stanowisko ZPPM – Projekt rozporządzenia UE – DNSH w wieloletnich ramach finansowych (WRF) na lata 2028–2034 – Ref. Ares(2026)2368661

Legnica, 1 kwietnia 2026 r.

ZPPM / 17S / IV / 2026

Komisja Europejska
Sekretariat Generalny Komisji Europejskiej
Rue de la Loi 200/ Wetstraat 200
B – 1049 Brussels Bruxelles/Brussel/ Bruksela
Belgium / Belgia

Reform and Investment Task Force (SG REFORM)
European Commission
1049 Bruxelles/Brussel
Belgium

Stanowisko Związku Pracodawców Polska Miedź w sprawie wniosku Komisji dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu oraz inne przepisy horyzontalne dla programów i działań Unii (SWD(2025) 590-591 final) („wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie wykonania”) (Ref. Ares(2026)2368661).

Konsultacje społeczne w sprawie stosowania zasady „Do No Significant Harm” (DNSH) – nie czyń poważnych szkód” w wieloletnich ramach finansowych na lata 2028–2034 – wniosku Komisji dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu oraz inne przepisy horyzontalne dla programów i działań Unii (SWD(2025) 590-591 final) („wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie wykonania”) (Ref. Ares(2026)2368661)

Tytuł inicjatywy: Wytyczne dotyczące stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” w wieloletnich ramach finansowych (WRF) na lata 2028–2034 (Zawiadomienie Komisji) – Ref. Ares(2026)2368661; Rodzaj aktu prawnego: Akt (Wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu oraz inne przepisy horyzontalne dla programów i działań Unii (SWD(2025) 590-591 final) („wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie wykonania”) – Zaproszenie do zgłaszania uwag

Związek Pracodawców Polska Miedź chciałby odnieść się do faktu przygotowania przez Komisję Europejską wniosku Komisji dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu oraz inne przepisy horyzontalne dla programów i działań Unii (SWD(2025) 590-591 final) („wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie wykonania”) – Ref. Ares(2026)2368661.

W odpowiedzi na informację dotyczącą prowadzonych przez Komisję Europejską konsultacji publicznych wytycznych dotyczących stosowania zasady „„Do No Significant Harm” (DNSH) – nie czyń poważnych szkód” w wieloletnich ramach finansowych na lata 2028–2034 – zaproszenie do zgłaszania uwag, uprzejmie przekazujemy nasze stanowisko, jako reprezentant przedsiębiorców.

Podmiot członkowski Związku Pracodawców Polska Miedź, KGHM Polska Miedź S.A. jest jednym z kluczowych producentów miedzi, srebra oraz metali towarzyszących w Unii Europejskiej, w tym jedynym europejskim producentem renu z własnych zasobów. Skala działalności Spółki oraz jej pozycja w europejskich i globalnych łańcuchach dostaw powodują, że działalność KGHM ma bezpośrednie znaczenie dla bezpieczeństwa surowcowego i energetycznego Unii Europejskiej.

Według analiz międzynarodowych zapotrzebowanie na miedź w związku z transformacją energetyczną będzie w najbliższych dekadach gwałtownie rosło, podczas gdy Europa pozostaje w dużym stopniu uzależniona od importu surowców spoza UE. W tej sytuacji utrzymanie i rozwój produkcji metali w Europie, w tym produkcji KGHM, ma charakter strategiczny i leży w nadrzędnym interesie publicznym Unii Europejskiej.

Metale produkowane przez KGHM Polska Miedz S.A. mają również istotne znaczenie dla sektora obronnego i przemysłu zbrojeniowego, w tym dla produkcji systemów łączności, elektroniki, amunicji, pojazdów wojskowych oraz silników odrzutowych i pocisków rakietowych (ren). Zapewnienie europejskich źródeł dostaw tych surowców stanowić powinno istotny element budowania strategii obronności Unii Europejskiej. W tym kontekście działalność KGHM Polska Miedz S.A. oraz realizowane projekty powinny być traktowane jako działania o znaczeniu strategicznym dla Unii Europejskiej.

Zasada DNSH jako potencjalna bariera dla inwestycji strategicznych

Związek Pracodawców Polska Miedź z niepokojem obserwuje propozycję rozszerzenia zasady „Do No Significant Harm” w ramach instrumentów finansowych UE. W obecnym kształcie zasada DNSH może w praktyce prowadzić do ograniczenia finansowania projektów górniczych i hutniczych realizowanych na terytorium Unii Europejskiej, mimo że projekty te są niezbędne dla realizacji strategicznych celów UE.

Należy podkreślić, że projekty realizowane przez polskie podmioty górnicze z sektora metali (w tym KGHM) już spełniają bardzo wysokie standardy środowiskowe. Spółka wykracza znacząco poza wymagane prawem minimum, realizując strategię odpowiedzialnej produkcji miedzi potwierdzoną międzynarodowym certyfikatem The Copper Mark. Huty przechodzą najbardziej rygorystyczne audyty zewnętrzne, weryfikujące działalność w oparciu o 32 kompleksowe kryteria ESG. Wprowadzanie dodatkowych, rozproszonych mechanizmów weryfikacji DNSH w ramach poszczególnych instrumentów finansowych stanowi de facto podwójną regulację. Taki dualizm prawny nie podnosi realnych standardów ochrony środowiska, a jedynie generuje bariery administracyjne, które opóźniają inwestycje kluczowe dla bezpieczeństwa gospodarczego Unii.

Nakładanie dodatkowych, niejednolitych wymogów wynikających z zasady DNSH w ramach różnych instrumentów finansowych prowadzić będzie do podwójnej regulacji, zwiększenia ryzyka inwestycyjnego oraz opóźnienia realizacji projektów o znaczeniu strategicznym.

W tej sytuacji ograniczanie inwestycji wydobywczych i hutniczych na terytorium UE poprzez nadmierne obciążenia regulacyjne może prowadzić do pogłębienia zależności surowcowej Europy, co stoi w sprzeczności z Rozporządzeniem o Surowcach Krytycznych (Critical Raw Materials Act – CRMA).

CRMA jasno wskazuje, że Europa musi zwiększać własne moce w zakresie wydobycia, przetwarzania i rafinacji strategicznych i krytycznych metali, aby skutecznie realizować cele transformacji energetycznej oraz ograniczać zależność od importu.

W tym kontekście zarówno wydobycie rud miedzi, jak i jej produkcja stanowią nieodłączne i kluczowe ogniwa łańcucha dostaw, bez których wdrożenie CRMA nie będzie możliwe.

W związku z powyższym KGHM Polska Miedź S.A. postuluje, aby w ramach wieloletnich ram finansowych UE na lata 2028–2034:

  • Ograniczyć stosowanie zasady DNSH wyłącznie do rozporządzenia w sprawie Taksonomii UE,
  • Wyłączyć projekty z sektora surowców krytycznych i strategicznych w sektorze metali nieżelaznych z obowiązku stosowania zasady DNSH w instrumentach finansowych UE,
  • Zapewnić spójność polityk UE.

Polityka klimatyczna i surowcowa UE powinna być spójna. UE nie może jednocześnie zwiększać zapotrzebowania na metale, uznawać surowce za strategiczne i krytyczne, a jednocześnie ograniczać finansowanie projektów wydobywczych i hutniczych w Europie.

Związek Pracodawców Polska Miedź podkreśla, że produkcja miedzi i innych surowców krytycznych i strategicznych w Unii Europejskiej stanowi fundament bezpieczeństwa surowcowego Europy, i jako taka powinna być traktowana jako działalność leżąca w nadrzędnym interesie publicznym UE, korzystająca z priorytetowej ścieżki regulacyjnej oraz pełnej ochrony politycznej. Zasada „Do No Significant Harm” nie powinna być stosowana w sposób, który w praktyce uniemożliwia lub opóźnia realizację projektów zapewniających Europie dostęp do surowców niezbędnych dla transformacji energetycznej, cyfrowej oraz bezpieczeństwa gospodarczego.

Stosowanie zasady DNSH wymaga głębokiej spójności z nadrzędnymi celami bezpieczeństwa surowcowego UE. Mechanizm ten nie może stać się barierą strukturalną, która w praktyce będzie paraliżować projekty o kluczowym znaczeniu dla wzmocnienia autonomii strategicznej Europy oraz jej bezpieczeństwa i gotowości na ryzyko (risk preparedness).

W obliczu globalnego wyścigu o surowce krytyczne, restrykcyjne podejście musi ustąpić miejsca pragmatyzmowi, który umożliwi fizyczną realizację transformacji energetycznej i cyfrowej – fundamentów przyszłego bezpieczeństwa gospodarczego Unii.

Wyrażając nadzieję na pozytywne podejście do naszych uwag, pozostajemy z wyrazami szacunku

Barbara Zwierzyńska-Doskocz
Wiceprezes Zarządu Związku Pracodawców Polska Miedź

Stanowisko przygotowane na podstawie ekspertyz i opinii pochodzących od podmiotów członkowskich oraz opracowań własnych Związku Pracodawców Polska Miedź

Związek Pracodawców Polska Miedź jest samorządną organizacją pracodawców, niezależną w swej działalności od organów władzy i administracji państwowej, samorządowej oraz innych organizacji. Nasza organizacja zrzesza ponad 120 pracodawców, zatrudniających blisko 38 000 pracowników. Założycielem Związku jest KGHM Polska Miedź S.A., a naszymi członkami są również podmioty prywatne, w szczególności z sektora małych i średnich przedsiębiorstw, jak również firmy samorządowe niezwiązane kapitałowo z Grupą KGHM. Od 30 lat Związek monitoruje i opiniuje projekty aktów prawnych istotnych dla gospodarki, chroniąc prawa i reprezentując interesy pracodawców oraz przedsiębiorców.

Związek Pracodawców Polska Miedź: Rejestr przejrzystości: TR ID 308627025380-233