Prognoza strategiczna jest usystematyzowanym i opartym na współpracy sposobem analizowania różnych możliwych wersji przyszłości i wykorzystywania wniosków z tej analizy w kształtowaniu polityki. Prowadzi ona do powstania wykonalnych zaleceń politycznych, które pomagają unijnym decydentom, przedsiębiorstwom i społeczeństwom w wyznaczaniu ścieżek do korzystnych zmian w długoterminowej perspektywie.

Prognoza strategiczna jest niezwykle ważna dla wzmocnienia kultury kształtowania polityki Komisji w sposób przewidujący i w oparciu o dowody, a także dla wspierania realizacji strategicznych priorytetów Komisji i zapewnienia ich spójności.

Kontynuując podejście ustanowione już w ramach kadencji Komisji Europejskiej 2019–2024, w rocznych sprawozdaniach dotyczących prognozy strategicznej w kadencji 2024–2029 nadal wykorzystuje się analizę prognostyczną w celu uwypuklenia strategicznych skutków dla kształtowania polityki UE. Sprawozdanie dotyczące prognozy strategicznej z 2026 r. będzie poświęcone przyszłości UE w zmieniającym się świecie.

W sprawozdaniu określono, jak UE może kształtować swoją długoterminową rolę w dzisiejszym kontekście międzynarodowym charakteryzującym się wieloma niepewnościami i innymi wyzwaniami systemowymi. Przedstawiono w nim nowatorską i kompleksową analizę prognostyczną kluczowych wymiarów geopolitycznych i obszarów działania, które będą stanowić podstawę myślenia strategicznego i bieżącego procesu decyzyjnego.

Proces prognozowania strategicznego będzie miał formę partycypacyjną i wielodyscyplinarną, z udziałem ekspertów politycznych z odpowiednich służb Komisji, państw członkowskich (zwłaszcza za pośrednictwem unijnej sieci prognozowania), międzyinstytucjonalnej sieci prognozowania (europejski system analiz strategicznych i politycznych) oraz szeregu zainteresowanych stron i społeczeństwa obywatelskiego.

Sprawozdanie dotyczące prognozy strategicznej z 2026 r. ma na celu określenie nowych, przyszłościowych obszarów działania, które będą stanowić podstawę myślenia strategicznego i bieżącego procesu decyzyjnego, a tym samym pomogą UE w kształtowaniu jej długoterminowej roli w szybko zmieniającym się i niepewnym świecie. Sprawozdanie będzie się więc opierać na sprawdzonych metodach prognozowania, najlepszych dostępnych dowodach i zbiorowym wywiadzie. Jego podstawą będzie specjalne sprawozdanie naukowe na potrzeby polityki opracowane przez Wspólne Centrum Badawcze.

Inicjatywa jest sprawozdaniem rocznym w formie komunikatu. Sprawozdanie ma stanowić wkład w kształtowanie polityki UE, ale nie wdraża bezpośrednio polityki UE ani nie prowadzi bezpośrednio do podejmowania przez Komisję decyzji politycznych.