Szanowni Państwo, Członkowie Związku Pracodawców Polska Miedź

Uprzejmie informuję, że do konsultacji publicznych skierowany został projekt rozporządzenia Ministra Energii w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego (17).

Przedmiotowy projekt aktu prawnego wraz z Uzasadnieniem, Oceną Skutków Regulacji, Tabelą zgodności oraz Odwróconą tabelą zgodności dostępny jest na stronach Rządowego Centrum Legislacji pod adresem:

https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12410651/katalog/13205801#13205801

Uprzejmie proszę o przekazywanie ewentualnych uwag, opinii i stanowisk do projektu w terminie do 15 czerwca 2026 roku na adres: kuydowicz@pracodawcy.pl w formie tabeli uwag przesyłanej w załączeniu w wersji elektronicznej umożliwiającej edytowanie tekstu.

Konieczność wydania projektowanego rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego wynika ze zmian w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2026 r. poz. 43, 516 i 607), zwanej dalej „ustawą – Prawo energetyczne”, wprowadzonych ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1681, z 2024 r. poz. 859 oraz z 2025 r. poz. 759), zwanej dalej „ustawą z dnia 28 lipca 2023 r., dokonanych w treści art. 9 ust. 3 i 4 zawierających upoważnienie oraz wytyczne dla ministra właściwego do spraw energii do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego.

Ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. wdrożyła do polskiego porządku prawnego dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 z dnia 5 czerwca 2019 r. dotyczącą wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej oraz zmieniającą dyrektywę 2012/27/UE i nadała nowe brzmienie delegacji ustawowej oraz wytycznym zawartym w art. 9 ust. 3 i 4 ustawy – Prawo energetyczne.

Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 9 ust. 3 i 4 zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 i 4, jednak nie dłużej niż przez 36 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy. Powołana ustawa weszła w życie (z określonymi wyjątkami) w dniu 7 września 2023 r. zatem dotychczasowe rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 22 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego (Dz. U. z 2025 r. poz. 919) utraci moc w dniu 7 września 2026 r.

Zmiany art. 9 ust. 3 i 4 wprowadzone ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. w zakresie delegacji oraz wytycznych wiążą się z koniecznością uzupełnienia dotychczas obowiązujących rozwiązań o regulacje dotyczące:

1. zachęt do równoważenia ilości energii elektrycznej wynikającej z umów sprzedaży energii elektrycznej w zakresie energii elektrycznej dostarczonej lub pobranej oraz do zbilansowania ilości energii elektrycznej rzeczywiście dostarczonej lub pobranej z wielkościami wynikającymi z tych umów;
2. warunków agregacji;
3. prowadzenia rozliczeń z podmiotami odpowiedzialnymi za bilansowanie i dostawcami usług bilansujących, w tym rozliczeń z tytułu świadczenia usług bilansujących; za rezerwę operacyjną w funkcji wyceny niedoboru energii elektrycznej, o której mowa w art. 44 ust. 3 zdanie trzecie rozporządzenia Komisji (UE) 2017/2195 z dnia 23 listopada 2017 r. ustanawiającego wytyczne dotyczące bilansowania;
4. zakresu, warunków i sposobu prowadzenia rozliczeń z tytułu zarządzania ograniczeniami systemowymi, w tym sposobu wyznaczania cen, po których rozlicza się wytwarzanie lub odbiór energii elektrycznej w związku z zarządzaniem ograniczeniami systemowymi;
5. zakresu, warunków i sposobu wykorzystywania usług elastyczności przez operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego;
6. sposobu grupowania zasobów wykorzystywanych na potrzeby świadczenia usług bilansujących oraz usług elastyczności;
7. warunków współpracy między operatorami systemów elektroenergetycznych, w tym z innymi przedsiębiorstwami energetycznymi w zakresie zarządzania przepływami i dysponowania mocą innych zasobów użytkowników systemu oraz wykorzystywania usług elastyczności;
8. katalogu usług systemowych niedotyczących częstotliwości;
9. specyfikacji znormalizowanych produktów rynkowych na potrzeby świadczenia usług elastyczności.

W związku z utratą w dniu 7 września 2026 r. mocy obowiązującej rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 22 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego. Konieczne jest wydanie przez Ministra Energii nowego rozporządzenia, które kompleksowo zrealizuje delegację ustawową oraz wytyczne zawarte w art. 9 ust. 3 i 4 ustawy – Prawo energetyczne.

Do zagadnień regulowanych w nowoprojektowanym rozporządzeniu należą m.in.: 

• kryteria podziału na grupy podmiotów ubiegających się o przyłączenie do sieci;
• warunki przyłączenia do sieci;
• sposób prowadzenia obrotu energią elektryczną oraz procedurę zmiany sprzedawcy;
• warunki świadczenia usług przesyłania, dystrybucji energii elektrycznej, agregacji, prowadzenia ruchu sieciowego, eksploatacji sieci oraz korzystania z systemu elektroenergetycznego i połączeń międzysystemowych;
• zakres, warunki i sposób funkcjonowania rynku bilansującego;
• zakres, warunki i sposób zarządzania ograniczeniami systemowymi oraz prowadzenia rozliczeń z tego tytułu;
• zakres, warunki i sposób wykorzystania usług elastyczności;
• sposób koordynacji planowania rozwoju systemu elektroenergetycznego;
• warunki współpracy pomiędzy operatorami systemów elektroenergetycznych, w tym z innymi przedsiębiorstwami energetycznymi;
• katalog usług systemowych niedotyczących częstotliwości;
• zakres i sposób przekazywania informacji pomiędzy uczestnikami rynku energii elektrycznej;
• parametry jakościowe energii elektrycznej i standardy jakościowe obsługi odbiorców;
• sposób załatwiania reklamacji.

Projekt rozporządzenia w znacznej mierze kontynuuje dotychczasowe podejście regulacyjne. Nowym i istotnym obszarem regulowanym w projekcie będą zasady świadczenia usług elastyczności. 

Zgodnie z delegacją ustawową, przewiduje się zdefiniowanie znormalizowanych produktów rynkowych na potrzeby świadczenia usług elastyczności, wraz z określeniem zakresu, warunków i sposobu ich wykorzystania przez operatorów systemów dystrybucyjnych elektroenergetycznych (dalej jako: „OSD”), z uwzględnieniem aktualnych i prognozowanych potrzeb systemu elektroenergetycznego. W tym zakresie projektodawca zaproponował OSD jako podmiot odpowiedzialny za pozyskiwanie i aktywację usług elastyczności (z wyłączeniem zasobów przyłączonych do sieci elektroenergetycznej 110 kV). Usługi elastyczności będą świadczone na podstawie umowy o świadczenie usług elastyczności przez uczestników rynku i będą polegać na zmianie poboru mocy czynnej w sieci dystrybucyjnej lub wprowadzania mocy czynnej do sieci dystrybucyjnej w stosunku do profilu bazowego wyznaczonego przez OSD. Zgodnie z projektem warunkiem świadczenia na rzecz OSD usług elastyczności jest spełnienie wymagań określonych w rozporządzeniu oraz w instrukcji ruchu i eksploatacji sieci dystrybucyjnej. OSD będzie dokonywać kwalifikacji podmiotów i zasobów do świadczenia usług, które będą wpisywane na listę dostawców usług elastyczności. W ramach projektowanych rozwiązań planuje się zdefiniowanie m.in. dostawców usług elastyczności i zasobów elastyczności, a także ustanowienie zasad grupowania zasobów wykorzystywanych na potrzeby świadczenia usług. Projektodawca określił również zasady współpracy pomiędzy OSD i operatorem systemu przesyłowego elektroenergetycznego (dalej jako: „OSP”), w tym zasady pierwszeństwa w korzystaniu z zasobów świadczących usługi elastyczności. Projektowane rozporządzenie określi również specyfikację produktów, zakres umowy o świadczenie usług elastyczności, sposób rozliczania dostawców usług elastyczności z OSD, a także zdefiniuje znormalizowane produkty elastyczności dostosowane do potrzeb OSD.

Ponadto, w projekcie rozporządzenia wprowadzono m. in.:

1. definicję zasobu regulacyjnego, co pozwoli na zwiększenie liczby zasobów aktywnych na rynku bilansującym i będzie skutkowało wzrostem konkurencji w świadczeniu usług bilansujących;
2. ograniczenie zakresu wniosków o określenie warunków przyłączenia i innych dokumentów składanych procesie przyłączeniowym;
3. większy limit maksymalnej łącznej mocy osiągalnej zasobów agregowanych wchodzących w skład jednostki grafikowej do poziomu 500 MW;
4. zmiany w zakresie prowadzenia rozliczeń i określania cen na rynku bilansującym energii elektrycznej;
5. katalog usług niedotyczących częstotliwości dla OSP i OSD;
6. zmiany w zakresie warunków współpracy pomiędzy operatorami systemów elektroenergetycznych.

Do głównych przewidywanych efektów regulacji ujętych w projekcie rozporządzenia należą:

1. wypełnienie regulacji europejskich dotyczących zasad funkcjonowania rynku bilansującego oraz z zakresu usług elastyczności;
2. uproszczenie procesu przyłączania nowych instalacji, urządzeń i sieci do sieci elektroenergetycznej, co umożliwi integrację większej liczby tych obiektów w krajowym systemie elektroenergetycznym;
3. zwiększenie konkurencyjności i efektywności działania rynku energii elektrycznej w Polsce, w szczególności jak najlepsze zbilansowanie systemu w wyniku transakcji rynkowych oraz aktywizacja do szerszego udziału w bilansowaniu systemu ze strony podmiotów do tej pory działających pasywnie;
4. poprawa jakości funkcjonowania systemu elektroenergetycznego, w tym jakości energii elektrycznej oraz zapewnienie większej odporności na awarie;
5. zwiększenie efektywności operacyjnej systemu elektroenergetycznego, bezpieczeństwa i stabilności pracy sieci;
6. umożliwienie realizacji celów polityki energetycznej i klimatycznej państwa poprzez zwiększenie integracji odnawialnych źródeł energii w systemie.

Z wyrazami szacunku