Szanowni Państwo, Członkowie Związku Pracodawców Polska Miedź

Uprzejmie informuję, że do konsultacji publicznych skierowany został projekt ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (UDER111).

Przedmiotowy projekt aktu prawnego wraz z Uzasadnieniem oraz Oceną Skutków Regulacji dostępny jest na stronach Rządowego Centrum Legislacji pod adresem:

https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12410653/katalog/13205887#13205887

Uprzejmie proszę o przekazywanie ewentualnych uwag, opinii i stanowisk do projektu w terminie do 12 czerwca 2026 roku na adres: kuydowicz@pracodawcy.pl w wersji elektronicznej umożliwiającej edytowanie tekstu.

Brak jest jednolitych zasad dokonywania korekt ksiąg podatkowych, których obowiązek przesyłania organom podatkowym za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w postaci elektronicznej, wynika z niektórych ustaw podatkowych.

Obecnie regulacje dotyczące korekt ksiąg podatkowych przesłanych za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w postaci elektronicznej, są zawarte wyłącznie w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775, z późn. zm.; dalej: „ustawa o VAT”) i dotyczą ewidencji JPK dla celów podatku VAT. Tego rodzaju regulacji nie zawierają przepisy dotyczące ksiąg podatkowych w postaci JPK, zawarte w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 592), ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 554) oraz ustawie z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 843). Brak jednolitych, ogólnych regulacji powoduje, że podatnicy muszą działać na podstawie przepisów szczególnych, właściwych dla księgi podatkowej w ramach danego podatku.

Brak podstawy prawnej do udostępniania podatnikom (płatnikom) generowanych automatycznie danych w systemie teleinformatycznym organu Krajowej Administracji Skarbowej (e-Urzędzie Skarbowym lub Platformie Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych) dotyczących tych podatników (płatników). Obecny model funkcjonowania usług podatkowych, oparty na wnioskowym udostępnianiu danych przez organy Krajowej Administracji Skarbowej, nie w pełni odpowiada potrzebom współczesnych podatników – zarówno osób fizycznych nieprowadzącym działalności gospodarczej, jak i przedsiębiorców. Choć przepisy umożliwiają wydanie zaświadczenia potwierdzającego fakty lub stan prawny wynikający z ewidencji, rejestrów i innych danych posiadanych przez organ, to wciąż konieczne jest każdorazowe złożenie wniosku wraz z wykazaniem interesu prawnego lub podstawy prawnej żądania zaświadczenia, co powoduje zbędny formalizm oraz opóźnienia w dostępie do danych, które organ i tak posiada.

W praktyce oznacza to, że podatnicy – zwłaszcza przedsiębiorcy – muszą cyklicznie występować z wnioskami o potwierdzenie danych, które są niezbędne w kontaktach z innymi instytucjami publicznymi lub sektora finansowego. Proces ten, mimo digitalizacji, wymaga czynności po stronie podatnika, a następnie weryfikacji i obsługi sprawy po stronie administracji.

Projektowane rozwiązanie upraszcza dotychczasową procedurę, eliminując konieczność każdorazowego uzasadniania interesu prawnego czy podstawy prawnej we wniosku. Dane dotyczące sytuacji podatnika będą mogły być generowane i udostępniane w sposób zautomatyzowany, bez angażowania urzędników i bez konieczności podejmowania przez podatnika dodatkowych formalnych czynności. Ponadto, znacząco zmniejsza obciążenia pracą administracji podatkowej.

Automatyzacja procesu pozwoli skierować zasoby kadrowe, które obecnie analizują wnioski, weryfikują przesłanki i przygotowują dokumenty na bardziej złożone zadania merytoryczne, przynosząc oszczędności organizacyjne i kosztowe.

Projektowane rozwiązanie stanowi zatem nie tylko odpowiedź na realne potrzeby podatników wynikające z rosnących oczekiwań w zakresie cyfryzacji usług publicznych, ale także umożliwia sprawniejsze, bardziej efektywne wykorzystanie zasobów administracji publicznej. Jest to naturalny i konieczny kierunek rozwoju nowoczesnego państwa oraz jeden z kluczowych elementów budowy cyfrowych, zautomatyzowanych usług Krajowej Administracji Skarbowej.

Projekt zakłada uregulowanie w Ordynacji podatkowej zasad dokonywania korekt ksiąg podatkowych, które zostały przesłane organowi podatkowemu za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w postaci elektronicznej, bez wezwania organu podatkowego, jednolitych dla wszystkich podatków, przy jednoczesnych zmianach dostosowawczych w ustawie z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2025 r. poz. 633, z późn. zm.), w ustawie o VAT oraz w ustawie z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, z późn. zm.). Ułatwi to realizację obowiązków związanych z przesyłaniem ksiąg podatkowych (JPK).

Wprowadzone zostaną przepisy regulujące zasady dokonywania korekt ksiąg podatkowych w dwóch przypadkach (analogicznie do aktualnych regulacji zawartych w ustawie o VAT), tj.:

1. gdy podatnik sam zidentyfikuje nieścisłość w złożonej księdze podatkowej, oraz
2. gdy błąd zostanie dostrzeżony przez organ podatkowy w toczącej się procedurze podatkowej.

W pierwszym przypadku podmioty prowadzące księgi podatkowe w postaci elektronicznej, obowiązane do ich przesłania bez wezwania przez organ podatkowy, będą mogły skorygować uprzednio przesłane księgi podatkowe, jeżeli odrębne przepisy będą dopuszczały możliwość poprawienia zapisów w prowadzonej księdze podatkowej.

Uprawnienie to będzie mogło zostać zrealizowane po spełnieniu następujących warunków, tj. gdy:

1. odrębne przepisy dopuszczają możliwość poprawienia zapisów w księdze podatkowej,
2. księga podatkowa, której dotyczy korekta, jest prowadzona w postaci elektronicznej, oraz
3. księga podatkowa, której dotyczy korekta, została przesłana organowi podatkowemu w następstwie obowiązku wynikającego z przepisów odrębnych, nie zaś na wezwanie organu podatkowego.

Przesyłanie korygującej księgi podatkowej będzie odbywało się na zasadach dotyczących przesyłania ksiąg podatkowych. Zatem, w tym zakresie, zastosowanie znajdą przepisy szczególne, właściwe dla ksiąg podatkowych w ramach danego podatku.

Uprawnienie będzie ulegało zawieszeniu na czas trwania postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, a także postępowania podatkowego przekształconego z zakończonej kontroli celno-skarbowej, o którym mowa w art. 83 ustawy o KAS. Zawieszenie przedmiotowego uprawnienia będzie dotyczyło tylko ksiąg podatkowych objętych danym postępowaniem lub kontrolą, a więc ksiąg podatkowych obejmujących podatki i okresy, które zostały wskazane w postanowieniu o wszczęciu postępowania podatkowego lub w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli podatkowej. Dodatkowo, analogicznie jak w przypadku uprawnienia do złożenia korekty deklaracji, uprawnienie to zostanie ograniczone w trakcie kontroli celno-skarbowej, tj. będzie przysługiwało jedynie w terminie 14 dni od dnia doręczenia upoważnienia do przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej oraz po zakończeniu kontroli celno-skarbowej stwierdzającej nieprawidłowości, tj. nie będzie przysługiwało po upływie 14 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli celno-skarbowej, a przed doręczeniem postanowienia o przekształceniu zakończonej kontroli celno-skarbowej w postępowanie podatkowe.

Regulacje zostaną zamieszczone w rozdziale 10 działu III Ordynacji podatkowej. Tym samym w jednym rozdziale zostaną zamieszczone regulacje dotyczące korekt deklaracji i ksiąg podatkowych.

Drugi z wyżej wymienionych przypadków będzie odnosił się do sytuacji, w której to organ podatkowy zidentyfikuje błąd w prowadzonej w postaci elektronicznej księdze podatkowej przesłanej bez wezwania organu podatkowego, i wezwie do skorygowania złożonej księgi. Wówczas wezwany będzie miał 14 dni, liczonych od dnia doręczenia wezwania, na przesłanie do organu podatkowego księgi podatkowej skorygowanej w zakresie błędów wskazanych w wezwaniu lub złożenie do organu podatkowego wyjaśnienia wskazującego, że księga nie zawiera tych błędów, lub złożenie do organu podatkowego wyjaśnienia wskazującego na brak możliwości skorygowania księgi podatkowej ze względu na ostateczne zamknięcie księgi podatkowej, co będzie wynikało z przepisów odrębnych (np. przepisy ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości).

Regulacja zostanie zamieszczona w Dziale IV „Postępowanie podatkowe” w Rozdziale 11 „Dowody” Ordynacji podatkowej i będzie stosowany odpowiednio również w  czynnościach sprawdzających oraz w postępowaniu podatkowym przekształconym z zakończonej kontroli celno-skarbowej, o którym mowa w art. 83 ustawy o KAS. Natomiast na etapie trwania kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej organ podatkowy nie będzie mógł wezwać do skorygowania złożonej księgi podatkowej.

Projekt wprowadza podstawę prawną do automatycznego udostępniania podatnikom (płatnikom), w tym przedsiębiorcom, w systemie teleinformatycznym organu Krajowej Administracji Skarbowej danych tych podmiotów, będących użytkownikami systemu teleinformatycznego Krajowej Administracji Skarbowej. Udostępnianie dotyczy danych zawartych w Centralnym Rejestrze Danych Podatkowych. Projektowana regulacja nie określa szczegółowego zakresu danych, które będą mogły być udostępniane, bowiem będzie on zależeć od możliwości systemów teleinformatycznych oraz decyzji poszczególnych organów administrujących tymi systemami. Ponieważ dane te dotyczą samego podatnika (płatnika), nie ma również ograniczeń co do danych podlegających udostępnieniu. Ponadto, projekt nie przewiduje konieczności określenia celu udostępnienia danych – użytkownik konta sam decyduje, czy i komu oraz w jakim zakresie udostępni uzyskane od organu dane lub w jaki inny sposób je wykorzysta. Istotą proponowanego rozwiązania jest udostępnianie w pełni generowanych automatycznie danych, które o podatniku (płatniku) posada organ podatkowy w swoich systemach teleinformatycznych i potwierdzenie tego w wygenerowanym dokumencie w postaci elektronicznej. Udostępnianie danych w tego typu usłudze oznacza brak konieczności zaangażowania czynnika ludzkiego w cały proces. W przypadku braku możliwości wydania poświadczenia wnioskodawca otrzyma za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu Krajowej Administracji Skarbowej informację o braku możliwości automatycznego potwierdzenia tych danych. W takim przypadku wnioskodawca będzie mógł wystąpić o wydanie zaświadczenia na podstawie art. 306a Ordynacji podatkowej.

Regulacja zostanie zamieszczona w dziale VIIIA „Zaświadczenia”.

Z wyrazami szacunku