Szanowni Państwo, Członkowie Związku Pracodawców Polska Miedź

Uprzejmie informuję, że do konsultacji publicznych skierowany został projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (UD461).

Przedmiotowy projekt aktu prawnego wraz Uzasadnieniem oraz Oceną Skutków Regulacji dostępny jest na stronach Rządowego Centrum Legislacji pod adresem:

https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12414006/katalog/13223562#13223562

Uprzejmie proszę o przekazywanie ewentualnych uwag, opinii i stanowisk do przedmiotowego projektu w terminie do 7 września 2026 roku na adres: kuydowicz@pracodawcy.pl w wersji elektronicznej umożliwiającej edytowanie tekstu.

Celem projektu jest dostosowanie katalogu ulg podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych i w podatku dochodowym od osób prawnych do aktualnych realiów społeczno-gospodarczych oraz priorytetów polityki państwa.

Jednym z regulowanych nim rozwiązań jest przedłużenie przepisów dotyczących tzw. ulgi na robotyzację. Przepisy regulujące tzw. ulgę na robotyzację, tj. art. 38eb ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: ustawa o CIT) oraz art. 52jb ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT), zostały wprowadzone do polskiego systemu podatkowego ustawą z dnia 29 października 2021 r. o zmianie

ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw. Istota omawianej ulgi polega na możliwości odliczenia przez podatnika od podstawy opodatkowania (w przypadku podatników PIT – od podstawy obliczenia podatku) kwoty stanowiącej do 50% kosztów uzyskania przychodów poniesionych w roku podatkowym na „robotyzację”. Ulga ta ma charakter epizodyczny, to znaczy, że prawo do jej wykorzystania można nabyć w latach 2022–2026. W odniesieniu do podatników podatku dochodowego od osób prawnych odliczenie ma zastosowanie do kosztów uzyskania przychodów poniesionych na robotyzację od początku roku podatkowego, który rozpoczął się w 2022 r., do końca roku podatkowego, który rozpoczął się w roku 2026. Wsparcie rozwoju polskich firm w obszarze robotyzacji, realizowane m.in. poprzez narzędzia polityki gospodarczej, takie jak ww. ulga podatkowa, pośrednio wpływa na wzrost produktywności i konkurencyjności gospodarki.

Planowane jest przedłużenie ulgi na robotyzację o kolejne 10 lat podatkowych, bez zmiany obecnego poziomu odliczenia. Ponieważ prawo do ulgi można nabyć tylko do końca roku podatkowego 2026, konieczne jest przeprowadzenie odpowiednich zmian legislacyjnych jeszcze w 2026 r.

W projekcie przewiduje się także doprecyzowanie niektórych kwestii związanych z ulgą na robotyzację, które budzą największe wątpliwości interpretacyjne. Wątpliwości występują w zakresie, czy kosztem kwalifikowanym jest cena nabycia środka trwałego, czy też kwota dokonywanych od niego odpisów amortyzacyjnych. Stanowisko Ministerstwo Finansów jest w tej sprawie niezmienne od początku obowiązywania przepisów wprowadzających ulgę na robotyzację. W ocenie projektodawców prawidłowym jest uznanie za koszt kwalifikowany kwoty dokonywanych odpisów amortyzacyjnych. Rozstrzygnięcie tej wątpliwości poprzez interwencję legislacyjną (doprecyzowanie brzmienia przepisów w sposób, który nie pozostawi wątpliwości, co do definicji kosztu kwalifikowanego w ramach ulgi na robotyzację) będzie prowadzić do zmniejszenia ryzyka potencjalnych sporów sądowych oraz może prowadzić do zmniejszenia liczby wniosków o interpretację indywidualną.

Zrealizowanie celu wprowadzenia w podatku PIT ulgi na Internet oraz wzmocnienie instrumentów wspierających honorowe krwiodawstwo, poprzez zwiększenie wysokości ulgi z tego tytułu, tj.:

1. „ulga na Internet”, wprowadzona w 2005 r. w okresie ograniczonego dostępu do usług cyfrowych, która miała na celu przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu oraz upowszechnienie dostępu do sieci internetowej. Jej celem było złagodzenie obciążeń podatkowych ponoszonych przez osoby korzystające z usług dostępu do Internetu w warunkach wysokich kosztów usług telekomunikacyjnych oraz zrekompensowanie opodatkowania stawką podstawową (22%) usług na Internet, w miejsce uchylanych zwolnień (więcej na ten temat w części 6 w pkt 3). Obecnie dostęp do Internetu ma charakter powszechny. Potwierdza to informacja sygnalna z 21.10.2025 r. z Głównego Urzędu Statystycznego z której wynika, że w 2025 r. dostęp do Internetu posiadało aż 96,2% gospodarstw domowych. Wobec powyższego, w obecnych uwarunkowaniach, ulga ta utraciła swoje pierwotne uzasadnienie, a jej dalsze funkcjonowanie nie przyczynia się do realizacji zakładanych celów. Obecnie, konstrukcja tej ulgi stwarza możliwości jej wykorzystywania w sposób wykraczający poza intencje ustawodawcy. Jej utrzymywanie nie realizuje już celu stymulowania cyfryzacji społeczeństwa, a jednocześnie powoduje uszczuplenie dochodów budżetu państwa,
2. ulga podatkowa dla honorowych dawców krwi obecnie uregulowana jest w art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. c ustawy o PIT. Z treści tego przepisu wynika, że podatnik będący honorowym dawcą krwi ma prawo do odliczenia od podstawy opodatkowania kwot darowizn przekazanych na cele krwiodawstwa realizowanego przez honorowych dawców krwi na podstawie ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1782). Kwotę odliczenia oblicza się, mnożąc litry oddanej krwi lub jej składników przez kwotę rekompensaty określonej przepisami wydanymi na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy o publicznej służbie krwi. Obecnie kwota ta wynosi 130 zł.  Obecnie, tak ustalona wartość darowizny podlega odliczeniu od dochodu opodatkowanego skalą podatkową lub od przychodu opodatkowanego ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, przy czym odliczenie nie może przekroczyć odpowiednio 6% rocznego dochodu (przychodu). Wysokość darowizny przekazanej na cele honorowego krwiodawstwa ustala się zgodnie z art. 26 ust. 7 pkt 3 ustawy o PIT, tj. na podstawie zaświadczenia jednostki organizacyjnej realizującej zadania w zakresie pobierania krwi o ilości bezpłatnie oddanej krwi lub jej składników przez krwiodawcę. Zwiększenie dwukrotne ulgi podatkowej z tytułu krwiodawstwa poprzez podwyższenie o 100% wysokości odliczenia za oddaną krew i jej składniki stanowi instrument wsparcia tej działalności poprzez wzmocnienie motywacji oraz aktywności dawców do oddawania krwi. Preferencja ta pełni nie tylko funkcję fiskalną, lecz także społeczną, wyrażając uznanie państwa dla osób angażujących się w działania na rzecz ochrony zdrowia i życia. Wprowadzenie zmian w uldze z tytułu krwiodawstwa może przyczynić się do zwiększenia liczby honorowych dawców krwi oraz ilości oddawanej krwi i jej składników, co w konsekwencji wpłynie na poprawę bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli.

Projekt przewiduje również uchylenie przepisów dotyczących tzw. ulgi na ekspansję, uregulowanej w art. 18eb ustawy o CIT oraz art. 26gb ustawy o PIT. Ulga ta, wprowadzona z początkiem 2022 r. jako element pakietu preferencji podatkowych stanowiących odpowiedź na wyzwania okresu pandemii COVID-19, miała stanowić zachętę do zwiększania konkurencyjności polskich przedsiębiorców poprzez wejście na nowe rynki lub rozszerzenie oferty produktowej.

Doświadczenia płynące z prawie pięcioletniego okresu funkcjonowania ulgi na ekspansję wskazują, że preferencja ta nie zapewniła skutecznej realizacji celów, które uzasadniały jej wprowadzenie. Niezależnie od powyższego, funkcjonowanie omawianej ulgi prowadzi do powstania tzw. efektu jałowej straty (deadweight effect), polegającego na finansowaniu ze środków publicznych przedsięwzięć, które i tak zostałyby zrealizowane przez przedsiębiorców w ramach zwykłego toku prowadzonej działalności, niezależnie od istnienia zachęty podatkowej. W takich przypadkach preferencja nie pełni funkcji bodźca skłaniającego do podjęcia dodatkowej aktywności gospodarczej, lecz jedynie obniża obciążenia podatkowe działań już zaplanowanych, nie generując przy tym nowej wartości dodanej dla gospodarki.

Wobec powyższego ulga na ekspansję utraciła swoje pierwotne uzasadnienie a jej dalsze utrzymywanie – jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowania – jest nieuzasadnione z perspektywy fiskalnej i stanowi nieefektywny sposób przeznaczenia dochodów budżetowych.

Omawiany projekt obejmuje następujące rozwiązania:

1. Przedłużenie w ustawie o CIT i ustawie o PIT przepisów regulujących tzw. ulgę na robotyzację na okres kolejnych 10 lat podatkowych, przy pozostawieniu odliczenia na obecnie obowiązującym poziomie.
2. Doprecyzowanie przepisów regulujących ulgę na robotyzację budzących wątpliwości interpretacyjne, w szczególności w odniesieniu do pojęcia kosztu kwalifikowanego.
3. W podatku PIT uchylenie ulgi na Internet z zachowaniem rocznych praw nabytych dla osób, które po raz pierwszy skorzystały z tego odliczenia w rozliczeniu podatku PIT za rok poprzedzający rok wejścia w życie projektowanej ustawy. Wynika to z konstrukcji ulgi, która umożliwia odliczenie w dwóch kolejno następujących po sobie latach podatkowych.
4. Zwiększenie w podatku PIT o 100% limitu odliczenia ulgi podatkowej z tytułu krwiodawstwa. 
5. Uchylenie przepisów regulujących tzw. ulgę na ekspansję w ustawie o PIT i ustawie o CIT. Likwidacja preferencji wyeliminuje mechanizm wsparcia o ograniczonej skuteczności, niepowiązany w dostateczny sposób z rzeczywistym rezultatem działań ekspansyjnych, oraz ograniczy finansowanie ze środków publicznych wydatków, które podatnicy ponosiliby także bez ulgi. Oczekiwanym efektem jest racjonalizacja systemu ulg podatkowych oraz poprawa efektywności wykorzystania środków publicznych. Pozwoli to skoncentrować wsparcie na instrumentach o wyższej wartości dodanej i trwalszym wpływie na konkurencyjność gospodarki, przy jednoczesnym wzmocnieniu stabilności finansów publicznych i pełniejszej realizacji zasady sprawiedliwości podatkowej.

Z wyrazami szacunku