Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług

Szanowni Państwo, Członkowie Związku Pracodawców Polska Miedź

Uprzejmie informuję, że do konsultacji publicznych skierowany został projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (UC147).

Przedmiotowy projekt aktu prawnego wraz z Uzasadnieniem, Oceną Skutków Regulacji, Tabelą zgodności oraz Odwróconą tabelą zgodności dostępny jest na stronach Rządowego Centrum Legislacji pod adresem:

https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12409802/katalog/13201159#13201159

Uprzejmie proszę o przekazywanie ewentualnych uwag, opinii i stanowisk do projektu w terminie do 15 maja 2026 roku na adres: kuydowicz@pracodawcy.pl w wersji elektronicznej umożliwiającej edytowanie tekstu.

Z dniem 1 lipca 2021 r. w ramach tzw. pakietu VAT e-commerce wprowadzono szereg zmian w zasadach rozliczania VAT od transgranicznego handlu elektronicznego w Unii Europejskiej. Wprowadzone w 2021 roku rozwiązania, wynikające z przyjętych dyrektyw unijnych, zmniejszyły zakłócenia konkurencji, wprowadziły szereg uproszczeń w obszarze handlu elektronicznego i w zakresie ograniczenia konieczności rejestrowania do celów VAT przedsiębiorstw prowadzących sprzedaż w różnych państwach członkowskich UE oraz poprawiły współpracę administracyjną. Praktyczne stosowanie tych rozwiązań z jednej strony potwierdziło zasadność wprowadzania kolejnych usprawnień i rozszerzania zakresu stosowania systemu One Stop Shop (OSS), z drugiej jednak strony powstały pewne problemowe zagadnienia, w tym m.in. wątpliwości interpretacyjne, wymagające legislacyjnego doprecyzowania. Zidentyfikowane i wymagające rozwiązania zagadnienia dotyczą m.in.:

  1. Wątpliwości, czy dostawy ułatwiane przez interfejsy elektroniczne, realizowane na terytorium Unii Europejskiej na rzecz podatnika, którego wewnątrzwspólnotowe nabycia towarów nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, objęte są tzw. reżimem uznanego dostawcy.

Rozwiązania ujęte w pakiecie VAT e-commerce nałożyły obowiązek zapłaty VAT na podatników ułatwiających dostawy towarów przy użyciu interfejsu elektronicznego takiego jak platforma handlowa, platforma, portal lub podobne środki, tj. na tzw. uznanych dostawców. Dotychczasowe brzmienie przepisu dotyczącego reżimu uznanego dostawcy – w odniesieniu do schematu unijnego tego reżimu, czyli dostaw towarów na terytorium Wspólnoty (tj. wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów na odległość lub dostawy krajowej, dokonywanych przez dostawcę bazowego nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w UE) – budzi wątpliwości, czy jego zakresem objęte są ww. dostawy ułatwiane przez interfejsy elektroniczne, realizowane na terytorium Wspólnoty na rzecz podatnika lub osoby prawnej niebędącej podatnikiem, których wewnątrzwspólnotowe nabycia towarów nie podlegają opodatkowaniu VAT.

  • Wątpliwości, czy do obliczenia przekroczenia progu sprzedaży 10 000 euro lub jego równowartości (w Polsce próg ten został określony na 42 000 zł) dla celów określenia miejsca świadczenia wlicza się wartość wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów na odległość (dalej: WSTO), dokonywanej z państw członkowskich innych niż państwo członkowskie siedziby (w sytuacji gdy dostawca posiada siedzibę w państwie członkowskim, ale dokonuje WSTO również z magazynów położonych w innych państwach członkowskich).

Użyte w obecnie obowiązującym przepisie art. 22a ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT sformułowanie „towary są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego, o którym mowa w pkt 1” (czyli innego niż państwo członkowskie siedziby) obejmuje całą sprzedaż na odległość towarów wysyłanych z dowolnego miejsca w UE, o ile towary te nie są wysyłane do państwa członkowskiego siedziby. Budzi to wątpliwość czy w sytuacji, gdy dostawca posiada siedzibę działalności gospodarczej w państwie członkowskim, ale dokonuje dostawy towarów w ramach WSTO również z magazynów położonych w innych państwach członkowskich, do progu 10 000 euro lub jego równowartości, wlicza się również wartość tych dostaw. Brak jednolitości w zakresie interpretacji ww. przepisów może prowadzić do sytuacji, w których podatnik nie opodatkuje dostaw towarów w ramach WSTO w żadnym państwie członkowskim i żadne z nich nie będzie żądało od niego zapłaty podatku.

  • Braku jednoznacznego uregulowania, czy podatnik, który opodatkowuje WSTO i tzw. usługi TBE (tj. usługi telekomunikacyjne, nadawcze i elektroniczne) w państwie swojej siedziby (z uwagi na nieprzekroczenie progu sprzedaży 10 000 euro), może w przypadku WSTO dokonanej z państwa członkowskiego, w którym nie posiada on stałego miejsca prowadzenia działalności, korzystać z OSS, aby rozliczyć podatek należny w państwie członkowskim konsumpcji.

Procedura unijna OSS – jako procedura fakultatywna – może mieć zastosowanie do dostaw towarów i usług dokonywanych przez podatnika na terytorium UE, których miejscem opodatkowania jest państwo członkowskie konsumpcji. Jeżeli jednak podatnik zdecyduje się na korzystanie z systemu OSS, powinien wówczas korzystać z niego w odniesieniu do wszystkich WSTO i usług objętych tą procedurą. Taka regulacja budzi jednakże wątpliwości czy podatnik, który spełnia warunki do opodatkowania WSTO i usług TBE w państwie swojej siedziby, chcąc nadal stosować te reguły, może jednocześnie skorzystać z procedury unijnej OSS, aby rozliczyć podatek należny w tej procedurze, czyli w państwie członkowskim konsumpcji.

  • Braku jednolitego uregulowania momentu powstania obowiązku podatkowego dla transakcji rozliczanych w procedurach szczególnych OSS, co może prowadzić do różnic w stosowaniu przepisów w poszczególnych państwach członkowskich.

Obecnie obowiązujące krajowe i unijne przepisy nie przewidują szczególnej regulacji w zakresie powstania obowiązku podatkowego, która jest dedykowana wyłącznie dla transakcji rozliczanych w procedurach OSS. W związku z tym obowiązek podatkowy powstaje na zasadach ogólnych, chyba że dla określonej dostawy towarów lub świadczenia usług zastosowanie znajdzie szczególny moment powstania obowiązku podatkowego. Dyrektywa VAT przewiduje, że państwa członkowskie mogą, dla określonych transakcji lub dla określonych kategorii podatników, ustalić szczególny moment powstania obowiązku podatkowego. Możliwość wprowadzania przez państwa członkowskie szczególnych zasad powstania obowiązku podatkowego w odniesieniu do transakcji rozliczanych w procedurach szczególnych może prowadzić do różnic w stosowaniu przepisów w poszczególnych państwach członkowskich.

  • Problemów z rejestracją na potrzeby procedury nieunijnej i importu, w sytuacji gdy przedsiębiorca nie posiada strony internetowej.

Obowiązujące przepisy wymagają podawania informacji w zakresie stron internetowych podatnika lub pośrednika dla celów rejestracyjnych do procedur szczególnych OSS i IOSS.

  • Zasadności wprowadzenia środków rozszerzających możliwość stosowania systemu OSS o kolejne transakcje i tym samym ograniczających przypadki, w których podatnicy muszą rejestrować się do celów VAT w wielu państwach członkowskich;

Pakiet VAT e-commerce wprowadził szereg środków mających na celu zminimalizowanie konieczności wielokrotnej rejestracji do celów VAT. Z dniem 1 lipca 2021 r. mały punkt kompleksowej obsługi (MOSS) uległ rozszerzeniu i stał się punktem kompleksowej obsługi (One Stop Shop – OSS), obejmującym szereg transakcji B2C. Obecnie OSS umożliwia rozliczenie podatku VAT w łatwy sposób, w tzw. „jednym okienku”, oraz co istotne w jednym państwie członkowskim, w którym tacy przedsiębiorcy są zidentyfikowani (państwo członkowskie identyfikacji) z tytułu:

  1. niektórych usług świadczonych na rzecz konsumentów,
    1. wewnątrzwspólnotowej sprzedaż towarów na odległość,
    1. niektórych dostaw towarów w państwie członkowskim dokonywanych przez interfejsy elektroniczne ułatwiające te dostawy.

Obecnie dostawy B2C gazu ziemnego, energii elektrycznej lub energii cieplnej lub chłodniczej nie mogą być rozliczane za pośrednictwem OSS, w związku z czym dostawca, aby rozliczyć podatek należny jest obowiązany zarejestrować się na potrzeby podatku VAT oraz wypełniać obowiązki ewidencyjno-sprawozdawcze w każdym państwie, gdzie ma miejsce opodatkowanie.

  • Braku jednoznacznego uregulowania wyłączającego możliwość korzystania z procedury importu IOSS (Import One Stop Shop) przez drobnych podatników zwolnionych podmiotowo, co mogłoby spowodować ryzyko braku opodatkowania.

W przypadku gdy podatnik korzysta z procedury importu IOSS, sprzedaż na odległość towarów importowanych w przesyłkach o wartości nieprzekraczającej 150 euro podlega opodatkowaniu podatkiem VAT z tytułu dostawy towarów (podatek ten jest deklarowany i płacony w procedurze importu IOSS w państwie członkowskim identyfikacji). W przypadku gdy podatek należny z tytułu sprzedaży na odległość towarów importowanych jest rozliczany w procedurze importu IOSS, to import tych towarów, jeżeli nr IOSS jest ważny, jest zwolniony od podatku VAT. Brak wyłączenia podatników zwolnionych podmiotowo z możliwości korzystania z procedury importu IOSS spowodowałby, że zarówno sprzedaż na odległość towarów importowanych, jak i import tych towarów byłyby zwolnione od podatku VAT, a w konsekwencji żadna z tych dwóch transakcji nie byłaby opodatkowana.

  • Braku uzasadnienia do dalszego utrzymywania procedury magazynu typu call-off stock w związku z przewidzianymi do stosowania od dnia 1 lipca 2028 r. rozwiązaniami w zakresie rozliczania za pośrednictwem OSS transakcji przemieszczenia towarów własnych podatnika pomiędzy państwami członkowskimi.

Z dniem 1 lipca 2028 r. zostanie wprowadzona możliwość rozliczania VAT z tytułu przemieszczania własnych towarów do innego państwa członkowskiego z wykorzystaniem tzw. procedury TOOG. Z uwagi na to, konieczne jest uchylenie przepisów dotyczących procedury magazynu typu call-off stock.

Dyrektywa 2025/516 z dnia 11 marca 2025 r. zmieniająca dyrektywę 2006/112/WE w odniesieniu do przepisów dotyczących VAT w epoce cyfrowej, zwana dalej „dyrektywą 2025/516” (tzw. pakiet ViDA), w jej art. 2, wprowadza rozwiązania wskazanych powyżej zagadnień problemowych, które będą obowiązywać zasadniczo ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2027 r. Dodatkowym uzupełnieniem tych rozwiązań jest art. 4 dyrektywy 2025/516 (wchodzi w życie od dnia 1 lipca 2029 r.), który uchyla, po zakończeniu okresu przejściowego, niektóre obowiązki sprawozdawcze związane z likwidowaną procedurą call-off stock.

W związku z koniecznością implementacji do polskiego porządku prawnego rozwiązań przewidzianych w przepisach art. 2 i art. 4 dyrektywy 2025/516, będącej częścią tzw. pakietu ViDA, w szczególności przewiduje się następujące zmiany w przepisach ustawy o VAT:

  1. doprecyzowanie zakresu dostaw, które uznawane są za ułatwiane przez interfejsy elektroniczne (tj. przez tzw. uznanego dostawcę) – poprzez wskazanie, że reżimem tym są objęte również dostawy realizowane na terytorium Unii Europejskiej na rzecz podatnika lub osoby prawnej niebędącej podatnikiem, w przypadku których wewnątrzwspólnotowe nabycia towarów nie podlegają opodatkowaniu VAT zgodnie z art. 9 ustawy o VAT;
  2. doprecyzowanie zasad obliczania przekroczenia progu sprzedaży w wysokości 10 000 euro (w Polsce próg ten wynosi 42 000 zł) na potrzeby ustalenia miejsca opodatkowania WSTO i usług TBE, w taki sposób, aby przy obliczaniu przekroczenia tego progu uwzględniano wyłącznie WSTO, jeżeli towary są dostarczane z państwa członkowskiego, w którym podatnik ma siedzibę, a nie WSTO dokonywaną z magazynu usytuowanego w innym państwie członkowskim;
  3. wprowadzenie reguły, że w przypadku podatnika, który nie przekroczył progu sprzedaży 10 000 euro wybór miejsca opodatkowania usług TBE i WSTO w państwie konsumpcji uznaje się za dokonany przez każdy podmiot zarejestrowany do procedury unijnej OSS. Taka zasada pozwoli uniknąć nieporozumień co do współzależności między zasadami dotyczącymi miejsca świadczenia a procedurą unijną OSS. Procedura unijna ma zastosowanie do wszystkich dostaw towarów i usług objętych tą procedurą, dokonywanych przez podatnika na terytorium UE. Oznacza to, że jeżeli podatnik zdecyduje się na korzystanie z systemu OSS, powinien wówczas korzystać z niego w odniesieniu do wszystkich WSTO i usług, nawet tych spełniających warunki do opodatkowania ich w państwie siedziby sprzedawcy;
  4. uregulowanie momentu powstania obowiązku podatkowego w odniesieniu do dostaw towarów lub świadczenia usług rozliczanych w ramach unijnej i nieunijnej procedury OSS poprzez wyłączenie możliwości powstawania obowiązku podatkowego na zasadach szczególnych – obowiązek podatkowy dla ww. czynności powstanie w momencie dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi. Jeżeli przed dokonaniem dostawy towarów lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, obowiązek podatkowy powstanie z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty;
  5. likwidację obowiązku podawania stron internetowych w zgłoszeniu na potrzeby procedury nieunijnej OSS i importu (IOSS), co pozwoli uniknąć bieżących problemów, których przedsiębiorcy doświadczają przy rejestracji;
  6. rozszerzenie stosowania procedury unijnej OSS na dostawy B2C gazu ziemnego, energii elektrycznej lub energii cieplnej lub chłodniczej, poprzez uznanie ich za WSTO;
  7. jednoznaczne wyłączenie drobnych podatników zwolnionych podmiotowo, z katalogu podmiotów, które mogą rozliczać sprzedaż na odległość towarów importowanych w przesyłkach o wartości rzeczywistej nieprzekraczającej równowartości 150 euro w procedurze importu IOSS;
  8. uchylenie przepisów dotyczących procedury magazynu typu call-off stock z uwagi na wprowadzenie z dniem 1 lipca 2028 r. uproszczonej procedury szczególnej OSS obejmującej transgraniczne przemieszczanie towarów własnych (tzw. procedura TOOG), które jest obecnie objęte procedurą magazynu typu call-off stock.

W celu wprowadzenia rekomendowanych rozwiązań, konieczna jest zmiana ustawy o VAT.

Oczekiwanym efektem wdrożenia rozwiązań proponowanych w pkt 1-5 i 7 (wprowadzenie usprawnień obecnych przepisów) jest w szczególności poprawa funkcjonowania środków wprowadzonych w ramach tzw. pakietu VAT e-commerce, obowiązującego od 1 lipca 2021 r. Doprecyzowanie obowiązujących przepisów w tym zakresie zwiększy poziom czytelności przepisów, tym samym zwiększając pewność prawa.

Rozszerzenie możliwości rozliczania VAT z wykorzystaniem OSS w przypadku transakcji takich jak dostawy gazu ziemnego, energii elektrycznej, energii cieplnej lub chłodniczej (pkt 6) powinno istotnie zmniejszyć obciążenia administracyjne i koszty związane z wypełnianiem obowiązków podatkowych. Będzie to związane m.in. z możliwością elektronicznej rejestracji dla celów VAT tylko w jednym państwie członkowskim oraz deklarowania i płacenia należnego w poszczególnych państwach członkowskich podatku VAT w ramach jednej, kwartalnej deklaracji.

Z wyrazami szacunku