Szanowni Państwo, Członkowie Związku Pracodawców Polska Miedź

Uprzejmie informuję, że do konsultacji publicznych skierowany został projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo własności przemysłowej oraz niektórych innych ustaw (UC143).

Przedmiotowy projekt aktu prawnego wraz z Uzasadnieniem oraz Oceną Skutków Regulacji dostępny jest na stronach Rządowego Centrum Legislacji pod adresem:

https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12407555/katalog/13189313#13189313

Uprzejmie proszę o przekazywanie ewentualnych uwag, opinii i stanowisk do projektu w terminie do 10 marca 2026 roku na adres: kuydowicz@pracodawcy.pl w wersji elektronicznej umożliwiającej edytowanie tekstu.

Do 2023 roku nie istniała jednolita i zharmonizowana ochrona oznaczenia geograficznego na produkty rzemieślnicze i przemysłowe. Zapewniona była jedynie jednolita ochrona oznaczenia geograficznego w przypadku win, win aromatyzowanych, napojów spirytusowych oraz produktów rolnych i środków spożywczych.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2411 z dnia 18 października 2023 r. w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych produktów rzemieślniczych i przemysłowych oraz zmieniające rozporządzenia (UE) 2017/1001 i (UE) 2019/1753 (Dz. Urz. UE L 2023/2411 z 27.10.2023), zwane dalej „rozporządzeniem 2023/2411”, ustanawia na poziomie UE zharmonizowaną, jednolitą ochronę oznaczeń geograficznych w odniesieniu do produktów rzemieślniczych i przemysłowych. Celem niniejszej regulacji jest dostosowanie polskich regulacji do przepisów rozporządzenia 2023/2411.

Obowiązki państw członkowskich wynikające z rozporządzenia 2023/2411 to m.in.:

• wyznaczenie organu krajowego odpowiedzialnego za przyjmowanie i ocenę wniosków o rejestrację oznaczeń geograficznych produktów rzemieślniczych i przemysłowych oraz współpracę z Urzędem Unii Europejskiej do spraw Własności Intelektualnej (EUIPO),

• zapewnienie mechanizmów kontroli i egzekwowania ochrony oznaczenia geograficznego na poziomie krajowym,

• wdrożenie procedur krajowego sprzeciwu wobec wniosku o rejestrację oznaczenia geograficznego.

Harmonizacja z unijnym systemem rejestracji oznaczenia geograficznego

• obecnie w Polsce ochrona oznaczeń geograficznych produktów nierolnych (np. bursztyn bałtycki, ceramika bolesławiecka) odbywa się na podstawie ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej,

• rozporządzenie 2023/2411 wprowadza centralny system rejestracji prowadzony przez EUIPO, co oznacza konieczność dostosowania procedur krajowych do tego systemu.

Rola Urzędu Patentowego RP

Urząd Patentowy RP będzie pełnił funkcję organu krajowego, który:

• przyjmuje wnioski o rejestrację oznaczenia geograficznego i przeprowadza ich ocenę,

• rozpatruje krajowe sprzeciwy wobec wniosków o rejestrację oznaczenia geograficznego,

• przekazuje wnioski o rejestrację oznaczenia geograficznego do EUIPO,

• rozpatruje wnioski o zmianę specyfikacji produktu,

• rozpatruje wnioski o unieważnienie oznaczenia geograficznego.

Wymaga to zmian organizacyjnych i legislacyjnych, aby zapewnić zgodność z nowymi obowiązkami.

Kontrola oznaczenia geograficznego

Inspekcja Handlowa będzie właściwa do wykonywania kontroli, tj. będzie kontrolować:

• czy produkt spełnia wymagania specyfikacji produktu, wydawać poświadczenia zezwolenia na

stosowanie oznaczenia geograficznego danego produktu, prowadzić kontrolę w celu wykazania dalszej zgodności produktu ze specyfikacją,

• czy produkty dostępne na rynku swoim oznakowaniem, niewłaściwym stosowaniem oznaczenia geograficznego lub przywoływaniem nazwy chronionej nie będą naruszać ochrony oznaczenia geograficznego; jeżeli w toku kontroli zostanie stwierdzone naruszenie ochrony oznaczenia geograficznego organy Inspekcji Handlowej wydawać będą decyzję zakazującą wprowadzania produktu na rynek.

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej „Prezesem UOKiK”, zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 15 grudnia  2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 229) w zakresie używania oznaczeń geograficznych będzie:

• organizował i koordynował kontrole wykonywane przez organy Inspekcji Handlowej,

• sprawował nadzór nad kontrolą prowadzoną przez organy Inspekcji Handlowej,

• wydawał wytyczne i zalecenia zapewniające jednolitość postępowania Inspekcji Handlowej,

• prowadził postępowania odwoławcze od decyzji wydawanych przez organy Inspekcji Handlowej w zakresie wydania lub odmowy wydania poświadczenia zezwolenia na stosowanie oznaczenia geograficznego oraz zakazu wprowadzania produktów do obrotu w przypadku naruszenia ochrony oznaczeń geograficznych.

Wymaga to zmian organizacyjnych i legislacyjnych, aby zapewnić zgodność z nowymi obowiązkami.

Zmiany legislacyjne

Konieczna będzie nowelizacja ustawy – Prawo własności przemysłowej, celem uwzględnienia ww. regulacji.  Konieczne jest m.in. określenie zasad rozpatrywania wniosków o rejestrację oznaczenia geograficznego na etapie krajowym (badanie wniosków, krajowy sprzeciw wobec wniosku o rejestrację oznaczenia geograficznego) oraz procedur związanych z wnioskiem o zmianę specyfikacji produktu i o unieważnienie oznaczenia geograficznego. Przewidziano także ustanowienie tymczasowej ochrony oznaczeń geograficznych.

Konieczna jest również nowelizacja ustawy o Inspekcji Handlowej, celem uwzględnienia wyżej opisanych zadań związanych z kontrolą oznaczenia geograficznego.

Terminy i wdrożenie

Mimo, że rozporządzenie 2023/2411 weszło w życie z dniem 16 listopada 2023 r., jego pełne stosowanie rozpocznie się z dniem 1 grudnia 2025 r.

Ochrona istniejących oznaczeń geograficznych

Polska musi zapewnić zasady ochrony istniejących krajowych oznaczeń geograficznych i ewentualnego ich przekształcania w oznaczenia geograficznego w rozumieniu rozporządzenia 2023/2411.

Projekt wykonuje przepisy rozporządzenia 2023/2411. Rozporządzenie 2023/2411 ustanawia na poziomie UE zharmonizowaną, jednolitą ochronę oznaczeń geograficznych w odniesieniu do produktów rzemieślniczych i przemysłowych. Ustanowienie takiej ochrony poprawi pozycję producentów w zakresie ochrony produktów rzemieślniczych i przemysłowych w całej Unii przed podrabianiem oraz zachęci do inwestowania w te produkty.

Projekt ustawy wprowadzi rozwiązania dostosowujące przepisy krajowe do rozporządzenia 2023/2411. Projektowane przepisy mają na celu określenie krajowej procedury badania wniosków o rejestrację oraz określenie organów i instytucji właściwych w procesie oceny tych wniosków. Zadania te zostaną powierzone Urzędowi Patentowemu oraz Radzie do Spraw Rejestracji Oznaczeń Geograficznych na Produkty Rzemieślnicze i Przemysłowe.

Urząd Patentowy będzie organem właściwym do:

• przyjęcia i rozpatrzenia wniosku o rejestrację oznaczenia geograficznego na etapie krajowym,

• rozpatrzenia krajowego sprzeciwu wobec wniosku o rejestrację oznaczenia geograficznego,

• rozpatrzenia wniosku o zmianę specyfikacji produktu,

• rozpatrzenia wniosku o unieważnienie rejestracji oznaczenia geograficznego.

Rada do Spraw Rejestracji Oznaczeń Geograficznych na Produkty Rzemieślnicze i Przemysłowe będzie organem opiniodawczo-doradczym Urzędu Patentowego i będzie opiniować:

• wnioski o rejestrację oznaczenia geograficznego i krajowe sprzeciwy,

• wnioski o zmianę specyfikacji produktu i sprzeciwy od wniosku o zatwierdzenie zmiany specyfikacji produktu,

• wnioski o unieważnienie rejestracji oznaczenia geograficznego.

W skład Rady, obok przewodniczącego – Prezesa Urzędu Patentowego albo upoważnionej przez Prezesa Urzędu osoby, wejdzie 6 członków wyróżniających się wiedzą w zakresie spraw związanych z produktami regionalnymi i tradycyjnymi, tradycją i kulturą polską oraz etnografią, prawem własności przemysłowej. Członków Rady będzie powoływał Prezes Urzędu Patentowego. Członkom Rady, innym niż Prezes Urzędu Patentowego lub upoważniona przez niego osoba, przysługiwać będzie ryczałtowe wynagrodzenie za udział w posiedzeniu Rady. 

Przewidziano możliwość przyznania tymczasowej ochrony krajowej, która będzie przyznawana oznaczeniom geograficznym, w odniesieniu do których wnioski o rejestrację zostaną przekazane EUIPO. Tymczasowa ochrona krajowa będzie przyznawana do czasu podjęcia przez EUIPO decyzji w sprawie rejestracji danego oznaczenia geograficznego.

Zgodnie z art. 65 rozporządzenia 2023/2411, państwa członkowskie mogą pobierać opłaty na pokrycie kosztów etapu krajowego procedur przewidzianych tym rozporządzeniem, w tym kosztów związanych z rozpatrywaniem wniosków o rejestrację, sprzeciwów, wniosków o zmianę specyfikacji produktu, wniosków o unieważnienie i odwołań. Planowane jest wprowadzenie opłat m.in. od wniosku o zmianę specyfikacji, od krajowego sprzeciwu, od sprzeciwu wobec zmiany specyfikacji produktu, czy od wniosku o wydanie decyzji w postępowaniu spornym. Z uwagi na to, że oznaczenia geograficzne są specyficznym przedmiotem ochrony nie planuje się pobierania opłat za zgłoszenie oznaczenia geograficznego. Oznaczenia geograficzne pomagają chronić produkty tradycyjne, o określonej jakości, a także wpływają na zachowywanie lokalnego know-how. Ochrona oznaczeń geograficznych jest także wsparciem dla małych i średnich przedsiębiorców, chroniąc nazwy produktów przed kopiowaniem i wyróżniając je na rynku, ze względu na ich jakoś warunkowaną poprze pochodzenie geograficzne. Opłaty związane z ochroną oznaczeń geograficznych zostaną uregulowane w rozporządzeniu w sprawie opłat związanych z ochroną wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych.

Uprawnienia kontrolne wynikające z rozporządzenia 2023/2411 powierzone zostaną Inspekcji Handlowej. W związku z powyższym wprowadzone zostaną także stosowne zmiany do ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej. Do zadań organów kontroli należeć będzie:

• weryfikacja czy produkt objęty oznaczeniem geograficznym jest zgodny ze specyfikacją produktu przez wydanie poświadczenia zezwolenia na stosowanie oznaczenia geograficznego przed wprowadzeniem produktu do obrotu lub odmowę wydania takiego poświadczenia zezwolenia i odnawianie istniejących poświadczeń,

• monitorowanie stosowania oznaczeń geograficznych na rynku, w tym w handlu elektronicznym. Do zadań organów Inspekcji Handlowej należeć będzie również sprawdzanie czy produkty dostępne na rynku swoim oznakowaniem, niewłaściwym stosowaniem oznaczenia geograficznego lub przywoływaniem nazwy chronionej nie będą naruszać ochrony oznaczeń geograficznych.

Postępowania kontrolne, w zakresie kompetencji przyznanych Inspekcji Handlowej, będą przeprowadzane zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 229).

Znowelizowane zostaną również przepisy ustawy – Prawo własności przemysłowej w zakresie roszczeń dotyczących oznaczeń geograficznych. Sprawy te, analogicznie jak jest to obecnie, będą rozpatrywane przez sądy powszechne w postępowaniu w sprawach własności przemysłowej. Zostanie dodany również przepis karny regulujący nieuprawnione wprowadzanie do obrotu produktów oznaczonych zarejestrowanym oznaczeniem geograficznym. Analogicznie, jak to jest w przypadku innych praw własności przemysłowej, ściganie sprawców przestępstw będzie prowadzone na wniosek pokrzywdzonego.

Zharmonizowany system dotyczący produktów nierolnych zapewni konsumentom lepszą znajomość oznaczeń tych produktów, pomoże producentom utrzymać konkurencyjność i współpracować na niszowych rynkach oraz pobudzi regiony najsłabiej rozwinięte.

Brak jest możliwości osiągnięcia celów projektu w ramach działań pozalegislacyjnych.

Z wyrazami szacunku