Szanowni Państwo, Członkowie Związku Pracodawców Polska Miedź

Uprzejmie informuję, że do konsultacji publicznych skierowany został projekt rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie szkolenia w zakresie bezpiecznego postępowania z wyrobami zawierającymi azbest (42).

Przedmiotowy projekt aktu prawnego wraz z Załącznikami, Uzasadnieniem, Oceną Skutków Regulacji oraz Tabelą Zgodności dostępny jest na stronach Rządowego Centrum Legislacji pod adresem:

https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12404956/katalog/13173944#13173944

Uprzejmie proszę o przekazywanie ewentualnych uwag, opinii i stanowisk do projektu w terminie do 19 grudnia 2025 roku na adres: kuydowicz@pracodawcy.pl w wersji elektronicznej umożliwiającej edytowanie tekstu.

Rozporządzenie stanowi wykonanie delegacji z art. 12 ust. 5 projektu ustawy o wyrobach zawierających azbest (UC60). Projektowane rozporządzenie zastąpi rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 14 października 2005 r. w sprawie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy przy zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów zawierających azbest oraz programu szkolenia w zakresie bezpiecznego użytkowania takich wyrobów (Dz. U. z 2005 r. poz. 1824). Rozporządzenie to posługuje się pojęciem „pracownik”, podczas gdy projekt ustawy o wyrobach zawierających azbest (UC60) definiuje pojęcie osoby

narażonej na działanie azbestu jako osoby fizycznej, która może być narażona na działanie azbestu w związku z wykonywaniem pracy zarobkowej lub pełnieniem służby lub czynnej służby wojskowej. Obejmuje ona więc swym zakresem nie tylko pracownika w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, ale również inne grupy zatrudnionych, wykonujące pracę zarobkową na innej podstawie niż stosunek pracy, osoby prowadzące na własny rachunek działalność gospodarczą, funkcjonariuszy pełniących służbę lub żołnierzy. Celem tej definicji jest zapewnienie ochrony wszystkim osobom, które wykonują pracę zarobkową w narażeniu na działanie azbestu, bez względu na formę zatrudnienia czy fakt pełnienia służby np. w organach ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, w służbach specjalnych, w Siłach Zbrojnych. Narażenie na działanie azbestu może być związane zarówno z wykonywaniem obowiązków służbowych w budynkach wykonanych z wyrobów zawierających azbest lub w których znajdują się wyroby zawierające azbest, jak i podczas czynności ratunkowych i innych, wykonywanych na terenie kraju lub poza jego granicami. 

Ponadto, rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 14 października 2005 r. dotyczy również wielu innych kwestii jak: plan pracy, postępowania w przypadku przekroczenia wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia pyłu azbestu, obowiązków pracodawcy, itd. W związku z procedowanym projektem ustawy o wyrobach zawierających azbest (UC60) materia ta będzie przedmiotem regulacji projektowanej ustawy, bądź innych aktów wykonawczych. 

Również stanowiący załącznik do ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 14 października 2005 r. „Program szkolenia w zakresie bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest”, wymaga dostosowania do przepisów UE oraz nowych technik szkoleniowych, z wykorzystaniem możliwości prowadzenia zajęć w formie on-line czy też użycia wirtualnego placu budowy. 

Rozporządzenie w zakresie swojej regulacji wdroży dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/148/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony pracowników przed ryzykiem związanym z narażeniem na działanie azbestu w miejscu pracy (wersja ujednolicona) (Dz. Urz. UE L 330 z 16.12.2009, str. 28, Dz. Urz. L 198, 25.07.2019, str. 241 Dz. Urz. UE L 2023/2668 z 30.11.2023)

Rozporządzenie z dnia 14 października 2005 r. utraci moc obowiązującą z dniem wejścia w życie ustawy o wyrobach zawierających azbest.

Prawidłowo przeprowadzone szkolenie i egzaminy mają istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa osób narażonych na działanie azbestu, ograniczając ryzyko występowania azbestozależnych chorób zawodowych. 

Projekt rozporządzenia reguluje zagadnienia związane ze szkoleniem w zakresie bezpiecznego postępowania z wyrobami zawierającymi azbest, w tym sposób przeprowadzania szkolenia oraz egzaminu, jak również program szkolenia oraz sposób jego dokumentowania. 

Obowiązek szkoleń obejmuje:

1. osoby narażone na działanie azbestu podczas wykonywania pracy zarobkowej, pełnienia służby lub czynnej służby wojskowej
2. osoby wykonujące prace polegające na usuwaniu lub zabezpieczaniu wyrobów zawierających azbest
3. osoby nadzorujące osoby wykonujące prace polegające na usuwaniu lub zabezpieczaniu wyrobów zawierających azbest.

W celu dostosowania przepisów przedmiotowego rozporządzenia do ww. regulacji ustawowych, projektowane przepisy zakładają:

1. przeprowadzenie szkolenia przez jednostkę organizacyjną prowadzącą działalność w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 237⁵ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, wpisaną do rejestru jednostek szkoleniowych prowadzonego przez ministra właściwego do spraw gospodarki;
2. obowiązki jednostki szkoleniowej związane z zapewnieniem:

– wykładowców i instruktorów posiadających zasób wiedzy, doświadczenie zawodowe i przygotowanie dydaktyczne niezbędne do właściwej realizacji programu szkolenia,

– odpowiednich warunków lokalowych do przeprowadzenia szkolenia,

– wyposażenia dydaktycznego niezbędnego do właściwej realizacji programu szkolenia,

– właściwego przebiegu szkolenia oraz egzaminów,

– prowadzenia dokumentacji w postaci dzienników zajęć i protokołów z przebiegu egzaminów;

• przeprowadzanie szkolenia zgodnie z programem szkolenia, stanowiącym załączniki do projektowanego rozporządzenia, tj. 

– programem szkolenia w zakresie bezpiecznego postępowania z wyrobami zawierającymi azbest – szkolenie podstawowe (załącznik nr 1),

– programem szkolenia w zakresie bezpiecznego postępowania z wyrobami zawierającymi azbest – szkolenie rozszerzone (załącznik nr 2),

– programem szkolenia w zakresie bezpiecznego postępowania z wyrobami zawierającymi azbest – szkolenie rozszerzone dla osób kierujących lub nadzorujących osoby narażone na działanie azbestu (załącznik nr 3);

• zasady przeprowadzania egzaminu przez komisję powołaną przez jednostkę szkoleniową;
• zasady wydawania zaświadczeń. 

Szkolenie jest istotnym elementem zapewnienia bezpieczeństwa i profilaktyki zdrowotnej, dlatego też powinno być realizowane przez uprawnione podmioty. W tym zakresie projekt ustawy o wyrobach zawierających azbest (UC60) wprowadza obowiązek wpisu do rejestru jednostek szkoleniowych, dla jednostek organizacyjnych prowadzących działalność szkoleniową w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy. Przepisy dotyczące obowiązku realizowania szkolenia przez jednostki organizacyjne wskazane w art. 13 projektu ustawy nie będą mieć zastosowania do strażaków Państwowej Straży Pożarnej i strażaków Ochotniczych Straży Pożarnych biorących udział w działaniach ratowniczych lub akcjach ratowniczych.

Wprowadzenie wymogu prowadzenia dokumentacji w postaci dzienników zajęć i protokołów z przebiegu egzaminów ma na celu zapewnienie kontroli nad dokumentacją, w tym poprzez umożliwienie weryfikacji autentyczności zaświadczeń o ukończeniu szkolenia, zapobiegając tym samym ewentualnym fałszerstwom tych dokumentów. Zawarty w załącznikach do projektu rozporządzenia program szkolenia pozwoli osobom narażonym na działanie azbestu oraz osobom kierującym lub nadzorującym te osoby zrozumieć metody bezpiecznego postępowania z azbestem, w celu zarówno zminimalizowania ryzyka narażenia ich zdrowia, jak i negatywnego wpływu na środowisko.

W przypadku szkolenia podstawowego dla osób narażonych na działanie azbestu dopuszczono możliwość przeprowadzenia zajęć oraz egzaminu pisemnego w formie on-line, m.in. ze względu na znaczną liczbę osób, które powinny zostać przeszkolone w tym zakresie. 

Ponadto, przewidziano odrębne rozszerzone szkolenie dla osób narażonych na działanie azbestu wykonujących prace polegające na usuwaniu lub zabezpieczaniu wyrobów zawierających azbest, a także odrębne szkolenie dla osób kierujących lub nadzorujących te osoby. W przypadku tych dwóch grup istotną rolę szkoleniową będą pełnić zajęcia praktyczne, m.in. z wykorzystaniem rzeczywistego (lub imitującego rzeczywisty, np. atrapy komór dekontaminacyjnych) sprzętu i wyposażenia (lub alternatywnie: z wykorzystaniem technik audiowizualnych pozwalających na przećwiczenie prawidłowych procedur postępowania), czy też polegające na demontażu i zabezpieczaniu rzeczywistych bezazbestowych atrap (imitacji) wyrobów azbestowych. Wykłady będą mogły odbyć się w formie online, przy czym egzamin pisemny oraz z części praktycznej będzie musiał odbyć się stacjonarnie, pod nadzorem przedstawiciela ośrodka szkoleniowego. 

Rozporządzenie wskazuje 3-letni okres (licząc od początku roku następującego po roku, w którym zostało wydane zaświadczenie o ukończeniu szkolenia) przechowywania przez jednostkę szkoleniową dokumentacji w postaci dzienników zajęć i protokołów z przebiegu egzaminów. Przechowywanie tej dokumentacji ma istotne znaczenie nie tylko w przypadku kontroli przeprowadzanych przez organy państwowe, takich jak Państwowa Inspekcja Pracy, ale również w razie konieczności wykazania przez podmiot odpowiedzialny dopełnienia obowiązków związanych z zapewnieniem odpowiedniego przeszkolenia osoby narażonej na działanie azbestu, na przykład w przypadku wystąpienia przez nią z roszczeniem dotyczącym azbestozależnej choroby zawodowej. W związku z tym, że szkolenia muszą być regularnie odnawiane, a przechowywanie dokumentacji pozwoli także na monitorowanie aktualności zaświadczeń i kolejnych terminów szkoleń.

Nie jest możliwe osiągnięcie celów projektu za pomocą innych środków.

Z wyrazami szacunku