Szanowni Państwo

Członkowie Związku Pracodawców Polska Miedź

Uprzejmie informuję, że do konsultacji publicznych skierowany został projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych sposobów realizacji obowiązków w zakresie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych, minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych używanych do realizacji zadań publicznych i wymiany danych z podmiotami publicznymi (RD313).

Przedmiotowy projekt aktu prawnego wraz Uzasadnieniem oraz Oceną Skutków Regulacji dostępny jest na stronach Rządowego Centrum Legislacji pod adresem:

https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12413150/katalog/13218958#13218958

Uprzejmie proszę o przekazywanie ewentualnych uwag, opinii i stanowisk do przedmiotowego projektu w terminie do 18 sierpnia 2026 roku na adres: kuydowicz@pracodawcy.pl w wersji elektronicznej umożliwiającej edytowanie tekstu.

Konieczność wydania rozporządzenia jest wynikiem wejścia w życie ustawy z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1158), zwanej dalej ustawą o zmianie ustawy o informatyzacji, nowelizującej m.in. ustawę z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 1703 oraz z 2026 poz. 160), zwanej dalej „ustawą o informatyzacji”.

Zgodnie z nowym brzmieniem art. 18 ustawy o informatyzacji, nadanym ustawą o zmianie ustawy o informatyzacji, Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia szczegółowe sposoby realizacji obowiązków, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 14 ust. 1 tj. Krajowe Ramy Interoperacyjności, minimalne wymagania dla rejestrów publicznych, minimalne wymagania dla systemów teleinformatycznych używanych do realizacji zadań publicznych i wymiany danych z podmiotami publicznymi. Określając powyższe wymagania Rada Ministrów uwzględni zasady neutralności technologicznej i otwartości używanych standardów oraz specyfikacji oraz zgodności z opublikowanymi normami zatwierdzonymi przez międzynarodową, europejską lub krajową jednostkę normalizacyjną.

Upoważnienie ustawowe do wydania przedmiotowego rozporządzenia (art. 18 ustawy o informatyzacji), zgodnie z art. 17 ustawy o zmianie ustawy o informatyzacji, wchodzi w życie po upływie 18 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy. W tym terminie zostanie zatem wydane projektowane rozporządzenie, a do dnia wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych będzie obowiązywało aktualne rozporządzenie KRI, tj. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 maja 2024 r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych (Dz. U. poz. 773), zwane dalej „aktualnym rozporządzeniem KRI”.

Niniejszy projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu realizacji obowiązków w zakresie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych, minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych używanych do realizacji zadań publicznych i wymiany danych z podmiotami publicznymi, zwany dalej „projektem”, wypełnia wymagania, o których mowa wyżej, wynikające ze znowelizowanej ustawy o informatyzacji.

Konieczność wydania nowego rozporządzenia wynika z dokonanych analiz i oceny stanu funkcjonowania obecnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 21 maja 2024 r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych (Dz. U. poz. 773) oraz poprzedzającego go rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych, minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych oraz wymiany informacji w postaci elektronicznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2247).

Dodatkowo w Programie Zintegrowanej Informatyzacji Państwa, stanowiącym załącznik do uchwały nr 1/2014 Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2014 r. w sprawie przyjęcia programu rozwoju „Program Zintegrowanej Informatyzacji Państwa”, zmienionego uchwałą nr 117/2016 Rady Ministrów z dnia 27 września 2016 r., uchwałą nr 109/2019 Rady Ministrów z dnia 24 września 2019 r., uchwałą nr 255/2022 Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2022 r. oraz uchwałą nr 232/2023 Rady Ministrów z dnia 23 listopada 2023 r., dalej „PZIP”,  zidentyfikowano szereg problemów dotyczących cyfryzacji administracji publicznej, które są nadal aktualne i odnoszą się bezpośrednio do regulowanego w projekcie obszaru:

1. systemy teleinformatyczne i rejestry publiczne nadal nie są w pełni interoperacyjne, co uniemożliwia sprawną współpracę administracji publicznej w realizacji złożonych procesów administracyjnych i wymianę informacji,
2. znaczna część danych jest gromadzona wielokrotnie i powielana (na poziomie centralnym, regionalnym i lokalnym), nie są one ponownie wykorzystywane w wystarczającym stopniu, co skutkuje zwielokrotnionymi nakładami na gromadzenie danych i niespójnością informacyjną,
3. (występuje) rozproszone i nieskoordynowane zarządzanie zasobami informatycznymi.

Na brak pełnej interoperacyjności systemów teleinformatycznych i rejestrów publicznych wykorzystywanych w administracji publicznej zwraca uwagę także Strategia Cyfryzacji Państwa, stanowiąca załącznik do uchwały nr 130 Rady Ministrów z dnia 9 czerwca 2026 r. w sprawie przyjęcia strategii dotyczącej informatyzacji państwa (M.P. poz. 620).

W czasie pandemii COVID-19 zidentyfikowano problemy dotyczące zapewnienia ciągłości świadczenia usług i podtrzymania procesów administracyjnych, z jakimi mierzyły się jednostki administracji publicznej. Dostrzeżono również rosnące zapotrzebowanie na usługi elektroniczne (zwłaszcza o wysokim stopniu dojrzałości), umożliwiające ograniczenie interakcji pomiędzy urzędnikiem, przedsiębiorcą i obywatelem. Wyzwaniem jest zatem poszukiwanie rozwiązań organizacyjnych, semantycznych i technicznych pozwalających na efektywną realizację zadań publicznych bez angażowania lub z minimalnym możliwym angażowaniem obywateli i przedsiębiorców, a także ułatwienie dostępu do użytecznych usług świadczonych za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Zapewnienie niezakłóconej działalności administracji rządowej i samorządowej w sferze cyfrowej wymaga dalszego zwiększania dostępności danych w rejestrach publicznych, cyfryzacji procesów administracyjnych i efektywnych technik zapewnienia funkcjonalności, niezawodności, użyteczności, wydajności, przenoszalności i pielęgnowalności systemów teleinformatycznych służących do realizacji zadań publicznych. Jednocześnie brak jest powszechnie obowiązującego i jawnego standardu dla interfejsu programistycznego aplikacji (API) dla systemów teleinformatycznych służących do realizacji zadań publicznych, który ułatwiałby i przyspieszał integrację rozwiązań cyfrowych, przyczyniając się do zwiększenia interoperacyjności. Publiczne systemy teleinformatyczne i rejestry publiczne nadal nie są w pełni interoperacyjne, co uniemożliwia sprawną współpracę instytucji w realizacji złożonych procesów administracyjnych i wymianę informacji, a znaczna część danych jest gromadzona wielokrotnie i powielana (na poziomie centralnym, regionalnym i lokalnym); nie są one ponownie wykorzystywane w wystarczającym stopniu, co skutkuje zwielokrotnionymi nakładami na gromadzenie danych i niespójnością informacyjną.

Cel projektu może zostać osiągnięty jedynie za pomocą środków o charakterze legislacyjnym. Planowane jest wydanie rozporządzenia określającego szczegółowe sposoby realizacji obowiązków w zakresie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych, minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych używanych do realizacji zadań publicznych i wymiany danych z podmiotami publicznymi.

Projekt rozporządzenia określa Krajowe Ramy Interoperacyjności, w tym sposoby osiągania interoperacyjności organizacyjnej, semantycznej oraz technicznej.

W projekcie przewidziano, że interoperacyjność na poziomie organizacyjnym osiągana będzie przez: informowanie przez podmioty realizujące zadania publiczne o zakresie funkcjonalnym oraz o sposobie dostępu do elektronicznych usług publicznych realizowanych przez te podmioty; tworzenie, standaryzację i ujednolicenie procesów oraz procedur za pomocą środków komunikacji elektronicznej z uwzględnieniem konieczności zapewnienia poprawnej współpracy podmiotów realizujących zadania publiczne, w tym efektywnej wymiany danych oraz przez publikowanie i uaktualnianie na stronie podmiotowej w Biuletynie Informacji Publicznej przez podmiot realizujący zadania publiczne opisów procedur obowiązujących przy załatwianiu spraw z zakresu jego właściwości za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Interoperacyjność na poziomie semantycznym osiągana będzie natomiast przez stosowanie minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych, określonych w projekcie rozporządzenia, stosowanie struktur danych i znaczenia danych zawartych w tych strukturach, a także słowników, schematów klasyfikacyjnych, taksonomii oraz list kodowych dla danych gromadzonych w rejestrze publicznym, opublikowanych w repozytorium interoperacyjności, a także przez stosowanie w rejestrach publicznych odwołań do rejestrów publicznych zawierających dane referencyjne w zakresie niezbędnym do realizacji zadań publicznych oraz stosowanie formatów plików określonych w załącznikach do projektu rozporządzenia.

Interoperacyjność na poziomie technicznym osiągana będzie przez stosowanie minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych używanych do realizacji zadań publicznych i wymiany danych z podmiotami publicznymi oraz korzystanie z interfejsów programistycznych aplikacji systemów teleinformatycznych używanych do realizacji zadań publicznych.

Interoperacyjność osiągana będzie także przez stosowanie regulacji zawartych w przepisach odrębnych, a w przypadku ich braku – poprzez uwzględnianie postanowień odpowiednich norm zatwierdzonych przez międzynarodową, europejską lub krajową jednostkę normalizacyjną, z uwzględnieniem otwartych standardów i specyfikacji.

Projekt wskazuje także, że podmiot realizujący zadania publiczne przeprowadza ocenę interoperacyjności krajowej, o której mowa w art. 12n ustawy o informatyzacji, na poziomach interoperacyjności: organizacyjnym, semantycznym i technicznym. W projekcie doprecyzowano zakres dokonywanych ocen interoperacyjności krajowej określając elementy oceny interoperacyjności krajowej, które stanowią załącznik do rozporządzenia.

W zakresie minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych w projekcie rozporządzenia określono w szczególności typy obiektów, które można wyróżnić w rejestrach publicznych (osoba fizyczna, podmiot, obiekt przestrzenny) oraz wskazano, że każdy obiekt, w obrębie danego typu, powinien mieć nadany unikatowy identyfikator. Struktura identyfikatorów obiektów określona została w załączniku do projektu rozporządzenia.

Dodatkowo w projekcie przewidziano, że podmiot prowadzący rejestr publiczny przy użyciu systemu teleinformatycznego zapewnić ma rozliczalność wszystkich operacji na danych tego rejestru publicznego. Podmiot prowadzący rejestr publiczny przy użyciu systemu teleinformatycznego zobowiązany będzie zapewnić, aby rekordy lub dane w rejestrze publicznym były oznaczane datą i czasem ich utworzenia oraz modyfikacji. Będzie także zobowiązany do zapewnienia mechanizmu informowania o zmianach danych referencyjnych w czasie rzeczywistym przy pomocy interfejsu programistycznego aplikacji systemów teleinformatycznych, przy użyciu których zapewniany jest dostęp do rejestru publicznego.

Przewidziano, że informacje o pojedynczym punkcie kontaktowym dla rejestru publicznego, o którym mowa w art. 14 ust. 1a pkt 4 ustawy o informatyzacji, zawierać powinny w szczególności adres poczty elektronicznej oraz adres do doręczeń elektronicznych takiego punktu.

W odniesieniu do minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych w projekcie rozporządzenia wskazano, że dla systemów teleinformatycznych używanych do realizacji zadań publicznych stosuje się rozwiązania oparte na modelu usługowym, jednak w przypadkach uzasadnionych specyfiką podmiotu lub świadczonych przez niego elektronicznych usług publicznych dopuszczalny jest inny model architektury systemu teleinformatycznego.

Systemy teleinformatyczne używane do realizacji zadań publicznych powinny być projektowane, wdrażane i eksploatowane z uwzględnieniem ich funkcjonalności, niezawodności, użyteczności, wydajności, przenoszalności i pielęgnowalności.

W celu zapewnienia dostępności usług przewidziano, że podmiot realizujący zadania publiczne świadczący elektroniczne usługi publiczne zobowiązany będzie do ustanawiania planu ciągłości świadczenia takich usług oraz planu przywracania ich po awarii.

W projekcie wskazano, że systemy teleinformatyczne używane do realizacji zadań publicznych powinny być wyposażone w API. Wymagania w tym zakresie zostały określone w załączniku do rozporządzenia. Załącznik definiuje standard architektury usług REST jako domyślny – zgodnie ze standardami otwartości danych dla API. Dopuszczono jednocześnie stosowanie dotychczas wykorzystywanego standardu protokołu komunikacyjnego SOAP – w przypadkach uzasadnionych specyfiką podmiotu realizującego zadania publiczne lub świadczonych przez niego elektronicznych usług publicznych.

Dodatkowo przewidziano, że systemy teleinformatyczne powinny być wyposażone w składniki sprzętowe lub oprogramowanie umożliwiające wymianę danych z innymi systemami teleinformatycznymi za pomocą protokołów komunikacyjnych i szyfrujących określonych w przepisach lub normach zatwierdzonych przez międzynarodową, europejską lub krajową jednostkę normalizacyjną.

Jednocześnie w załączniku do rozporządzenia określono formaty plików i standardy zapewniające dostęp do danych udostępnianych za pomocą systemów teleinformatycznych używanych do realizacji zadań publicznych oraz formaty plików obsługiwanych przez podmiot realizujący zadanie publiczne w trybie odczytu.

W projekcie przewidziano, że rozliczalność w systemach teleinformatycznych podlegać będzie dokumentowaniu w postaci elektronicznych zapisów w dziennikach systemów (logach). W projekcie doprecyzowano zakres działań i informacji, które powinny zostać odnotowane w dziennikach.

Projekt zawiera istotne zmiany w stosunku do aktualnego rozporządzenia KRI, w szczególności w zakresie wprowadzenia obowiązku:

1. wyposażenia systemu teleinformatycznego używanego do realizacji zadań publicznych w interfejsy programistyczne aplikacji zgodne ze specyfikacją określoną w załączniku do rozporządzenia,
2. korzystania z interfejsów programistycznych aplikacji systemów teleinformatycznych używanych do realizacji zadań publicznych – zgodnie z informacjami opublikowanymi w repozytorium interoperacyjności,
3. przygotowania oceny interoperacyjności krajowej uwzględniającej elementy stanowiące załącznik do rozporządzenia,
4. zapewniania mechanizmów informowania o zmianach danych referencyjnych w czasie rzeczywistym przy pomocy interfejsów programistycznych aplikacji systemów teleinformatycznych, przy użyciu których zapewniany jest dostęp do rejestru publicznego,
5. tworzeniu planu ciągłości świadczenia oraz planu przywracania po awarii dla elektronicznych usług publicznych,
6. zapewnienia zgodności z wymogami dostępności cyfrowej dla dokumentów, przygotowywanych przez podmiot realizujący zadania publiczne,

a także usunięcia przepisów określających:

1. wymagania w zakresie repozytorium interoperacyjności, które będą zaadresowane w dedykowanym rozporządzeniu wydanym na podstawie upoważnienia w ustawie o informatyzacji (art. 12m),
2. wymagania dla Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji (SZBI), jako uwzględnionych w ustawie z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (Dz. U. z 2026 r. poz. 20 i 252), regulującej kompleksowo kwestie SZBI.