Komisja będzie zarządzać wspólnym funduszem rezerw

W ramach wspólnego funduszu rezerw utrzymane zostaną przepisy, które stanowią podstawę funkcjonowania instrumentów finansowych, pomocy finansowej i gwarancji budżetowych w kolejnych WRF. Biorąc pod uwagę jego kluczowe znaczenie dla budżetu UE, Komisja wykorzysta udowodnioną zdolność do samodzielnego zarządzania aktywami wspólnego funduszu rezerw. W komunikacie wyjaśniono tę decyzję i przedstawiono wyniki niezależnej oceny. Decyzja w sprawie wytycznych dotyczących zarządzania aktywami określa ostrożną strategię inwestycyjną, która zostanie wdrożona.

Komunikat KE w sprawie wspólnego funduszu rezerw – COM(2020) 130

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie tożsamości podmiotu zarządzającego aktywami wspólnego funduszu rezerw zgodnie z art. 212 rozporządzenia finansowego (UE) 2018/1046.

Zgodnie z wynikami niezależnej oceny w komunikacie informuje się Parlament i Radę, że Komisja będzie sama zarządzać aktywami wspólnego funduszu rezerw (CPF), zamiast przedstawić wniosek ustawodawczy, który umożliwiłby lub zaleciłby Komisji powierzenie tej roli Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu (EBI). CPF otrzyma środki z budżetu UE w okresie obowiązywania kolejnych wieloletnich ram finansowych (2021–2027). Aktywa te będą stanowiły rezerwy, które zapewnią funkcjonowanie instrumentów finansowych, pomocy finansowej i gwarancji budżetowych w celu wspierania inwestycji w UE oraz w krajach rozwijających się i krajach objętych europejską polityką sąsiedztwa, realizowanych przez publiczne instytucje finansowe, takie jak EBI i inni partnerzy wykonawczy. Operacje te będą wspierać inwestycje przyczyniające się do realizacji celów politycznych UE, takich jak budowa zrównoważonej gospodarki.

Zarządzając bezpośrednio aktywami CPF, Komisja będzie w stanie zapewnić, by CPF odpowiadał potrzebom budżetowym wynikającym z operacji oraz by Parlament i Rada regularnie otrzymywały sprawozdania na temat tych kwestii. Aktywa CPF będą stanowić podstawę systemu gwarancji budżetowych i gwarantowanych pożyczek, których UE będzie udzielać po wejściu w życie kolejnych wieloletnich ram finansowych (WRF). Przyczyną, dla której Komisja postanowiła zarządzać aktywami CPF, jest „systemowe” znaczenie funduszu dla budżetu UE, i jej własna odpowiedzialność instytucjonalna. Niezależna ocena wykazała, że zarówno Komisja, jak i EBI posiadają odpowiednie systemy, zasady zarządzania i wiedzę fachową, aby zarządzać CPF, Komisja osiągała natomiast w przeszłości lepsze wyniki po niższych kosztach dla budżetu UE. Komunikat ten będzie zawierał również informacje dla Parlamentu i Rady na temat kroków, jakie podejmie Komisja, aby zapewnić, by na koniec 2020 r. CPF był gotowy rozpocząć inwestycje od stycznia 2021 r., kiedy dostępne będą środki budżetowe.

Budżet UE przechodzi głębokie przemiany. Musi on być w stanie reagować na nowe naglące wyzwania środowiskowe, strategiczne i społeczno-gospodarcze w czasach, gdy ograniczenia budżetowe są silniej odczuwalne. Wymaga to nowych sposobów na to, by zasoby dostępne w ramach budżetu UE pożytkowano wydajniej z korzyścią obywateli UE.

Gwarancje budżetowe okazały się dobrym sposobem na zwiększenie wpływu prowadzonej polityki przy ograniczonych finansach publicznych. Dzięki szerokiemu zastosowaniu gwarancji budżetowych każde euro zaangażowane w ramach budżetu UE w planie inwestycyjnym dla Europy mogło wesprzeć prywatne inwestycje w projekty przynoszące korzyści środowiskowe, społeczne lub gospodarcze, o wartości 15,7 EUR.

W związku z powodzeniem tego środka Komisja zaproponowała rozszerzenie zakresu stosowania gwarancji budżetowych tak, aby stały się one jedną z głównych form publicznego wsparcia finansowego na rzecz inwestycji finansowanych z budżetu UE. W ramach Programu InvestEU proponuje się, aby w budżecie UE przewidziano kilka miliardów w funduszach, które stanowiłyby mechanizm ochronny na gwarancję dla Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) i innych partnerów wykonawczych. Oczekuje się, że EBI i partnerzy wykonawczy będą – na wzór EFIS – wspierać inwestycje publiczne i prywatne o porównywalnym efekcie mnożnikowym. Korzystanie z gwarancji zostanie również rozszerzone na sferę zewnętrzną, w przypadku której proponuje się, by gwarancja na działania zewnętrzne, która ma zostać ustanowiona na mocy rozporządzenia w sprawie Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej (ISWMR) 5 , zapewniała kombinację gwarancji i gwarantowanych pożyczek na inwestycje oraz pomoc makrofinansową w krajach ubiegających się o członkostwo, państwach sąsiadujących i w innych państwach.

Zmiany te stanowią jakościową zmianę w sposobie funkcjonowania budżetu UE. Wymagają one, by budżet – oraz tworzenie rezerw na gwarancje wspierane z budżetu – były na tyle odporne, aby pokryć straty, które potencjalnie mogą powstać w wyniku niewykonania zobowiązań inwestycyjnych. Wymaga to rygoru w podejściu do opracowywania i wdrażania programów gwarancji, tak by straty nie przewyższały dostępnych rezerw.

Drugim – i kluczowym – zabezpieczeniem jest należyte zarządzanie rezerwami przeznaczonymi w budżecie UE na honorowanie wszelkich wezwań do uruchomienia gwarancji budżetowej ze strony partnerów wykonawczych. Rezerwy na pokrycie zobowiązań wynikających z gwarancji budżetowych, pomocy finansowej i instrumentów finansowych będą ujęte we wspólnym funduszu rezerw (CPF). CPF stanowi bufor płynnościowy, który chroni pozostałą część budżetu UE przed stratami, które występują w związku z realizacją programów wspieranych poprzez gwarancje budżetowe. W kontekście realistycznie przewidywalnych scenariuszy będzie on wystarczająco duży, by sprostać wszystkim wezwaniom o uruchomienie gwarancji.

W przypadku CPF nie chodzi zatem o kolejny portfel aktywów należących do budżetu UE. Aktywa CPF będą stanowić podstawę systemu gwarancji budżetowych i gwarantowanych pożyczek, które w ramach kolejnych WRF będą udzielane z budżetu UE. Istotne jest, aby aktywa CPF były zsynchronizowane ze zobowiązaniami wynikającymi z gwarancji budżetowych i gwarantowanych pożyczek. Komisja jest najlepiej przygotowana do pełnienia tej roli, ponieważ jest jedyną instytucją posiadającą pełny obraz zobowiązań, które trzeba uwzględniać w zarządzaniu aktywami. Przyczyną, dla której Komisja postanowiła zarządzać aktywami CPF, jest „systemowe” znaczenie funduszu dla budżetu UE, i jej własna odpowiedzialność instytucjonalna.

W art. 212 rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046 („rozporządzenie finansowe”) ustanawiającym CPF przewidziano ocenę mającą na celu ustalenie, czy zarządzaniem aktywami CPF powinna zajmować się Komisja, EBI, czy obie te instytucje łącznie. Celem niniejszego komunikatu jest przedstawienie wniosków oceny, wyjaśnienie, dlaczego CPF powinna zarządzać Komisja, oraz określenie kolejnych kroków w celu przygotowania do uruchomienia CPF do stycznia 2021 r.

Więcej informacji

Źródło: Komisja Europejska