Szanowni Państwo, Członkowie Związku Pracodawców Polska Miedź

Uprzejmie informuję, że do konsultacji publicznych skierowany został projekt rozporządzenia Ministra Energii w sprawie sposobu kształtowania i kalkulacji taryf oraz sposobu rozliczeń w obrocie energią elektryczną (28).

Przedmiotowy projekt aktu prawnego wraz z Uzasadnieniem oraz Oceną Skutków Regulacji dostępny jest na stronach Rządowego Centrum Legislacji pod adresem:

https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12412556/katalog/13216132#13216132

Uprzejmie proszę o przekazywanie ewentualnych uwag, opinii i stanowisk do przedmiotowego projektu w terminie do 24 lipca 2026 roku na adres: kuydowicz@pracodawcy.pl  w wersji elektronicznej umożliwiającej edytowanie tekstu.

Konieczność wydania nowego rozporządzenia Ministra Energii w sprawie sposobu kształtowania i kalkulacji taryf oraz sposobu rozliczeń w obrocie energią elektryczną (dalej: „rozporządzenie taryfowe”) wynika ze zbliżającego się wygaśnięcia obowiązującego rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 29 listopada 2022 r. Zgodnie z przepisami przejściowymi obecne regulacje obowiązują maksymalnie przez 36 miesięcy od wejścia w życie ustawy z 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1681, z 2024 r. poz. 859, z 2025 r. poz. 759 oraz z 2026 r. poz. 875), zwanej dalej „ustawą zmieniającą”, tj. do 7 września 2026 r.

Ponadto zachodzi potrzeba wprowadzenia mechanizmów taryfowych umożliwiających lepsze odzwierciedlenie profilu zużycia energii oraz elastyczności poboru energii elektrycznej przez odbiorców końcowych oraz ich wpływu na funkcjonowanie Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE). Projekt określa nowe zasady obliczania opłaty solidarnościowej za energię dostarczoną linią bezpośrednią, zastępując rozwiązania przejściowe ustanowione „ustawą zmieniającą”. Dodatkowo w ramach działań deregulacyjnych planowane jest uproszczenie rachunków za energię elektryczną, w tym zagwarantowanie odbiorcom możliwości korzystania z rozliczeń opartych na faktycznym zużyciu energii elektrycznej przy zachowaniu możliwości stosowania faktur prognozowanych.

Proponowana zmiana zakłada również dostosowanie sposobu kształtowania taryfy przedsiębiorstwa energetycznego zajmującego się obrotem energią elektryczną do ofert rynkowych funkcjonujących na rynku, gdzie koszty stałe są przenoszone w ramach opłaty stałej zwanej opłatą handlową. Przypisanie kosztów stałych obrotu energią elektryczną do opłaty abonamentowej pozwoli na bardziej elastyczne, dopasowane do potrzeb różnych grup odbiorców, kształtowanie opłaty zmiennej, tym samym wspierając proces transformacji energetycznej, którego podstawowym wymiarem jest powszechna elektryfikacja.

Projekt obejmuje sposób ustalania cen i stawek opłat dla działalności w zakresie wytwarzania, przesyłania, dystrybucji oraz obrotu energią elektryczną. 

Projekt rozporządzenia w znacznej mierze kontynuuje dotychczasowe podejście regulacyjne. Do zagadnień regulowanych w projektowanym rozporządzeniu należą m.in.:

1. kryteria podziału odbiorców na grupy taryfowe; 
2. podział podmiotów przyłączanych na grupy przyłączeniowe; 
3. szczegółowe zasady ustalania opłat za przyłączenie do sieci, w tym sposób kalkulowania stawek opłat za przyłączenie;
4. rodzaje cen i stawek opłat dla każdej koncesjonowanej działalności gospodarczej oraz sposób ich kalkulowania; 
5. sposób uwzględniania w taryfach kosztów uzasadnionych wskazanych w art. 45 ust. 1a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2026 r. poz. 43 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą – Prawo energetyczne”, a także kosztów związanych z wykorzystaniem usług systemowych nabywanych od odbiorców energii na podstawie art. 9c ust. 2 pkt 8 ustawy – Prawo energetyczne; 
6. sposób uwzględniania w taryfach poprawy efektywności, instalowania u odbiorców końcowych liczników zdalnego odczytu i zmiany warunków wykonywanej działalności przez przedsiębiorstwa energetyczne; 
7. sposób prowadzenia rozliczeń z odbiorcami oraz między przedsiębiorstwami energetycznymi, w tym w zakresie określonym w art. 45 ust. 1a ustawy – Prawo energetyczne; 
8. sposób prowadzenia rozliczeń za energię elektryczną pobieraną z sieci i wprowadzaną do sieci przez magazyn energii elektrycznej, w tym sposób obliczania współczynnika, o którym mowa w art. 45 ust. 10 ustawy – Prawo energetyczne;
9. sposób ustalania bonifikat za niedotrzymanie parametrów jakościowych energii elektrycznej oraz standardów jakościowych obsługi odbiorców; 
10. sposób ustalania opłat za ponadumowny pobór energii biernej i przekroczenia mocy; 
11. sposób ustalania opłat za nielegalny pobór energii elektrycznej;
12. zakres usług wykonywanych na dodatkowe zlecenie odbiorcy i sposób ustalania opłat za te usługi;
13. zakres informacji dołączanej przez przedsiębiorstwa do faktury wystawianej odbiorcy energii elektrycznej. 

Taryfy powinny przenosić rzeczywiste koszty ponoszone przez przedsiębiorstwa energetyczne i zgodnie z zasadą costreflectivity odzwierciedlać koszty, jakie poszczególni użytkownicy powodują w systemie elektroenergetycznym. W tym kontekście projekt proponuje rozwiązanie dla nowo zdefiniowanej kategorii odbiorców, pobierających energię przy wykorzystaniu sieci o napięciu 110 kV lub wyższym i zużywających w obiekcie przemysłowym na potrzeby własne w ilości co najmniej 100 GWh rocznie, przewidując obniżenie dla tej grupy składnika stałego stawki sieciowej oraz składnika zmiennego stawki sieciowej.

Dodatkowo projekt przewiduje wprowadzenie stref czasowych w rozliczeniach opłaty jakościowej, promujących przesunięcie poboru energii na okresy niskich cen energii, występujących w okresach wysokiej generacji z OZE. W związku z tym, proponuje się usunięcie definicji tzw. odbiorcy specjalnego opłaty jakościowej, uprawniającej do stosowania przy wyliczeniu opłaty wynikającej ze stawki jakościowej współczynnika kos=0,1.

Oddziaływanie projektowanego rozporządzenia w zakresie stref czasowych w opłacie jakościowej będzie miało charakter horyzontalny i skorzystać na nim będą mogły wszystkie podmioty zdolne do elastycznego kształtowania profilu zużycia energii elektrycznej i zagospodarowania nadwyżek generacji energii elektrycznej z OZE.

Obecne rozporządzenie taryfowe nie zawiera sposobu ustalania opłat za energię dostarczoną linią bezpośrednią, tj. opłaty solidarnościowej, do czego zobowiązuje art. 46 ust. 4 pkt 13 i 14 ustawy – Prawo energetyczne. Należy zatem określić na poziomie rozporządzenia sposób ustalania wyżej wymienionej opłaty, który przejściowo został uregulowany w art. 34 ustawy zmieniającej.

W rozporządzeniu proponuje się również uporządkować strukturę opłat, tj. usunąć opłatę abonamentową z części dystrybucyjnej rachunku w związku ze zmniejszającymi się kosztami odczytów inkasenckich w wyniku coraz większej liczby liczników zdalnego odczytu (LZO). Koszty odczytów i kontroli układów pomiarowo-rozliczeniowych będą uwzględniane w kalkulacji składnika stałego stawki sieciowej, co przełoży się na uproszczenie rachunku odbiorcy końcowego. Jednocześnie proponuje się wprowadzić stawkę opłaty abonamentowej w części dotyczącej obrotu energią elektryczną, w której będą wyodrębnione koszty stałe prowadzenia obrotu energią elektryczną, dotychczas przypisane do opłaty zmiennej dotyczącej obrotu tą energią. Działanie to zapewni możliwość porównywania taryf regulowanych z ofertami rynkowymi, a tym samym przyczyni się do większej transparentności rynku i zrozumiałego dla odbiorców wyboru produktów taryfowych (regulowanych lub rynkowych). W tym zakresie projekt wprowadza obowiązek zmiany obowiązujących taryf na 2026 r. w celu dostosowania ich do wymagań określonych w rozporządzeniu.

W przypadku zainstalowania u odbiorcy licznika zdalnego odczytu projekt przewiduje wprowadzenie obowiązku poinformowania odbiorcy końcowego przez sprzedawcę energii elektrycznej o możliwości przejścia na rozliczenia oparte na rzeczywistych odczytach. Celem tej zmiany jest umożliwienie odbiorcom świadomego skorzystania z rozliczeń opartych na faktycznym zużyciu energii elektrycznej, jednocześnie zachowując możliwość stosowania faktur prognozowanych.

Projekt przewiduje zmianę polegającą na usunięciu obowiązku informowania o strukturze procentowej kosztów na fakturach za energię elektryczną dla odbiorców w gospodarstwach domowych. Zmiana ma na celu obniżenie kosztów sporządzania rachunków, tj. obsługi odbiorców końcowych oraz przyczyni się do działań deregulacyjnych mających na celu uproszczenie rachunków za energię elektryczną.

Skutki regulacji w zakresie stawek sieciowych zostały oszacowane przy uwzględnieniu kryterium poboru z sieci o napięciu co najmniej 110 kV i zużycia na własne potrzeby ≥ 100 GWh rocznie i przy założeniu obniżenia składnika stałego stawki sieciowej stałej o 10% oraz składnika zmiennego stawki sieciowej zmiennej o 50%. Przewiduje się, że łączne korzyści dla takich odbiorców z tytułu niższych opłat sieciowych wyniosą ok. 316 mln zł.

Wpływ regulacji na poziom opłat sieciowych dla odbiorców końcowych nieobjętych nowo zdefiniowaną kategorią odbiorców o zużyciu na własne potrzeby na poziomie co najmniej 100 GWh rocznie będzie zależny od struktury poboru energii oraz udziału poszczególnych grup odbiorców w pokrywaniu kosztów działalności dystrybucyjnej. Zakłada się, że wprowadzenie preferencyjnych zasad rozliczeń dla wskazanej kategorii odbiorców może skutkować odpowiednim dostosowaniem poziomu opłat ponoszonych przez pozostałych odbiorców, przy czym rzeczywista skala tego wpływu będzie uzależniona od indywidualnego profilu zużycia oraz struktury taryfowej danego odbiorcy.

Jednocześnie proponowane rozwiązania, przez poprawę efektywności funkcjonowania KSE, lepsze wykorzystanie istniejącej infrastruktury oraz promowanie elektryfikacji, będą sprzyjać ograniczaniu całkowitych jednostkowych kosztów sieciowych, zaś utrzymanie wysokiego zużycia energii przez dużych odbiorców energochłonnych pozwoli na uniknięcie sytuacji, w której koszty sieciowe o charakterze stałym musiałyby zostać rozłożone na znacznie mniejszy wolumen poboru pozostałych odbiorców końcowych.

Z wyrazami szacunku