, recommendations for the negotiations of international agreements)
• implementing and delegated acts

The findings of the impact assessment process are summarised in an impact assessment report. The quality of each report is checked by an  independent body, the Regulatory Scrutiny Board, which issues opinions.

The impact assessment report must include a description of:

• the environmental, social and economic impacts, including impacts on small and medium enterprises and competitiveness, and an explicit statement if any of these are not considered significant
• who will be affected by the initiative and how
• the consultation strategy and the results obtained from it

Impact assessment reports are published with the proposals or with acts adopted by the Commission. They are also sent to the EU lawmakers, the Parliament and Council, to consider as they decide on whether to adopt the proposed law.

Better law-making

Impact assessments form a key part of the Commission’s better regulation agenda, which seeks to design and evaluate EU policies and laws so that they achieve their objectives in the most efficient and effective way.

The better regulation guidelines contain guidance for the Commission on how to conduct impact assessments. These are accompanied by a toolbox which provides complementary advice.

How to contribute

The Commission’s initial analysis of the problem, policy objectives and different solutions as well as their likely impacts is set out in inception impact assessments on which stakeholders can give feedback.

It is followed up by an impact assessment when stakeholders are consulted on all key aspects through open public consultations.

Once the legislative proposal, accompanied by its impact assessment report, is finalised and made public by the Commission, citizens and stakeholders have another chance to submit their feedback on the proposal, when it goes to the EU legislators.

Cooperation between EU institutions

The new interinstitutional agreement on better law-making agreed in April 2016 acknowledges the positive contribution of impact assessments to improving the quality of EU legislation.

According to the agreement, the EU Parliament and the Council take full account of the Commission’s impact assessments when deciding on legislative proposals. The co-legislators can also carry out impact assessments in relation to substantial amendments during the legislative process.

Subsidiarity and proportionality

The correct application of the principles of subsidiarity (no EU intervention when an issue can be dealt with effectively by EU countries) and proportionality (EU action does not exceed what is necessary to achieve the objectives) when developing policies is assessed in impact assessments.

Więcej informacji / More information

Źródło / Source: Komisja Europejska